Giới thiệu chung về Chỉ thị 04/CT-VKSTC năm 2023
Chỉ thị 04/CT-VKSTC do Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành nhằm mục đích tăng cường và nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát việc giải quyết các vụ án, vụ việc tham nhũng, chức vụ và kinh tế. Đây là văn bản chỉ đạo mang tính chiến lược, định hướng cho toàn ngành Kiểm sát nhân dân phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tố tụng nhằm đẩy mạnh công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong tình hình mới.
Các nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp cốt lõi
Chỉ thị tập trung chỉ đạo Viện kiểm sát các cấp thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm sau:
- Tăng cường trách nhiệm công tố, gắn công tố với hoạt động điều tra: Kiểm sát viên phải chủ động tham gia vào quá trình giải quyết nguồn tin về tội phạm và các hoạt động điều tra ban đầu. Đảm bảo việc phê chuẩn các quyết định tố tụng có căn cứ, đúng pháp luật, hạn chế tối đa việc trả hồ sơ điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng hoặc để xảy ra tình trạng oan, sai, bỏ lọt tội phạm.
- Đẩy mạnh công tác thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt: Xác định việc thu hồi tài sản tham nhũng là một trong những thước đo quan trọng nhất về hiệu quả của công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Chỉ thị yêu cầu áp dụng ngay các biện pháp khẩn cấp tạm thời, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản ngay từ giai đoạn sớm nhất của quá trình tố tụng, không để đối tượng tẩu tán tài sản.
- Nâng cao chất lượng tranh tụng của Kiểm sát viên tại phiên tòa: Đảm bảo Kiểm sát viên chuẩn bị kỹ lưỡng đề cương xét hỏi, dự kiến các tình huống tranh tụng phức tạp. Việc tranh tụng tại tòa phải dân chủ, khách quan, thuyết phục, bảo vệ thành công cáo trạng và quan điểm truy tố của Viện kiểm sát dựa trên hệ thống chứng cứ vững chắc.
- Tăng cường phối hợp liên ngành: Chủ động phối hợp chặt chẽ với Cơ quan điều tra, Tòa án nhân dân cùng cấp, cũng như các cơ quan Thanh tra, Kiểm toán nhà nước và Ban Nội chính để kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về mặt nhận định tội danh, đánh giá chứng cứ trong các vụ án phức tạp, dư luận xã hội đặc biệt quan tâm.
- Chú trọng công tác phòng ngừa thông qua hoạt động kiểm sát: Qua công tác giải quyết các vụ án tham nhũng, kinh tế, chức vụ, Viện kiểm sát các cấp cần tổng hợp nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm để ban hành các kiến nghị đối với các cơ quan, tổ chức hữu quan nhằm khắc phục sơ hở, thiếu sót trong quản lý kinh tế - xã hội.
- Kiện toàn tổ chức và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ: Lựa chọn, bố trí những Kiểm sát viên có năng lực chuyên môn sâu, kinh nghiệm thực tiễn phong phú và bản lĩnh chính trị vững vàng để thụ lý giải quyết các vụ án tham nhũng, chức vụ, kinh tế. Đồng thời, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, tiêu cực trong thực thi công vụ.
Ý nghĩa và định hướng triển khai thực hiện
Chỉ thị 04/CT-VKSTC năm 2023 thể hiện quyết tâm chính trị cao của ngành Kiểm sát nhân dân trong việc thực hiện các nghị quyết của Đảng về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Việc triển khai nghiêm túc Chỉ thị này sẽ góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản cho Nhà nước và củng cố niềm tin của nhân dân vào các cơ quan tư pháp.
| VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
| Số: 04/CT-VKSTC | Hà Nội, ngày 07 tháng 11 năm 2023 |
VỀ CÔNG TÁC KIỂM SÁT GIẢI QUYẾT CÁC VỤ ÁN, VỤ VIỆC THAM NHŨNG, CHỨC VỤ, KINH TẾ
Thời gian qua, được sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; sự vào cuộc và quyết tâm của toàn hệ thống chính trị, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, củng cố niềm tin của nhân dân, góp phần vào công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Ngành Kiểm sát nhân dân đã nỗ lực, tích cực vượt qua khó khăn, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ trong lĩnh vực phòng, chống tội phạm tham nhũng, chức vụ, kinh tế đóng góp quan trọng vào kết quả chung.
Tuy nhiên, trước diễn biến của tội phạm tham nhũng, chức vụ, kinh tế xảy ra trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, với những thủ đoạn phạm tội mới, có tính chất phức tạp, quy mô lớn, hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, để đáp ứng yêu cầu của công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong tình hình mới, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao yêu cầu:
1. Lãnh đạo Viện kiểm sát các cấp tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm chủ trương của Đảng, Nghị quyết của Quốc hội, quy định của pháp luật, nhất là các chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng theo nguyên tắc rõ đến đâu xử lý đến đó, xử lý nghiêm minh nhưng đảm bảo nhân văn, thuyết phục trong giải quyết các vụ án, vụ việc tham nhũng, chức vụ, kinh tế. Xác định công tác giải quyết các vụ án, vụ việc tham nhũng, chức vụ, kinh tế là nhiệm vụ chính trị quan trọng hàng đầu của toàn Ngành. Quá trình tham mưu cho Ban Chỉ đạo trong chỉ đạo giải quyết các vụ án, vụ việc, lãnh đạo Viện kiểm sát các cấp phải nghiên cứu, nắm chắc những nguyên tắc, vấn đề cốt lõi của pháp luật và quan điểm chỉ đạo của Đảng trong thực hiện nhiệm vụ, thể hiện rõ năng lực, ý thức, bản lĩnh chính trị và bản lĩnh nghề nghiệp.
2. Viện trưởng Viện kiểm sát các cấp phải trách nhiệm, gương mẫu trong thực hiện nhiệm vụ, bản lĩnh, dám đấu tranh với cái sai, bảo vệ cái đúng trên cơ sở các nguyên tắc và quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước; chịu trách nhiệm về bảo mật thông tin, tài liệu, bí mật công tác; lựa chọn, phân công Kiểm sát viên có năng lực, kiến thức, kinh nghiệm, trách nhiệm, bản lĩnh để giải quyết các vụ án, vụ việc tham nhũng, chức vụ, kinh tế; trực tiếp chỉ đạo nghiệp vụ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, định hướng cho Kiểm sát viên nhằm bảo đảm giải quyết vụ án có căn cứ, xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật; bảo đảm các nguyên tắc của pháp luật hình sự, chú trọng nguyên tắc suy đoán vô tội, trọng chứng hơn trọng cung, kịp thời chuyển hóa chứng cứ nhất là chứng cứ là lời khai; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan, có quan điểm đề xuất Ban Chỉ đạo phân hóa, xử lý các đối tượng liên quan trong vụ án theo nguyên tắc nghiêm trị kẻ chủ mưu, cầm đầu; khoan hồng với diện đối tượng phụ thuộc, phải chấp hành, không bàn bạc, không có động cơ vụ lợi, ăn năn, hối cải, tích cực hợp tác trong quá trình giải quyết vụ án, khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại. Đánh giá chứng cứ thận trọng, khách quan, đúng tính chất, mức độ; xác định rõ mục tiêu cần chứng minh trong tổng thể vụ án, dự báo các tình huống để tổ chức thực hiện các biện pháp nghiệp vụ phù hợp, bảo đảm các yêu cầu chính trị - pháp luật - nghiệp vụ trong giải quyết các vụ án, vụ việc tham nhũng, chức vụ, kinh tế.
Có biện pháp nâng cao chất lượng Bản cáo trạng, Bản luận tội, chuẩn bị và thực hiện tốt công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử tại phiên tòa; tập trung thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án, vụ việc tham nhũng, chức vụ, kinh tế; trong quá trình giải quyết các vụ án, vụ việc phải chú ý tổng hợp các vi phạm để ban hành kiến nghị phòng ngừa, kiến nghị khắc phục vi phạm và thông báo rút kinh nghiệm.
3. Viện trưởng, Thủ trưởng các đơn vị Kiểm sát các cấp phải thực hiện nghiêm chỉ đạo của Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực “phải chống tham nhũng ngay trong các cơ quan làm công tác phòng, chống tham nhũng”, chủ động áp dụng các biện pháp phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác kiểm sát giải quyết các vụ án, vụ việc tham nhũng, chức vụ, kinh tế tại đơn vị mình. Tăng cường thanh tra, kiểm tra nghiệp vụ đối với cán bộ, Kiểm sát viên trong quá trình thực hành quyền công tố, kiểm sát việc giải quyết các vụ án, vụ việc tham nhũng, chức vụ, kinh tế; phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi sai phạm; kịp thời động viên, khen thưởng tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác giải quyết án, nhất là các vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo.
4. Viện kiểm sát các cấp chủ động phối hợp với cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán để nắm bắt thông tin vi phạm, tội phạm; yêu cầu chuyển ngay hồ sơ vụ việc khi xác định có dấu hiệu tội phạm để kịp thời xử lý theo quy định của pháp luật. Phối hợp chặt chẽ, xuyên suốt với Cơ quan điều tra và các cơ quan khác có liên quan trong quá trình phát hiện, thụ lý nguồn tin, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án đối với các vụ án, vụ việc tham nhũng, chức vụ, kinh tế. Bảo đảm thời hạn giải quyết vụ án, vụ việc theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự và chú ý áp dụng các biện pháp tố tụng luật cho phép để đảm bảo thời hạn điều tra, phục vụ yêu cầu chứng minh tội phạm và yêu cầu của Ban Chỉ đạo.
Quá trình giải quyết vụ án, vụ việc có khó khăn, vướng mắc phải kịp thời báo cáo, thỉnh thị Viện kiểm sát cấp trên để được hướng dẫn kịp thời. Chấp hành nghiêm chế độ báo cáo đối với vụ án, vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo, các vụ án, vụ việc có người thực hiện hành vi phạm tội là cán bộ, đảng viên theo quy định của Đảng và quy chế về chế độ thông tin, báo cáo, quản lý công tác trong ngành Kiểm sát nhân dân.
5. Vụ Tổ chức cán bộ, Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội, Trường Đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm sát tại Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án tham nhũng, chức vụ, Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án kinh tế thường xuyên tổ chức đào tạo, tập huấn chuyên sâu trong toàn Ngành về kỹ năng thực hành quyền công tố, kiểm sát việc giải quyết nguồn tin tội phạm, giải quyết các vụ án tham nhũng, chức vụ, kinh tế; vụ án, vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo.
6. Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án tham nhũng, chức vụ, Vụ Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án kinh tế và các đơn vị có liên quan chủ động phát hiện, tổng hợp những bất cập, sơ hở trong cơ chế, chính sách, pháp luật để kiến nghị sửa đổi, hoàn thiện thể chế, đặc biệt là trong kiểm soát quyền lực để phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đối với các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực, như: đấu thầu, đấu giá, quản lý đất đai, quản lý tài sản công, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, thu chi tài chính, chứng khoán, trái phiếu...
7. Vụ Hợp tác quốc tế và Tương trợ tư pháp về hình sự nghiên cứu, tham mưu mở rộng thoả thuận, hợp tác quốc tế; tăng cường đàm phán, ký kết các hiệp định tương trợ tư pháp về hình sự với các quốc gia, tạo thuận lợi trong giải quyết các vụ án, vụ việc tham nhũng, chức vụ, kinh tế và thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt có yếu tố nước ngoài.
8. Tạp chí Kiểm sát, Báo Bảo vệ pháp luật và các trang tin điện tử trong Ngành tăng cường thông tin, tuyên truyền về vai trò, kết quả hoạt động thực hành quyền công tố, kiểm sát việc giải quyết các vụ án tham nhũng, chức vụ, kinh tế theo quy định của Ngành.
Thủ trưởng các đơn vị, Viện trưởng Viện kiểm sát các cấp chỉ đạo quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm Chỉ thị này. Giao Vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án tham nhũng, chức vụ chủ trì, phối hợp với Thanh tra, Văn phòng Viện kiểm sát nhân dân tối cao theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Chỉ thị./.
|
| VIỆN TRƯỞNG |
- 1 Công văn 2193/VKSTC-V10 năm 2021 về khai thác, tham khảo Thông báo một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai do Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành
- 2 Quyết định 410/QĐ-VKSTC năm 2021 về Hệ thống biểu mẫu tố tụng, nghiệp vụ trong công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự, các vụ án hành chính, kiểm sát việc xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân do Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành
- 3 Thông báo 563/TB-VKSTC năm 2020 chỉ đạo của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao tại các hội nghị về công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính, vụ việc kinh doanh, thương mại, lao động và những việc khác theo quy định của pháp luật
- 1 Bộ luật tố tụng hình sự 2015
- 2 Công văn 2193/VKSTC-V10 năm 2021 về khai thác, tham khảo Thông báo một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai do Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành
- 3 Quyết định 410/QĐ-VKSTC năm 2021 về Hệ thống biểu mẫu tố tụng, nghiệp vụ trong công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự, các vụ án hành chính, kiểm sát việc xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân do Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành
- 4 Thông báo 563/TB-VKSTC năm 2020 chỉ đạo của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao tại các hội nghị về công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án hành chính, vụ việc kinh doanh, thương mại, lao động và những việc khác theo quy định của pháp luật