Ngày 15 tháng 02 năm 2002, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Chỉ thị 05/2002/CT-UB về việc chấm dứt thí điểm việc sử dụng đất xây dựng nhà ở lẻ trên địa bàn thành phố. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chấn chỉnh công tác quản lý nhà nước về đất đai, quy hoạch đô thị, đồng thời ngăn chặn tình trạng đầu cơ, phân lô bán nền và xây dựng trái phép đang diễn ra phức tạp tại thời điểm bấy giờ.

Phạm vi áp dụng của Chỉ thị bao gồm toàn bộ địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt tập trung vào các khu vực vùng ven, các huyện ngoại thành đang có tốc độ đô thị hóa nhanh. Đối tượng áp dụng trực tiếp là Ủy ban nhân dân các quận, huyện, phường, xã, thị trấn; các sở, ngành chuyên môn như Sở Địa chính - Nhà đất, Kiến trúc sư trưởng Thành phố (nay là Sở Quy hoạch - Kiến trúc); cùng các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân có hoạt động liên quan đến việc sử dụng đất và xây dựng nhà ở riêng lẻ.

Chấm dứt hoàn toàn việc thí điểm sử dụng đất xây dựng nhà ở lẻ

• Ủy ban nhân dân thành phố quyết định chấm dứt việc thực hiện thí điểm cho phép sử dụng đất nông nghiệp, đất chuyên dùng để chuyển mục đích sang đất xây dựng nhà ở lẻ theo các quy định tạm thời trước đây.
• Yêu cầu các địa phương dừng ngay việc tiếp nhận, thụ lý và giải quyết các hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất để xây dựng nhà ở lẻ không phù hợp với quy hoạch chung.
• Mọi hoạt động giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất để xây dựng nhà ở phải được thực hiện nghiêm ngặt theo đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Biện pháp xử lý đối với các hồ sơ chuyển tiếp và tồn đọng

• Đối với các hồ sơ của hộ gia đình, cá nhân đã nộp trước ngày Chỉ thị này có hiệu lực thi hành: Giao Sở Địa chính - Nhà đất chủ trì, phối hợp với các quận, huyện tiến hành rà soát, phân loại cụ thể từng trường hợp để tham mưu phương án giải quyết dứt điểm, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân nhưng không được phá vỡ quy hoạch chung.
• Kiên quyết không xem xét, giải quyết hợp thức hóa cho các trường hợp tự ý phân lô, bán nền, tự ý chuyển mục đích sử dụng đất trái phép hoặc xây dựng công trình không có giấy phép xây dựng.

Tăng cường trách nhiệm quản lý của các cơ quan chức năng

• Ủy ban nhân dân các quận, huyện phải chịu trách nhiệm toàn diện trước Ủy ban nhân dân thành phố nếu để xảy ra tình trạng phân lô, bán nền, xây dựng nhà ở trái phép trên đất nông nghiệp, đất quy hoạch công trình công cộng thuộc địa bàn quản lý.
• Lực lượng thanh tra đất đai, thanh tra xây dựng tại địa phương phải tăng cường công tác tuần tra, kiểm tra nhằm phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm, triệt để các hành vi vi phạm ngay từ khi mới phát sinh.
• Sở Địa chính - Nhà đất có trách nhiệm hướng dẫn chuyên môn cho các địa phương trong việc quản lý quỹ đất nông nghiệp, đất chưa sử dụng; đồng thời thanh tra việc chấp hành pháp luật đất đai định kỳ tại các quận, huyện.
• Văn phòng Kiến trúc sư trưởng Thành phố phối hợp với các địa phương nhanh chóng hoàn thiện quy hoạch chi tiết các khu dân cư, công bố công khai quy hoạch để người dân biết và thực hiện đúng quy định pháp luật.

Công tác tuyên truyền và phổ biến pháp luật

• Các cơ quan thông tin đại chúng và Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến rộng rãi nội dung của Chỉ thị này đến mọi tầng lớp nhân dân.
• Khuyến cáo người dân không thực hiện các giao dịch mua bán, chuyển nhượng quyền sử dụng đất bằng giấy tay, đất không đủ điều kiện pháp lý hoặc đất nằm trong khu vực quy hoạch để tránh thiệt hại về tài sản.

Chỉ thị 05/2002/CT-UB có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Các văn bản, quy định trước đây của Ủy ban nhân dân thành phố có nội dung trái với Chỉ thị này đều bãi bỏ.