Tóm tắt Chỉ thị 05/2003/CT-UB về tăng cường công tác bảo vệ di sản văn hóa tại tỉnh Đắk Lắk
Chỉ thị 05/2003/CT-UB được Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk ban hành nhằm mục đích chấn chỉnh, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tăng cường các biện pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể trên địa bàn tỉnh trước những thách thức của quá trình phát triển kinh tế - xã hội.
Thực trạng công tác bảo tồn di sản văn hóa tại địa phương
Đắk Lắk là địa bàn sở hữu kho tàng di sản văn hóa phong phú, đa dạng của cộng đồng các dân tộc, đặc biệt là các dân tộc thiểu số tại chỗ như Êđê, M'nông, Gia Rai với các di sản nổi tiếng như không gian văn hóa cồng chiêng, sử thi, luật tục, nhà dài và các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh cấp quốc gia. Tuy nhiên, công tác bảo vệ di sản văn hóa thời gian qua còn gặp nhiều hạn chế:
- Tình trạng xâm hại, lấn chiếm đất đai thuộc khu vực khoanh vùng bảo vệ di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh vẫn diễn ra.
- Hiện tượng mua bán, vận chuyển trái phép cổ vật, hiện vật có giá trị lịch sử, văn hóa ra khỏi địa phương chưa được ngăn chặn triệt để.
- Nhiều loại hình di sản văn hóa phi vật thể, đặc biệt là nghệ thuật diễn xướng cồng chiêng, các bài dân ca, sử thi cổ truyền đang đứng trước nguy cơ mai một do thiếu thế hệ kế cận.
Các nhiệm vụ trọng tâm nhằm tăng cường bảo vệ di sản văn hóa
Để khắc phục các tồn tại và thực hiện nghiêm túc Luật Di sản văn hóa, Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các cấp, các ngành tập trung triển khai các nhiệm vụ sau:
- Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật: Tổ chức phổ biến sâu rộng Luật Di sản văn hóa và các văn bản hướng dẫn thi hành đến mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là đồng bào các dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa nhằm nâng cao ý thức tự giác bảo vệ di sản tại cộng đồng.
- Tăng cường kiểm kê, phân loại và xếp hạng di tích: Tiến hành rà soát, thống kê toàn bộ các di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh trên địa bàn tỉnh; lập hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng cấp tỉnh và cấp quốc gia đối với các di tích đủ điều kiện.
- Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể: Chú trọng sưu tầm, tư liệu hóa các giá trị văn hóa phi vật thể như sử thi, dân ca, nhạc cụ truyền thống; khuyến khích và hỗ trợ các nghệ nhân truyền dạy di sản cho thế hệ trẻ.
- Ngăn chặn mua bán, vận chuyển trái phép cổ vật: Kiểm soát chặt chẽ các hoạt động đào bới, tìm kiếm phế liệu, khảo cổ trái phép; nghiêm cấm việc mua bán, trao đổi, vận chuyển trái phép các di vật, cổ vật thuộc sở hữu nhà nước hoặc có nguồn gốc từ các di tích.
Phân công trách nhiệm thực hiện của các cơ quan, đơn vị
Chỉ thị quy định rõ vai trò và trách nhiệm phối hợp của từng cơ quan, ban, ngành:
- Sở Văn hóa - Thông tin: Chịu trách nhiệm tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh về quy hoạch, kế hoạch bảo tồn di sản; hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ cho các địa phương; chủ trì thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về di sản văn hóa.
- Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố: Chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc quản lý các di tích, danh thắng trên địa bàn; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý dứt điểm các hành vi lấn chiếm đất di tích hoặc xây dựng trái phép trong khu vực bảo vệ.
- Sở Giáo dục và Đào tạo: Phối hợp đưa nội dung giáo dục di sản văn hóa địa phương vào chương trình ngoại khóa của các cấp học nhằm giáo dục ý thức bảo vệ di sản cho học sinh, sinh viên.
- Công an tỉnh và các lực lượng chức năng (Hải quan, Quản lý thị trường): Tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các đường dây, hành vi buôn lậu, vận chuyển, mua bán trái phép cổ vật, hiện vật văn hóa.
Ý nghĩa của việc thực hiện Chỉ thị
Việc triển khai nghiêm túc Chỉ thị 05/2003/CT-UB góp phần quan trọng trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa độc đáo của các dân tộc tỉnh Đắk Lắk, tạo tiền đề phát triển du lịch bền vững, đồng thời củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
| ỦY BAN NHÂN DÂN | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
| Số: 05/2003/CT-UBND | Buôn Ma Thuột, ngày 24 tháng 04 năm 2003 |
CHỈ THỊ
VỀ VIỆC TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC BẢO VỆ DI SẢN VĂN HÓA Ở ĐẮK LẮK
Di sản văn hóa (bao gồm di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể) là sản phẩm tinh thần vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác ở Đắk Lắk, là một bộ phận của di sản văn hóa Việt Nam, có vai trò to lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước của nhân dân ta.
Trong những năm qua, Ngành Văn hóa Thông tin đã phối hợp với các ngành ở Trung ương và địa phương để sưu tầm, khai thác phát huy các di sản này thông qua các công trình nghiên cứu văn hóa dân gian, luật tục, sử thi, truyện cổ, lời nói vần, tổ chức các lễ hội, liên hoan cồng chiêng, thi dệt thổ cẩm; đồng thời đã sưu tầm trên 12.000 hiện vật trưng bày tại Bảo tàng, kiểm kê và lên danh mục 71 di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh, trong đó có 9 di tích đã được Bộ Văn hóa Thông tin công nhận là di tích quốc gia.
Tuy nhiên, di sản văn hóa ở Đắk Lắk vẫn chưa được sưu tầm, khai thác, phát huy và quản lý một cách khoa học và thống nhất, nhiều di sản phi vật thể có nguy cơ biến mất khỏi đời sống sinh hoạt của cộng đồng, một số di tích trong đó có nguy cơ xuống cấp hoặc bị sử dụng sai mục đích.
Để thực hiện Luật Di sản Văn hóa đã được Quốc hội Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khóa X, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 29/6/2001, nhằm chấn chỉnh tình hình trên và tăng cường công tác quản lý đối với di sản văn hóa ở địa phương, UBND tỉnh Đắk Lắk Chỉ thị:
1- Mọi công dân, cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, nghĩa vụ bảo vệ di sản văn hóa. Các cấp chính quyền, các ngành có liên quan, các phương tiện thông tin đại chúng (đài, báo) có biện pháp tăng cường tuyên truyền phổ biến quán triệt và vận động mọi tầng lớp nhân dân chấp hành Luật Di sản Văn hóa đã được Quốc hội Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khóa X, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 29/6/2001. Nghiêm cấm việc sử dụng các di sản văn hóa sai mục đích và các hoạt động phản văn hóa, mê tín dị đoan, trục lợi cá nhân.
2- Những cơ quan đơn vị hiện đang được giao quản lý di sản văn hóa cần có trách nhiệm bảo quản và sử dụng tốt di sản không được làm hư hại, biến dạng và sai mục đích; có biện pháp tăng cường đầu tư khai thác phát huy hiệu quả của di sản văn hóa. Nghiêm cấm mọi hoạt động khai thác, xây dựng trái phép trong các khu vực hành lang bảo vệ của di tích; nghiêm cấm việc khai quật đào bới cổ vật hoặc phá hoại khu vực di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh; tất cả hiện vật khảo cổ khai quật hoặc được tìm thấy trong khu vực các di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh đều thuộc quyền sở hữu Nhà nước. Việc tu bổ hoặc khai thác các di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh trong kinh doanh, thương mại, du lịch đều phải có kế hoạch, dự án và phải được thẩm định của cơ quan quản lý chuyên ngành và phê duyệt của cấp có thẩm quyền.
3- UBND các huyện, thành phố tổ chức thống kê lên danh mục di sản văn hóa, kiểm tra thường xuyên việc quản lý và sử dụng các di tích; có các phương án và biện pháp thiết thực để bảo vệ từng di tích cụ thể; tổ chức ngăn chặn, bảo vệ, xử lý vi phạm theo thẩm quyền.
4- Sở Văn hóa Thông tin khẩn trương có kế hoạch tổng kiểm kê di sản văn hóa, lập hồ sơ khoa học về các di sản đã được xác định; xúc tiến nhanh các thủ tục trình Nhà nước để được công nhận các di tích; hướng dẫn các đơn vị, tập thể quản lý tốt các di tích được giao; tham mưu cho UBND tỉnh trong việc xây dựng các quy định về công nhận, quản lý, bảo vệ các di tích; sớm triển khai hình thành Ban Quản lý các di tích của tỉnh.
5- Sở Tài chính Vật giá hàng năm dành một phần ngân sách cần thiết cho các hoạt động sưu tầm sử thi, truyện cổ, luật tục, lời nói vần, nghi lễ, lễ hội, các ngành nghề truyền thống, các hiện vật lịch sử và cách mạng; đảm bảo kinh phí cho việc xuất bản kho tàng văn hóa dân gian để phổ biến sâu rộng trong đồng bào các dân tộc và lập hồ sơ các di tích đã được xác định; cấp kinh phí hoạt động của các Ban bảo vệ di tích.
6- Các ngành Văn hóa Thông tin, Công an, Hải quan, Thương mại Du lịch, Quản lý thị trường tăng cường phối hợp chặt chẽ và có biện pháp tích cực trong công tác quản lý di sản văn hóa.
Nhận được Chỉ thị này, yêu cầu UBND các huyện, thành phố Buôn Ma Thuột, các ngành, đơn vị liên quan có trách nhiệm triển khai thực hiện.
|
Nơi nhận: | TM. ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐẮK LẮK |
- 1 Quyết định 689/QĐ-UBND năm 2013 công bố Danh mục văn bản quy phạm pháp luật hoặc có chứa quy phạm pháp luật được rà soát năm 2012 do tỉnh Đắk Lắk ban hành
- 2 Chỉ thị 06/2012/CT-UBND về bảo tồn, phát huy di sản văn hóa dân tộc ở Đắk Lắk trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế
- 1 Quyết định 689/QĐ-UBND năm 2013 công bố Danh mục văn bản quy phạm pháp luật hoặc có chứa quy phạm pháp luật được rà soát năm 2012 do tỉnh Đắk Lắk ban hành
- 2 Chỉ thị 06/2012/CT-UBND về bảo tồn, phát huy di sản văn hóa dân tộc ở Đắk Lắk trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế
- 1 Quyết định 689/QĐ-UBND năm 2013 công bố Danh mục văn bản quy phạm pháp luật hoặc có chứa quy phạm pháp luật được rà soát năm 2012 do tỉnh Đắk Lắk ban hành
- 2 Chỉ thị 06/2012/CT-UBND về bảo tồn, phát huy di sản văn hóa dân tộc ở Đắk Lắk trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế