Chỉ thị 05/2024/CT-CA được Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành nhằm mục tiêu tăng cường và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi hành án hình sự trong hệ thống Tòa án nhân dân. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm khắc phục những hạn chế, thiếu sót trong thực tiễn, đồng thời bảo đảm việc thi hành bản án, quyết định hình sự của Tòa án được thực hiện nghiêm minh, đúng pháp luật.

Nâng cao trách nhiệm và hiệu quả trong việc ra quyết định thi hành án hình sự

Chỉ thị yêu cầu Chánh án các Tòa án quân sự, Tòa án nhân dân các cấp tập trung chỉ đạo thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật về thi hành án hình sự, cụ thể:

• Thực hiện việc ra quyết định thi hành án hình sự đúng thời hạn luật định đối với 100% bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật hoặc được thi hành ngay.
• Chủ động rà soát, đối chiếu số liệu bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật để kịp thời ban hành quyết định thi hành án, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng chậm ban hành quyết định hoặc bỏ lọt người phải thi hành án.
• Nâng cao chất lượng lập hồ sơ thi hành án, bảo đảm các tài liệu, thủ tục pháp lý đầy đủ, chính xác trước khi chuyển giao cho cơ quan có thẩm quyền thi hành.

Kiểm soát chặt chẽ việc hoãn, tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù

Công tác xem xét, quyết định hoãn hoặc tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù phải được thực hiện một cách khách quan, thận trọng và đúng căn cứ pháp luật:

• Chỉ cho phép hoãn hoặc tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù khi có đủ căn cứ theo quy định của Bộ luật Hình sự và Luật Thi hành án hình sự.
• Thẩm định kỹ lưỡng các tài liệu y tế, bệnh án đối với trường hợp hoãn, tạm đình chỉ vì lý do sức khỏe (bị bệnh nặng). Trường hợp cần thiết, phải trưng cầu giám định y khoa hoặc yêu cầu cơ quan y tế có thẩm quyền xác nhận rõ ràng.
• Tăng cường kiểm tra, giám sát người được hoãn, tạm đình chỉ chấp hành án tại địa phương; phối hợp chặt chẽ với cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện và Ủy ban nhân dân cấp xã để quản lý chặt chẽ đối tượng này, tránh việc lợi dụng chính sách để trốn tránh nghĩa vụ chấp hành án.

Thực hiện đúng quy định về giảm thời hạn, tha tù trước thời hạn có điều kiện

Việc xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù và tha tù trước thời hạn có điều kiện phải bảo đảm tính nhân đạo, công bằng, đúng đối tượng và khuyến khích người phạm tội cải tạo tốt:

• Hội đồng xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù, tha tù trước thời hạn có điều kiện phải làm việc nghiêm túc, đúng thành phần và trình tự thủ tục pháp luật quy định.
• Đánh giá toàn diện, khách quan quá trình học tập, lao động, cải tạo và việc thực hiện các nghĩa vụ dân sự (bồi thường thiệt hại, án phí, các khoản thu nộp ngân sách nhà nước) của phạm nhân trước khi quyết định.
• Kiên quyết không xét giảm hoặc tha tù trước thời hạn đối với các trường hợp không đủ điều kiện hoặc có biểu hiện đối phó, không thực sự ăn năn hối cải.

Tăng cường công tác phối hợp liên ngành và ứng dụng công nghệ thông tin

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thi hành án hình sự, Chỉ thị nhấn mạnh các giải pháp phối hợp và hiện đại hóa quy trình:

• Chủ động phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp trong việc kiểm sát thi hành án hình sự, kịp thời giải quyết các kiến nghị, kháng nghị của Viện kiểm sát theo đúng quy định của pháp luật.
• Phối hợp chặt chẽ với Cơ quan thi hành án hình sự Công an, Quân đội và các cơ quan liên quan để nắm bắt thông tin, giải quyết kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình thi hành án.
• Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, phần mềm quản lý nghiệp vụ thi hành án hình sự trong hệ thống Tòa án nhằm số hóa hồ sơ, theo dõi tiến độ và quản lý dữ liệu thi hành án một cách khoa học, chính xác và thống nhất.

Tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm vi phạm

Công tác tự kiểm tra và thanh tra từ cấp trên được chú trọng nhằm phát hiện và chấn chỉnh kịp thời các sai phạm trong hoạt động thi hành án:

• Tòa án nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân cấp tỉnh thường xuyên tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra chuyên đề về công tác thi hành án hình sự đối với các đơn vị thuộc quyền quản lý.
• Xem xét, xử lý nghiêm trách nhiệm của Chánh án, Thẩm phán và công chức được phân công phụ trách nếu để xảy ra sai phạm nghiêm trọng, chậm trễ kéo dài hoặc có hành vi tiêu cực, vi phạm pháp luật trong công tác thi hành án hình sự.
• Kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, có nhiều sáng kiến hay trong việc thực hiện nhiệm vụ thi hành án hình sự.