Thực hiện Luật Thi hành án hình sự năm 2019 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2020) và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành; đến nay, công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng (bao gồm công tác tổ chức thi hành án treo, cải tạo không giam giữ, cấm cư trú, quản chế, tước một số quyền công dân, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, thi hành quyết định hoãn chấp hành án phạt tù, tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, tha tù trước thời hạn có điều kiện) trên địa bàn tỉnh Quảng Nam đã có nhiều chuyển biến tích cực; UBND cấp xã, Công an cấp xã đã có nhiều cố gắng trong công tác quản lý, giám sát, cảm hóa giáo dục những người chấp hành án thực hiện nghĩa vụ của mình theo quy định pháp luật. Do vậy, đã hạn chế được số người đang chấp hành án vi phạm pháp luật, tái phạm tội (100% người trong diện thi hành án hình sự tại cộng đồng đều được lập hồ sơ và phân công người để theo dõi, quản lý, giám sát; tỷ lệ người chấp hành án tái phạm từ khi Luật có hiệu lực đến nay luôn ở mức dưới 2%; năm 2020: 0,97%, năm 2021: 1,84%, 06 tháng đầu năm 2022: 1,09%) góp phần đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội ở địa phương.

Tuy nhiên, công tác quản lý chỉ đạo thực hiện công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng vẫn còn nhiều hạn chế, UBND và các cơ quan chuyên môn ở cấp huyện chưa thực sự quan tâm, chỉ đạo, kiểm tra đối với UBND và Công an cấp xã trong việc thực hiện nhiệm vụ của mình được quy định trong Luật Thi hành án hình sự, chưa tạo được sự phối hợp chặt chẽ, sự gắn kết giữa lực lượng Công an cấp xã với các tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương trong công tác thi hành án hình sự nhất là trong việc quản lý, giám sát, cảm hóa, giáo dục giúp đỡ những người chấp hành án hình sự tại cộng đồng dân cư; UBND các xã, phường, thị trấn chưa thực sự quan tâm, chỉ đạo thực hiện công tác thi hành án hình sự, chỉ đạo và giao nhiệm vụ cho các ngành có liên quan phối hợp với lực lượng Công an làm tốt công tác giám sát, giáo dục, động viên giúp đỡ người chấp hành án hình sự tại cộng đồng.

Để khắc phục tình trạng trên, nhằm tăng cường trách nhiệm và nâng cao hiệu quả công tác quản lý, giám sát người chấp hành án hình sự tại cộng đồng. UBND tỉnh yêu cầu:

1. Chủ tịch UBND các huyện, thị xã, thành phố:

- Quán triệt đến các đơn vị cơ sở trực thuộc; UBND các xã, phường, thị trấn thực hiện nghiêm túc các văn bản quy phạm pháp luật quy định về công tác quản lý, giám sát người chấp hành án hình sự tại cộng đồng như: Luật Thi hành án hình sự; Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình; Thông tư liên tịch số 03/2021/TTLT-TANDTC- VKSNDTC-BCA-BQP ngày 11/10/2021 của Tòa án nhân dân tối cao - Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Bộ Công an - Bộ Quốc phòng quy định phối hợp trong thực hiện trình tự, thủ tục rút ngắn thời gian thử thách đối với người được tha tù trước thời hạn có điều kiện, người được hưởng án treo; Thông tư liên tịch số 04/2021/TTLT-BCA-BQP-TANDTC-VKSNDTC ngày 11/10/2021 của Tòa án nhân dân tối cao - Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Bộ Công an - Bộ Quốc phòng quy định phối hợp trong thực hiện trình tự, thủ tục giảm thời hạn, miễn chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ và miễn chấp hành thời hạn cấm cư trú, quản chế còn lại và các văn bản có liên quan để nâng cao nhận thức trách nhiệm, vị trí, vai trò của mình trong công tác quản lý, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành án hình sự tại cộng đồng góp phần đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn.

- Chỉ đạo UBND các xã, phường, thị trấn tăng cường quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án tại cộng đồng; kịp thời chấn chỉnh và yêu cầu người chấp hành án thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Tiến hành việc kiểm kê, điểm danh, kiểm diện định kỳ để phát hiện, xử lý nghiêm khắc những trường hợp cố tình vi phạm, trốn tránh việc chấp hành án. UBND, Công an cấp xã, các ban ngành đoàn thể, người được giao trực tiếp theo dõi quản lý, giám sát phối hợp với gia đình người chấp hành án để giáo dục người chấp hành án nhận thức được hành vi phạm tội của mình, từ đó thực hiện đúng nghĩa vụ chấp hành án theo quy định của Pháp luật.

Công an cấp xã tham mưu, giúp UBND cấp xã theo dõi, giám sát người chấp hành án hình sự tại cộng đồng tại địa phương. Nhận xét, đánh giá việc chấp hành pháp luật, khi có đủ điều kiện để xem xét rút ngắn thời gian thử thách đối với người được tha tù trước thời hạn có điều kiện, người được hưởng án treo; giảm thời hạn, miễn chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ và miễn chấp hành thời hạn cấm cư trú, quản chế còn lại, có trách nhiệm giúp UBND cấp xã tổ chức cuộc họp để lập hồ sơ và đề nghị xem xét chuyển cho Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện xem xét đề nghị theo đúng quy định của pháp luật.

- Chỉ đạo Công an cấp huyện phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân cùng cấp định kỳ hằng quý kiểm tra, rà soát, đối chiếu số liệu, danh sách người chấp hành án tại cộng đồng để kịp thời giải quyết những tồn tại, khó khăn, vướng mắc và thống nhất biện pháp giải quyết để nâng cao hiệu quả công tác quản lý, giám sát người chấp hành án hình sự tại cộng đồng tại địa phương. Thống nhất số liệu và tập hợp báo cáo UBND cấp huyện.

- Bảo đảm kinh phí trích từ nguồn ngân sách địa phương hằng năm để phục vụ công tác thi hành án hình sự theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Thi hành án hình sự; trong đó, chú trọng và tạo điều kiện cấp kinh phí cho lực lượng làm công tác thi hành án tại cộng đồng, đặc biệt là những người được phân công trực tiếp quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án để động viên, khuyến khích họ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

2. Công an tỉnh:

- Tăng cường tập huấn bồi dưỡng kiến thức pháp luật, nghiệp vụ cho cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng Cảnh sát thi hành án hình sự, cơ quan, đơn vị liên quan và Công an cấp xã để nâng cao nhận thức, trách nhiệm, trình độ và kỹ năng trong việc tổ chức quản lý, giám sát người chấp hành án hình sự tại cộng đồng theo quy định của pháp luật.

- Chỉ đạo Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh tăng cường công tác hướng dẫn, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất công tác thi hành án hình sự đối với cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện, theo dõi công tác quản lý, giám sát, giáo dục người bị kết án; hướng dẫn, kiểm tra công tác xét rút ngắn thời gian thử thách đối với người được tha tù trước thời hạn có điều kiện, người được hưởng án treo; giảm thời hạn, miễn chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ và miễn chấp hành thời hạn cấm cư trú, quản chế còn lại theo quy định của pháp luật. Tham mưu, nghiên cứu xây dựng, triển khai thực hiện có hiệu quả phần mềm Cơ sở dữ liệu quản lý, xử lý thông tin về người chấp hành án hình sự tại cộng đồng trong toàn tỉnh.

- Chỉ đạo Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện tổ chức tốt công tác tiếp nhận bản án, quyết định thi hành các hình phạt tại cộng đồng; vào sổ theo dõi, lập thủ tục hồ sơ thi hành án, sao gửi các tài liệu có liên quan cho UBND cấp xã để tổ chức thi hành. Tăng cường công tác kiểm tra, đôn đốc hướng dẫn UBND, Công an cấp xã về nghiệp vụ quản lý, giám sát, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành án phạt tại cộng đồng. Hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc UBND, Công an cấp xã tổ chức việc xét rút ngắn thời gian thử thách đối với người được tha tù trước thời hạn có điều kiện, người được hưởng án treo; giảm thời hạn, miễn chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ và miễn chấp hành thời hạn cấm cư trú, quản chế còn lại. Cấp giấy chứng nhận đã chấp hành xong án phạt tại cộng đồng theo quy định của pháp luật. Định kỳ hoặc theo yêu cầu đột xuất tổng hợp tình hình, kết quả thực hiện công tác quản lý, giám sát người chấp hành án hình sự tại cộng đồng trên địa bàn tỉnh báo cáo UBND tỉnh và Bộ Công an.

- Phối hợp với Sở Tài chính đề xuất kinh phí phục vụ công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng theo đúng quy định của pháp luật.

- Chịu trách nhiệm theo dõi, đôn đốc kiểm tra việc triển khai thực hiện Chỉ thị này, định kỳ tổng hợp, báo cáo Bộ Công an, UBND tỉnh theo dõi, chỉ đạo.

3. Sở Tư pháp có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thi hành án hình sự tại cộng đồng.

4. Cục Thi hành án dân sự tỉnh phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan chỉ đạo, hướng dẫn cơ quan thi hành án dân sự cấp dưới tổ chức thi hành dứt điểm phần dân sự trong bản án, quyết định của Tòa án theo quy định; đối với các trường hợp có đủ điều kiện miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự theo quy định của pháp luật thì xem xét lập hồ sơ đề nghị xét miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự theo quy định.

5. Sở Thông tin và Truyền thông, Đài Phát thanh - Truyền hình Quảng Nam, Báo Quảng Nam có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan tư pháp đưa tin, tuyên truyền phổ biến Luật Thi hành án hình sự và các văn bản hướng dẫn về công tác quản lý, giám sát người chấp hành án hình sự tại cộng đồng, để các tầng lớp Nhân dân nâng cao nhận thức và có ý thức chấp hành pháp luật.

6. Sở Tài chính phối hợp Công an tỉnh và các địa phương đảm bảo kinh phí cho công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng. Hằng năm, cân đối ngân sách, tham mưu Uỷ ban nhân dân tỉnh hỗ trợ cấp kinh phí theo quy định, đảm bảo phục vụ triển khai công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng trên địa bàn tỉnh.

7. Sở Nội vụ phối hợp với Công an tỉnh kịp thời đề xuất UBND tỉnh khen thưởng cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong quá trình thực hiện công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng trên địa bàn tỉnh.

8. Các Sở, Ban, ngành liên quan có trách nhiệm phối hợp tuyên truyền, phổ biến và tổ chức thực hiện công tác quản lý, giám sát người chấp hành án hình sự tại cộng đồng, theo chức năng, nhiệm vụ được quy định trong Luật Thi hành án hình sự.

9. Đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh tăng cường công tác chỉ đạo, hướng dẫn Tòa án nhân dân các cấp huyện triển khai thực hiện công tác thi hành án hình sự tại cộng đồng theo quy định của pháp luật. Kịp thời gửi các bản án, quyết định thi hành án và các tài liệu khác có liên quan theo quy định của Luật Thi hành án hình sự cho cơ quan thi hành án hình sự cùng cấp để đảm bảo việc thi hành bản án. Thực hiện nghiêm túc việc xem xét ra quyết định rút ngắn thời gian thử thách đối với người được tha tù trước thời hạn có điều kiện, người được hưởng án treo; giảm thời hạn, miễn chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ và miễn chấp hành thời hạn cấm cư trú, quản chế còn lại theo quy định của pháp luật. Phối hợp giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các quy định của Luật Thi hành án hình sự và các văn bản hướng dẫn thi hành.

10. Đề nghị Viện kiểm sát nhân dân tỉnh tăng cường công tác kiểm sát thi hành án hình sự, chú trọng việc kiểm sát thi hành án hình sự tại cộng đồng đối với các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm trong thi hành Luật Thi hành án hình sự năm 2019. Kịp thời ban hành kháng nghị, kiến nghị, yêu cầu các cơ quan, cá nhân có trách nhiệm thi hành án hình sự khắc phục hành vi vi phạm pháp luật. Phối hợp giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các quy định của Luật Thi hành án hình sự năm 2019 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

11. Đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh: chủ trì, phối hợp thực hiện có hiệu quả các đề án, chương trình về phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội theo chức năng, nhiệm vụ được phân công, đồng thời kết hợp lồng ghép công tác vận động quần chúng tích cực tham gia quản lý, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng góp phần bảo đảm an ninh, trật tự ở địa phương.

Yêu cầu Giám đốc Công an tỉnh, Thủ trưởng các Sở, Ban, ngành, Chủ tịch UBND các huyện, thị xã, thành phố chỉ đạo triển khai thực hiện./.

(Chỉ thị này thay thế Chỉ thị số 12/CT-UBND ngày 10/6/2015 của UBND tỉnh về tăng cường chỉ đạo, thực hiện công tác thi hành án hình sự tại xã, phường, thị trấn)