Giới thiệu chung về Chỉ thị 20/CT-TTg năm 2017

Chỉ thị 20/CT-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 17 tháng 5 năm 2017 nhằm chấn chỉnh hoạt động thanh tra, kiểm tra đối với doanh nghiệp. Đây là một văn bản pháp lý quan trọng nhằm giải quyết triệt để tình trạng chồng chéo, trùng lặp trong hoạt động thanh tra, kiểm tra, giảm bớt gánh nặng hành chính và tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển ổn định.

1. Nguyên tắc cốt lõi trong hoạt động thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp

Chỉ thị đề ra các nguyên tắc nghiêm ngặt nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, cụ thể bao gồm:

• Khi xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra phải bảo đảm không trùng lặp, chồng chéo; không được thanh tra, kiểm tra quá một lần về cùng một nội dung đối với một doanh nghiệp trong một năm (trừ trường hợp thanh tra, kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật rõ ràng).
• Các cơ quan có thẩm quyền phải phối hợp chặt chẽ để xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra liên ngành, tích hợp nhiều nội dung vào một cuộc thanh tra, kiểm tra duy nhất nhằm tiết kiệm thời gian và nguồn lực cho doanh nghiệp.
• Nội dung thanh tra, kiểm tra phải giới hạn trong phạm vi quản lý nhà nước được giao, không được mở rộng phạm vi một cách tùy tiện ngoài kế hoạch đã được phê duyệt.

2. Trách nhiệm của Thanh tra Chính phủ

Thanh tra Chính phủ đóng vai trò chủ trì và điều phối hoạt động thanh tra trên phạm vi cả nước với các nhiệm vụ trọng tâm:

• Tăng cường quản lý nhà nước về công tác thanh tra; chủ trì, phối hợp với Kiểm toán Nhà nước để xử lý chồng chéo, trùng lặp giữa hoạt động thanh tra và hoạt động kiểm toán.
• Hướng dẫn thanh tra các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch thanh tra hàng năm bảo đảm đúng tinh thần của Chỉ thị, tránh trùng lặp về đối tượng, nội dung và thời gian thanh tra.
• Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị này và định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả thực hiện cũng như các vướng mắc phát sinh.

3. Trách nhiệm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

Các cơ quan quản lý ngành và địa phương có trách nhiệm trực tiếp trong việc phê duyệt và thực hiện kế hoạch thanh tra:

• Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phải chỉ đạo sát sao việc xây dựng và phê duyệt kế hoạch thanh tra hàng năm.
• Trường hợp phát hiện có sự trùng lặp, chồng chéo về đối tượng thanh tra giữa các cơ quan trung ương với địa phương hoặc giữa các sở, ngành tại địa phương, các bên phải chủ động phối hợp, thương lượng để thống nhất một đầu mối thực hiện hoặc báo cáo cơ quan cấp trên có thẩm quyền quyết định.
• Công khai kế hoạch thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp đã được phê duyệt trên trang thông tin điện tử của cơ quan, đơn vị để doanh nghiệp biết và giám sát.

4. Chấn chỉnh đạo đức công vụ và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm

Để bảo đảm tính nghiêm minh, Chỉ thị chú trọng đến việc kiểm soát quyền lực và đạo đức của cán bộ, công chức khi thi hành công vụ:

• Nghiêm cấm hành vi lợi dụng hoạt động thanh tra, kiểm tra để sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà hoặc đòi hỏi các lợi ích vật chất, phi vật chất từ doanh nghiệp.
• Xử lý nghiêm minh, kịp thời theo quy định của pháp luật đối với những cán bộ, công chức, viên chức có hành vi vi phạm pháp luật, thiếu tinh thần trách nhiệm hoặc cố ý làm trái quy định trong hoạt động thanh tra, kiểm tra.
• Thủ trưởng cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm liên đới nếu để xảy ra tình trạng cán bộ dưới quyền có hành vi nhũng nhiễu, tiêu cực đối với doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý.

5. Ý nghĩa thực tiễn của Chỉ thị 20/CT-TTg

Chỉ thị 20/CT-TTg năm 2017 là bước đột phá mạnh mẽ trong cải cách thủ tục hành chính tại Việt Nam. Việc triển khai nghiêm túc chỉ thị này giúp:

• Giảm thiểu tối đa sự phiền hà cho doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
• Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tránh lãng phí ngân sách và nguồn nhân lực của các cơ quan thanh tra.
• Củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư vào môi trường pháp lý và sự đồng hành của Chính phủ Việt Nam.