Ngày 14 tháng 5 năm 1998, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 22/1998/CT-TTg về việc triển khai thực hiện Quy chế thực hiện dân chủ ở xã. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm cụ thể hóa việc thi hành Nghị định số 29/1998/NĐ-CP, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để phát huy quyền làm chủ của nhân dân tại cơ sở, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa chính quyền và nhân dân, đồng thời ngăn chặn các biểu hiện quan liêu, tham nhũng, cửa quyền của cán bộ cấp xã.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Chỉ thị này áp dụng đối với Ủy ban nhân dân các cấp (tỉnh, huyện, xã), các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân, các tổ chức chính trị - xã hội, cán bộ, công chức cấp cơ sở và toàn thể nhân dân cư trú tại các xã, phường, thị trấn trên phạm vi cả nước.

Mục tiêu và yêu cầu cốt lõi của việc triển khai Quy chế dân chủ

• Phát huy mạnh mẽ quyền làm chủ trực tiếp và gián tiếp của nhân dân theo phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" trong mọi lĩnh vực đời sống kinh tế - xã hội ở cấp cơ sở.
• Nâng cao năng lực quản lý, điều hành của chính quyền cấp xã, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở có phẩm chất đạo đức tốt, có tinh thần trách nhiệm và thái độ phục vụ nhân dân đúng mực.
• Kết hợp chặt chẽ việc phát huy dân chủ với việc giữ gìn kỷ cương, phép nước; kiên quyết đấu tranh chống các hành vi lợi dụng dân chủ để vi phạm pháp luật, gây mất an ninh trật tự hoặc chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân.

Các nhiệm vụ trọng tâm của Ủy ban nhân dân các cấp

• Tổ chức tuyên truyền và quán triệt sâu rộng: Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm phối hợp với các tổ chức đoàn thể tổ chức học tập, phổ biến sâu rộng nội dung của Quy chế dân chủ đến từng hộ gia đình, người dân và cán bộ, công chức cấp xã.
• Rà soát và cải cách thủ tục hành chính: Tiến hành rà soát toàn bộ các quy định, thủ tục hành chính tại cấp xã; bãi bỏ ngay các thủ tục rườm rà, gây phiền hà cho người dân; công khai quy trình, lệ phí và thời gian giải quyết công việc của dân.
• Thực hiện công khai, minh bạch tài chính và các dự án: Chính quyền cấp xã phải công khai các khoản thu, chi ngân sách xã, các quỹ do nhân dân đóng góp, các dự án đầu tư từ nguồn vốn ngân sách hoặc đóng góp của dân, phương án đền bù giải phóng mặt bằng và các chính sách xã hội trực tiếp liên quan đến quyền lợi của người dân.
• Tạo điều kiện để nhân dân bàn và quyết định trực tiếp: Tổ chức để nhân dân bàn bạc và quyết định trực tiếp các công việc nội bộ của cộng đồng dân cư như hương ước, quy ước, các khoản đóng góp tự nguyện xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi công cộng.

Tổ chức thực hiện và phân công trách nhiệm

• Ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ (nay là Bộ Nội vụ) có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị này tại các địa phương; định kỳ tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
• Đề nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên phối hợp chặt chẽ với chính quyền các cấp trong việc giám sát thực hiện Quy chế dân chủ, vận động nhân dân tích cực tham gia xây dựng chính quyền cơ sở trong sạch, vững mạnh.
• Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải trực tiếp chỉ đạo, xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể tại địa phương và chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về kết quả thực hiện Quy chế dân chủ trên địa bàn quản lý.

Hiệu lực thi hành

Chỉ thị 22/1998/CT-TTg có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (ngày 14 tháng 5 năm 1998). Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc Chỉ thị này.