Công điện 1097/CĐ-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành trong bối cảnh dịch tả lợn Châu Phi đang có diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương, nguy cơ lây lan diện rộng là rất cao, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung thực phẩm, sức khỏe cộng đồng và sự phát triển ổn định của ngành chăn nuôi. Văn bản này đưa ra các chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ nhằm kiểm soát, ngăn chặn và dập tắt dịch bệnh hiệu quả trên phạm vi toàn quốc.

- Nhiệm vụ cấp bách đối với Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung chỉ đạo, huy động các nguồn lực hợp pháp để xử lý dứt điểm các ổ dịch, không để phát sinh ổ dịch mới với các biện pháp cụ thể sau:

• Trực tiếp chỉ đạo các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương cấp dưới áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp kỹ thuật trong phòng, chống dịch; tổ chức tiêu hủy lợn bệnh, lợn chết, lợn nghi mắc bệnh theo đúng quy trình, đảm bảo không làm phát tán mầm bệnh.
• Kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các trường hợp giấu dịch, chậm báo cáo dịch bệnh, hoặc có hành vi vứt xác lợn chết ra môi trường, mua bán, vận chuyển lợn bệnh làm lây lan dịch bệnh.
• Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn hướng dẫn người chăn nuôi áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, thường xuyên thực hiện vệ sinh, tiêu độc khử trùng bằng vôi bột, hóa chất tại các cơ sở chăn nuôi và khu vực xung quanh.
• Rà soát, thống kê chính xác tổng đàn lợn và số lượng hộ chăn nuôi trên địa bàn để chủ động trong công tác tiêm phòng vắc xin dịch tả lợn Châu Phi và giám sát dịch bệnh.
• Thành lập các đoàn công tác trực tiếp đi kiểm tra, đôn đốc công tác phòng, chống dịch tại các địa bàn có nguy cơ cao, kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc tại cơ sở.

- Trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Với vai trò là cơ quan chủ trì, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có trách nhiệm điều phối và hướng dẫn kỹ thuật trên toàn quốc:

• Theo dõi sát sao diễn biến tình hình dịch bệnh, kịp thời cảnh báo và hướng dẫn các địa phương triển khai các biện pháp phòng, chống dịch hiệu quả, phù hợp với thực tế.
• Tập trung chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc các địa phương thực hiện nghiêm các quy định về kiểm dịch vận chuyển, kiểm soát giết mổ động vật và sản phẩm từ động vật.
• Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan và các doanh nghiệp để nghiên cứu, hướng dẫn việc sử dụng vắc xin phòng bệnh Dịch tả lợn Châu Phi theo đúng quy định, đảm bảo an toàn, hiệu quả và đúng đối tượng.
• Chủ động hợp tác với các tổ chức quốc tế và các nước để chia sẻ thông tin, kinh nghiệm, đồng thời tranh thủ sự hỗ trợ kỹ thuật, tài chính trong công tác phòng, chống dịch bệnh.

- Công tác phối hợp của các Bộ, ngành liên quan

Để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả cao nhất, Công điện giao nhiệm vụ cụ thể cho các Bộ, ngành phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn:

• Bộ Công Thương và lực lượng Quản lý thị trường: Tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường nhằm ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, tích trữ, buôn lậu lợn và sản phẩm từ lợn không rõ nguồn gốc, không qua kiểm dịch.
• Bộ Công an: Chỉ đạo các lực lượng chức năng phối hợp với lực lượng thú y, quản lý thị trường, hải quan đấu tranh, ngăn chặn và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép lợn và sản phẩm từ lợn qua biên giới hoặc liên tỉnh.
• Bộ Quốc phòng (Bộ đội Biên phòng): Tăng cường tuần tra, kiểm soát chặt chẽ khu vực biên giới, cửa khẩu, đường mòn, lối mở để ngăn chặn triệt để tình trạng vận chuyển, buôn lậu lợn và sản phẩm từ lợn vào Việt Nam.
• Bộ Tài chính: Đảm bảo kinh phí phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo quy định của pháp luật; hướng dẫn các địa phương bố trí ngân sách kịp thời cho các hoạt động chống dịch và hỗ trợ người chăn nuôi bị thiệt hại theo chính sách hiện hành.

- Công tác thông tin, truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng

Công tác truyền thông được xác định là yếu tố then chốt để nâng cao ý thức tự giác của người dân:

• Bộ Thông tin và Truyền thông: Chỉ đạo các cơ quan thông tấn, báo chí thông tin kịp thời, chính xác về tình hình dịch bệnh và các biện pháp phòng, chống dịch để người dân chủ động phòng tránh, không hoang mang nhưng không chủ quan, lơ là.
• Tuyên truyền sâu rộng về các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, khuyến khích người dân chủ động khai báo khi phát hiện lợn có dấu hiệu mắc bệnh, không tự ý điều trị, không bán chạy lợn bệnh, không vứt xác lợn chết bừa bãi ra môi trường.