Công điện 211/CĐ-TTg năm 2018 được Thủ tướng Chính phủ ban hành trong bối cảnh tình hình xuất khẩu hàng hóa, đặc biệt là các mặt hàng nông sản, trái cây tươi tại cửa khẩu Tân Thanh (tỉnh Lạng Sơn) gặp hiện tượng ùn ứ, ách tắc nghiêm trọng. Đây là văn bản chỉ đạo khẩn cấp nhằm huy động sự vào cuộc của các Bộ, ngành và địa phương liên quan để nhanh chóng giải tỏa hàng hóa, giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người dân và doanh nghiệp.

- Bối cảnh và mục tiêu cấp bách của Công điện

Vào thời điểm ban hành, lượng nông sản xuất khẩu từ các tỉnh phía Nam đổ về cửa khẩu Tân Thanh tăng đột biến, vượt quá năng lực thông quan hàng ngày của lực lượng chức năng tại biên giới. Sự chậm trễ trong thông quan không chỉ gây thiệt hại lớn về chất lượng hàng hóa (nông sản dễ hư hỏng) mà còn gây áp lực lớn lên hạ tầng giao thông, an ninh trật tự và vệ sinh môi trường tại khu vực cửa khẩu. Mục tiêu tối cao của Công điện là nhanh chóng giải phóng lượng xe ùn ứ, tối ưu hóa quy trình thông quan và thiết lập cơ chế điều phối thông tin hiệu quả.

- Các nhiệm vụ cụ thể giao cho Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn

• Chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành liên quan để điều phối, phân luồng giao thông hợp lý, bố trí thêm các bãi tập kết xe chở hàng tạm thời nhằm giảm áp lực cho khu vực sát biên giới.
• Đảm bảo tuyệt đối an ninh trật tự, an toàn giao thông, ngăn chặn triệt để các hành vi chèn ép, trục lợi, gây khó khăn cho chủ xe và doanh nghiệp trong quá trình chờ thông quan.
• Chủ động tổ chức hội đàm, trao đổi trực tiếp với chính quyền địa phương phía Quảng Tây (Trung Quốc) để thống nhất các giải pháp tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu; đề xuất kéo dài thời gian làm việc hàng ngày của các lực lượng chức năng tại cặp cửa khẩu Tân Thanh - Pò Chài.

- Trách nhiệm phối hợp của các Bộ, ngành Trung ương

• Bộ Công Thương: Có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (đặc biệt là các địa phương có vùng trồng nông sản lớn) để khuyến cáo các doanh nghiệp, hiệp hội, cơ sở sản xuất chủ động điều tiết tiến độ đưa hàng lên biên giới phù hợp với năng lực thông quan thực tế; đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, tìm kiếm thị trường tiêu thụ nội địa và các thị trường xuất khẩu thay thế khác.
• Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan): Chỉ đạo lực lượng Hải quan tại cửa khẩu Tân Thanh tăng cường tối đa nhân lực, làm việc ngoài giờ và cả ngày nghỉ để thực hiện thông quan nhanh chóng; tối giản hóa quy trình thủ tục hành chính nhưng vẫn đảm bảo công tác giám sát quản lý nhà nước về hải quan.
• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Chỉ đạo các cơ quan kiểm dịch động, thực vật bố trí đủ cán bộ chuyên môn tại cửa khẩu để thực hiện kiểm dịch nhanh chóng, thuận tiện; chủ động trao đổi với cơ quan chức năng phía Trung Quốc để thống nhất tiêu chuẩn kiểm dịch, giảm thiểu thời gian kiểm tra tại biên giới.
• Bộ Ngoại giao: Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan thực hiện các biện pháp ngoại giao, đề nghị phía Trung Quốc tạo điều kiện thuận lợi, ưu tiên thông quan nhanh đối với các mặt hàng nông sản tươi sống của Việt Nam.

- Công tác thông tin, tuyên truyền và báo cáo

• Các cơ quan thông tấn, báo chí có nhiệm vụ thông tin kịp thời, khách quan về tình hình thông quan tại cửa khẩu Tân Thanh để người dân và doanh nghiệp chủ động trong việc thu hoạch, đóng gói và vận chuyển hàng hóa, tránh việc đưa hàng lên biên giới một cách ồ ạt.
• Các Bộ, ngành và địa phương liên quan phải thường xuyên theo dõi sát tình hình, kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền để có biện pháp xử lý kịp thời.