Công văn số 05/BXD-GĐ do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết công tác kiểm tra, đánh giá an toàn đập, hồ chứa nước thủy điện và thủy lợi trên phạm vi cả nước. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, phòng ngừa các sự cố mất an toàn hồ đập, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân và cơ sở hạ tầng vùng hạ du.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Hướng dẫn này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng, các chủ sở hữu, chủ quản lý, tổ chức, cá nhân khai thác đập, hồ chứa nước thủy điện, thủy lợi, cùng các tổ chức tư vấn hoạt động trong lĩnh vực kiểm định, đánh giá an toàn công trình xây dựng.

Nội dung cốt lõi của hướng dẫn kiểm tra, đánh giá an toàn đập, hồ chứa nước

1. Mục đích và yêu cầu của công tác kiểm tra, đánh giá

• Nhằm phát hiện kịp thời các khuyết tật, hư hỏng, biến dạng của đập và các công trình phụ trợ để có biện pháp xử lý, khắc phục kịp thời, tránh xảy ra sự cố mất an toàn.
• Đánh giá khả năng vận hành an toàn của công trình trong điều kiện bình thường và trong mùa mưa bão, lũ lụt cực đoan.
• Cung cấp cơ sở khoa học và pháp lý để các cơ quan chức năng xem xét, chấp thuận kết quả đánh giá an toàn đập, hồ chứa nước theo quy định của pháp luật về quản lý an toàn đập.

2. Nội dung kiểm tra trực quan và đo đạc thực tế

• Thực hiện kiểm tra chi tiết bằng trực quan đối với thân đập, nền đập, vai đập và các vùng phụ cận để phát hiện các hiện tượng rò rỉ nước, thấm mạnh, nứt nẻ, sụt lún hoặc sạt lở mái đập.
• Kiểm tra, đánh giá tình trạng hoạt động của hệ thống thiết bị quan trắc được lắp đặt tại công trình (thiết bị đo thấm, đo áp lực nước lỗ rỗng, đo chuyển vị, biến dạng).
• Đánh giá trạng thái kỹ thuật và khả năng vận hành của các thiết bị cơ khí, thiết bị điện phục vụ cho việc đóng mở cửa van tràn xả lũ, cống lấy nước dưới đập.

3. Đánh giá an toàn kết cấu và khả năng xả lũ

• Tính toán, phân tích lại độ bền, độ ổn định của đập dưới tác động của các tổ hợp tải trọng bất lợi nhất, bao gồm cả tải trọng động đất theo các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành.
• Đánh giá khả năng xả lũ của hồ chứa dựa trên việc cập nhật, tính toán lại dòng chảy lũ thiết kế và lũ kiểm tra, có tính đến các yếu tố biến đổi khí hậu và sự thay đổi thảm phủ thực vật ở lưu vực thượng nguồn.
• Xác định mức độ an toàn của các công trình xả lũ, năng lực tiêu năng giảm áp phía sau tràn để phòng ngừa hiện tượng xói lở chân đập.

4. Quy trình thực hiện, lập và gửi báo cáo kết quả

• Chủ sở hữu hoặc đơn vị quản lý khai thác hồ đập có trách nhiệm chủ trì tổ chức thực hiện việc kiểm tra, đánh giá định kỳ hoặc đột xuất theo quy định.
• Đơn vị thực hiện đánh giá phải là tổ chức tư vấn độc lập, có đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng và năng lực hành nghề phù hợp theo quy định của pháp luật.
• Kết quả kiểm tra, đánh giá phải được lập thành báo cáo chi tiết, gửi về cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ Xây dựng hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để kiểm tra, xem xét và ra văn bản chấp thuận kết quả đánh giá an toàn.

Trách nhiệm của các cơ quan quản lý và đơn vị liên quan

• Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công Thương chỉ đạo, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện công tác đánh giá an toàn đập, hồ chứa nước trên toàn quốc.
• Sở Xây dựng các địa phương có trách nhiệm tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an toàn đập, hồ chứa nước thuộc thẩm quyền quản lý của địa phương.
• Chủ đầu tư, chủ sở hữu và tổ chức khai thác đập chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về việc bảo đảm an toàn công trình, thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo và các khuyến cáo của đơn vị kiểm định.

Hiệu lực thi hành

Công văn 05/BXD-GĐ có hiệu lực hướng dẫn áp dụng ngay từ ngày ban hành. Các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến công tác quản lý, vận hành, kiểm định đập, hồ chứa nước thủy điện, thủy lợi có trách nhiệm nghiên cứu và nghiêm túc triển khai thực hiện các nội dung hướng dẫn nêu trên nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho công trình và vùng hạ du.