Giới thiệu chung về Công văn 10236/TCHQ-TXNK

Công văn 10236/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2014 là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm đôn đốc, chấn chỉnh và thống nhất quy trình xử lý nợ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản này tập trung vào việc phân loại nợ, áp dụng quyết liệt các biện pháp cưỡng chế hành chính và hoàn thiện hồ sơ khoanh nợ, xóa nợ thuế theo đúng quy định của pháp luật quản lý thuế hiện hành.

Phân loại và rà soát các nhóm nợ thuế

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương phải tiến hành rà soát chặt chẽ và phân loại chính xác các khoản nợ thuế phát sinh tại đơn vị mình quản lý. Việc phân loại nợ thuế được thực hiện theo các nhóm cụ thể sau:

• Nhóm nợ có khả năng thu hồi: Đây là các khoản nợ của các doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường nhưng chậm nộp thuế. Đối với nhóm này, cơ quan hải quan phải áp dụng ngay các biện pháp đôn đốc thu nộp và cưỡng chế theo quy định.
• Nhóm nợ khó thu hồi: Bao gồm nợ của các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, giải thể, phá sản, bỏ trốn khỏi địa chỉ đăng ký kinh doanh hoặc bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.
• Nhóm nợ chờ xử lý (khoanh nợ, xóa nợ): Các khoản nợ đáp ứng đủ điều kiện để xem xét khoanh nợ hoặc xóa nợ theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Các biện pháp cưỡng chế và đôn đốc thu hồi nợ thuế

Để nâng cao hiệu quả thu hồi nợ đọng thuế, Công văn 10236/TCHQ-TXNK chỉ đạo các cục hải quan địa phương thực hiện quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ:

• Trích tiền từ tài khoản và phong tỏa tài khoản: Yêu cầu các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại cung cấp thông tin tài khoản và thực hiện trích tiền từ tài khoản của người nộp thuế vi phạm để nộp vào ngân sách nhà nước.
• Dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu: Áp dụng biện pháp dừng làm thủ tục hải quan trên phạm vi toàn quốc đối với các doanh nghiệp có nợ thuế quá hạn thuộc diện cưỡng chế.
• Thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng: Phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế nội địa để thực hiện biện pháp cưỡng chế thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng đối với người nộp thuế cố tình chây ỳ.
• Thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh: Đề nghị cơ quan có thẩm quyền thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc giấy phép thành lập và hoạt động.

Quy trình lập và hoàn thiện hồ sơ khoanh nợ, xóa nợ thuế

Đối với các khoản nợ không có khả năng thu hồi, Công văn hướng dẫn chi tiết việc lập hồ sơ đề nghị khoanh nợ, xóa nợ thuế nhằm làm sạch số liệu nợ ảo:

• Đối với doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản: Hồ sơ phải có quyết định tuyên bố phá sản của Tòa án và văn bản phân chia tài sản của cơ quan thi hành án thể hiện rõ khoản nợ thuế không được thu hồi đầy đủ.
• Đối với doanh nghiệp giải thể hoặc ngừng hoạt động: Phải có văn bản xác nhận của cơ quan đăng ký kinh doanh về tình trạng giải thể, hoặc biên bản xác minh của cơ quan hải quan phối hợp với chính quyền địa phương về việc doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký.
• Thẩm quyền và trình tự phê duyệt: Hướng dẫn cụ thể về việc tổng hợp hồ sơ từ cấp Chi cục lên Cục Hải quan tỉnh, thành phố để thẩm định trước khi trình Tổng cục Hải quan hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét quyết định theo thẩm quyền.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện của cơ quan hải quan

Tổng cục Hải quan nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị hải quan trong công tác quản lý nợ thuế:

• Giao chỉ tiêu thu hồi nợ: Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố phải giao chỉ tiêu thu hồi nợ thuế cụ thể cho từng Chi cục và từng cán bộ công chức chuyên trách.
• Chế độ báo cáo định kỳ: Các đơn vị phải thực hiện báo cáo định kỳ về tiến độ xử lý nợ thuế, phân tích nguyên nhân tăng giảm nợ và đề xuất các giải pháp tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.
• Xử lý trách nhiệm cán bộ: Xem xét trách nhiệm của công chức, đơn vị thiếu tinh thần trách nhiệm, để nợ thuế kéo dài, quá hạn mà không áp dụng kịp thời các biện pháp cưỡng chế theo quy định dẫn đến thất thu ngân sách nhà nước.