Công văn 1060/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn quan trọng liên quan đến việc nộp tờ khai hải quan giấy đối với hàng hóa nhập khẩu khi thực hiện các thủ tục về thuế. Văn bản này nhằm tháo gỡ vướng mắc cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan điện tử, đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật hải quan.

Quy định về việc nộp tờ khai hải quan giấy khi thực hiện thủ tục thuế

Tổng cục Hải quan đưa ra hướng dẫn cụ thể về việc đơn giản hóa hồ sơ, chứng từ giấy trong bối cảnh áp dụng hệ thống thông quan điện tử VNACCS/VCIS:

• Giảm thiểu chứng từ giấy: Đối với các tờ khai hải quan điện tử đã được thông quan, cơ quan hải quan có trách nhiệm tra cứu, đối chiếu thông tin trực tiếp trên hệ thống dữ liệu điện tử ngành Hải quan. Doanh nghiệp không bắt buộc phải nộp bản giấy của tờ khai hải quan nhập khẩu khi thực hiện các thủ tục hoàn thuế, không thu thuế, hoặc miễn thuế, trừ các trường hợp đặc biệt được pháp luật quy định cụ thể.
• Trách nhiệm của cơ quan hải quan địa phương: Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố phải tự khai thác dữ liệu trên hệ thống để giải quyết hồ sơ cho doanh nghiệp, không được yêu cầu doanh nghiệp nộp thêm tờ khai giấy nếu thông tin đã có đầy đủ trên hệ thống điện tử.

Các trường hợp ngoại lệ vẫn phải nộp tờ khai giấy

Mặc dù ưu tiên tối đa việc sử dụng dữ liệu điện tử, văn bản cũng lưu ý một số trường hợp cụ thể vẫn yêu cầu xuất trình hoặc nộp tờ khai hải quan giấy:

• Sự cố hệ thống công nghệ thông tin: Trong trường hợp hệ thống VNACCS/VCIS hoặc hệ thống quản lý thông tin của cơ quan hải quan gặp sự cố, không thể tra cứu được dữ liệu điện tử, doanh nghiệp phải nộp tờ khai hải quan giấy (bản chính hoặc bản sao có xác nhận) để làm cơ sở giải quyết thủ tục.
• Tờ khai hải quan giấy truyền thống: Đối với các lô hàng đăng ký tờ khai hải quan giấy (như hàng hóa mang theo người, hàng hóa phi mậu dịch, hoặc các trường hợp được phép khai giấy theo quy định pháp luật), doanh nghiệp bắt buộc phải nộp tờ khai giấy gốc khi thực hiện các thủ tục hoàn thuế hoặc xử lý tiền thuế nộp thừa.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Công văn 1060/TCHQ-TXNK mang lại nhiều tác động tích cực cho cả cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp:

• Cải cách thủ tục hành chính: Giúp giảm bớt gánh nặng giấy tờ, tiết kiệm thời gian và chi phí in ấn, lưu trữ hồ sơ cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
• Thúc đẩy hiện đại hóa hải quan: Khuyến khích việc ứng dụng triệt để công nghệ thông tin trong quản lý nhà nước về hải quan, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của công tác quản lý thuế.
• Thống nhất thực hiện: Tạo sự đồng bộ trong cách xử lý hồ sơ hoàn thuế, miễn thuế tại tất cả các Chi cục Hải quan trên toàn quốc, tránh tình trạng mỗi nơi yêu cầu một kiểu gây khó khăn cho doanh nghiệp.