Công văn 1098/QLCL-CL2 được ban hành nhằm hướng dẫn và đôn đốc việc triển khai thực hiện các quy định về kiểm tra an toàn thực phẩm đối với hàng hóa có nguồn gốc thực vật nhập khẩu theo Thông tư số 13/2011/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Dưới đây là tổng hợp và phân tích chi tiết các nội dung cốt lõi của văn bản này.

- Phạm vi áp dụng và đối tượng kiểm tra an toàn thực phẩm

• Áp dụng đối với các sản phẩm thực phẩm có nguồn gốc thực vật nhập khẩu vào Việt Nam thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
• Đối tượng điều chỉnh bao gồm các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu thực phẩm có nguồn gốc thực vật và các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền liên quan đến công tác kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm.

- Quy trình và thủ tục kiểm tra đối với hàng hóa nhập khẩu

• Đăng ký kiểm tra: Chủ hàng hóa hoặc người được ủy quyền hợp pháp phải tiến hành nộp hồ sơ đăng ký kiểm tra an toàn thực phẩm cho cơ quan kiểm tra được chỉ định trước khi hàng hóa cập cảng hoặc đến cửa khẩu nhập khẩu.
• Thành phần hồ sơ: Hồ sơ đăng ký bao gồm Giấy đăng ký kiểm tra thực phẩm nhập khẩu theo mẫu quy định; Bản sao các chứng từ vận chuyển (vận đơn, hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói hàng hóa); và các chứng nhận an toàn thực phẩm do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp (nếu có).
• Phương thức kiểm tra: Cơ quan kiểm tra áp dụng các phương thức kiểm tra linh hoạt bao gồm kiểm tra thông thường, kiểm tra giảm hoặc kiểm tra chặt dựa trên mức độ rủi ro của sản phẩm, lịch sử chấp hành pháp luật của doanh nghiệp nhập khẩu và uy tín của quốc gia xuất khẩu.

- Thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan kiểm tra chuyên ngành

• Các Trung tâm Chất lượng Nông lâm thủy sản vùng trực thuộc Cục Quản lý Chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản chịu trách nhiệm chính trong việc tiếp nhận hồ sơ, thực hiện kiểm tra hồ sơ pháp lý, kiểm tra thực tế ngoại quan và lấy mẫu kiểm nghiệm chỉ tiêu an toàn thực phẩm theo quy định.
• Cơ quan kiểm tra có nghĩa vụ cấp Giấy xác nhận đạt yêu cầu nhập khẩu hoặc ra Thông báo không đạt yêu cầu nhập khẩu cho chủ hàng trong thời hạn luật định để làm cơ sở thông quan.
• Phối hợp chặt chẽ với lực lượng Hải quan cửa khẩu để giám sát chặt chẽ luồng hàng hóa, đảm bảo chỉ những lô hàng được xác nhận đạt yêu cầu mới được phép thông quan vào thị trường nội địa.

- Biện pháp xử lý đối với các lô hàng không đạt tiêu chuẩn an toàn

• Đối với các lô hàng phát hiện không đạt yêu cầu về an toàn thực phẩm qua kết quả kiểm nghiệm, cơ quan kiểm tra lập biên bản vi phạm và báo cáo ngay cho cơ quan quản lý cấp trên để đưa ra quyết định xử lý phù hợp.
• Các hình thức xử lý bắt buộc bao gồm: buộc tái xuất, tiêu hủy hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng (không dùng làm thực phẩm cho người) tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của mối nguy hại được phát hiện.
• Áp dụng chế độ kiểm tra chặt đối với các lô hàng tiếp theo của cùng nhà sản xuất hoặc từ cùng một quốc gia xuất khẩu cho đến khi có báo cáo khắc phục lỗi và được cơ quan thẩm quyền Việt Nam chấp nhận.