Giới thiệu chung về Công văn 1108/TCHQ-TXNK năm 2019

Công văn 1108/TCHQ-TXNK được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố triển khai thực hiện thống nhất các quy định tại Thông tư 04/2019/TT-BTC. Thông tư 04/2019/TT-BTC là văn bản quan trọng sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 38/2018/TT-BTC ngày 20/04/2018 của Bộ Tài chính quy định về xác định xuất xứ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Việc ban hành Công văn 1108/TCHQ-TXNK giúp tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp đồng thời đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 1108/TCHQ-TXNK

- Thời điểm nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)

• Đối với hàng hóa nhập khẩu, người khai hải quan phải nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt.
• Trường hợp chưa có chứng từ chứng nhận xuất xứ tại thời điểm đăng ký tờ khai, người khai hải quan phải khai chậm nộp C/O trên tờ khai hải quan và nộp bổ sung trong thời hạn quy định (thông thường là trong vòng 30 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai).
• Công văn nhấn mạnh việc kiểm tra tính hợp lệ của việc khai chậm nộp nhằm tránh việc lạm dụng hoặc gian lận thương mại.

- Hướng dẫn về việc nộp bổ sung C/O và áp dụng thuế suất ưu đãi

• Khi người khai hải quan nộp bổ sung C/O hợp lệ trong thời hạn quy định, cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra, đối chiếu và áp dụng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt theo quy định.
• Số tiền thuế chênh lệch nộp thừa (nếu có) sẽ được xử lý hoàn trả cho doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
• Trường hợp quá thời hạn quy định mà doanh nghiệp không nộp được C/O hợp lệ, hàng hóa sẽ bị áp dụng mức thuế suất ưu đãi thông thường (MFN) hoặc thuế suất thông thường.

- Kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa và xử lý khác biệt nhỏ

• Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra chi tiết các thông tin trên C/O như: tên hàng, mã số HS, số lượng, trọng lượng, quy cách đóng gói, chữ ký và con dấu của cơ quan cấp phát để đảm bảo tính đồng nhất với hồ sơ hải quan.
• Đối với các khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính hợp pháp của C/O (như lỗi chính tả, khác biệt nhỏ về địa chỉ nhưng không làm thay đổi bản chất đối tượng...), cơ quan hải quan xem xét chấp nhận C/O và không từ chối hiệu lực của chứng từ.
• Trong trường hợp có nghi ngờ về tính xác thực của C/O, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục xác minh với cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa chưa được áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt nhưng vẫn được thông quan theo quy định chung.

- Trách nhiệm triển khai thực hiện của các đơn vị hải quan

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm phổ biến, quán triệt nội dung của Thông tư 04/2019/TT-BTC và hướng dẫn tại Công văn 1108/TCHQ-TXNK đến toàn thể cán bộ, công chức hải quan làm công tác nghiệp vụ.
• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra sau thông quan đối với các lô hàng có nghi vấn về xuất xứ nhằm kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp.
• Chủ động phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp để tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng các quy định mới, giảm thiểu sai sót trong quá trình khai báo hải quan.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Công văn 1108/TCHQ-TXNK đóng vai trò là kim chỉ nam giúp thống nhất quy trình nghiệp vụ xác định xuất xứ hàng hóa trên toàn quốc. Việc làm rõ các quy định về thời điểm nộp C/O, xử lý khác biệt nhỏ và quy trình xác minh giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa, đồng thời nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của công tác quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu trong bối cảnh Việt Nam tham gia sâu rộng vào các hiệp định thương mại tự do (FTA).