Công văn 1146/BTC-TCHQ năm 2024 do Bộ Tài chính ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng liên quan đến công tác hoàn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu. Văn bản này tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, thống nhất quy trình thực hiện giữa các cơ quan hải quan địa phương và doanh nghiệp, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế theo đúng quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh của Công văn 1146/BTC-TCHQ

Văn bản tập trung hướng dẫn xử lý hồ sơ hoàn thuế nhập khẩu cho các trường hợp cụ thể sau:

• Hàng hóa là nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để sản xuất hàng hóa xuất khẩu nhưng sản phẩm cuối cùng được xuất khẩu tại chỗ theo chỉ định của thương nhân nước ngoài.
• Các doanh nghiệp thực hiện hoạt động sản xuất xuất khẩu có phát sinh hoạt động xuất khẩu tại chỗ và nộp hồ sơ đề nghị hoàn thuế tại cơ quan hải quan.
• Cơ quan hải quan các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra và giải quyết hồ sơ hoàn thuế cho doanh nghiệp.

Điều kiện và nguyên tắc hoàn thuế nhập khẩu đối với hàng sản xuất xuất khẩu

Công văn làm rõ các điều kiện pháp lý cốt lõi để doanh nghiệp được xét hoàn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu nhập khẩu cấu thành trong sản phẩm xuất khẩu tại chỗ:

• Tính xác thực của hoạt động xuất khẩu: Doanh nghiệp phải cung cấp đầy đủ chứng từ chứng minh hàng hóa đã thực tế được giao cho đối tác mua hàng tại Việt Nam theo chỉ định của thương nhân nước ngoài thông qua tờ khai hải quan xuất khẩu - nhập khẩu tại chỗ đã thông quan.
• Nghĩa vụ thuế của người nhập khẩu tại chỗ: Người nhập khẩu tại chỗ phải thực hiện kê khai, nộp thuế nhập khẩu đối với sản phẩm mua từ doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu, trừ các trường hợp được miễn thuế theo quy định pháp luật.
• Sử dụng đúng mục đích: Nguyên liệu, vật tư nhập khẩu phải được đưa vào quá trình sản xuất ra sản phẩm đã xuất khẩu. Doanh nghiệp phải có hệ thống sổ sách kế toán, báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu rõ ràng, minh bạch.

Thủ tục và hồ sơ đề nghị hoàn thuế nhập khẩu

Để được giải quyết hoàn thuế nhanh chóng, doanh nghiệp cần chuẩn bị và nộp bộ hồ sơ hoàn chỉnh theo hướng dẫn, bao gồm:

• Công văn yêu cầu hoàn thuế nhập khẩu theo mẫu quy định, trong đó giải trình rõ số thuế đề nghị hoàn và số lượng nguyên liệu nhập khẩu đã sử dụng.
• Tờ khai hải quan nhập khẩu nguyên liệu, vật tư ban đầu đã nộp thuế.
• Tờ khai hải quan xuất khẩu tại chỗ và tờ khai hải quan nhập khẩu tại chỗ tương ứng đã hoàn thành thủ tục thông quan.
• Hợp đồng mua bán, văn bản chỉ định giao hàng của thương nhân nước ngoài và chứng từ thanh toán qua ngân hàng hợp lệ.
• Báo cáo định mức thực tế sử dụng nguyên liệu để sản xuất sản phẩm xuất khẩu.

Trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện

Công văn 1146/BTC-TCHQ phân định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý và đối tượng nộp thuế nhằm hạn chế gian lận thuế và đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ:

• Đối với cơ quan hải quan: Phải thực hiện kiểm tra hồ sơ hoàn thuế theo đúng thời hạn quy định. Áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro để phân loại hồ sơ hoàn trước kiểm sau hoặc kiểm trước hoàn sau. Phối hợp chặt chẽ giữa chi cục hải quan nơi làm thủ tục nhập khẩu và chi cục hải quan nơi làm thủ tục xuất khẩu tại chỗ để đối chiếu thông tin.
• Đối với doanh nghiệp: Chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các số liệu, chứng từ và định mức tiêu hao nguyên liệu đã khai báo. Lưu trữ đầy đủ hồ sơ, sổ sách kế toán để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền.