Giới thiệu chung về Công văn 1158/GSQL-GQ3

Công văn 1158/GSQL-GQ3 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2016 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục xin giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa của doanh nghiệp. Văn bản này đóng vai trò định hướng cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố trong việc áp dụng thống nhất các quy định pháp luật về quản lý chuyên ngành và quy trình thông quan hàng hóa.

Nội dung trọng tâm về việc xác định nghĩa vụ xin giấy phép xuất nhập khẩu

Công văn tập trung làm rõ các nguyên tắc áp dụng quy định về giấy phép đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, cụ thể như sau:

• Xác định danh mục hàng hóa quản lý chuyên ngành: Doanh nghiệp có nghĩa vụ đối chiếu chi tiết mã HS và mô tả hàng hóa thực tế với danh mục hàng hóa cấm xuất nhập khẩu hoặc hàng hóa xuất nhập khẩu theo điều kiện, có giấy phép do các Bộ, ngành quản lý chuyên ngành ban hành.
• Trường hợp miễn trừ giấy phép: Làm rõ các trường hợp hàng hóa không nhằm mục đích thương mại, hàng mẫu, hàng phục vụ nghiên cứu khoa học hoặc hàng hóa trong các trường hợp đặc biệt khác có thể được xem xét miễn xin giấy phép xuất nhập khẩu theo quy định của pháp luật liên quan.
• Xử lý sự khác biệt trong phân loại hàng hóa: Hướng dẫn cách thức phối hợp giữa cơ quan hải quan và các cơ quan quản lý chuyên ngành khi có sự không thống nhất về việc xác định hàng hóa đó có thuộc diện phải xin giấy phép hay không.

Hướng dẫn quy trình thủ tục hải quan và kiểm tra giám sát

Để đảm bảo tiến trình thông quan diễn ra nhanh chóng nhưng vẫn tuân thủ đúng pháp luật, Công văn 1158/GSQL-GQ3 đưa ra các chỉ đạo nghiệp vụ cụ thể:

• Kiểm tra hồ sơ hải quan: Công chức hải quan có nhiệm vụ kiểm tra tính hợp lệ, hiệu lực và sự phù hợp của giấy phép xuất nhập khẩu do doanh nghiệp xuất trình so với thực tế hàng hóa khai báo trên tờ khai hải quan.
• Áp dụng quản lý rủi ro: Tăng cường việc phân luồng kiểm tra dựa trên mức độ tuân thủ của doanh nghiệp và tính chất rủi ro của mặt hàng cần giấy phép, tránh gây ách tắc tại cửa khẩu đối với các doanh nghiệp uy tín.
• Giải quyết vướng mắc phát sinh: Đối với các lô hàng gặp vướng mắc về giấy phép tại cửa khẩu, cơ quan hải quan địa phương phải chủ động hướng dẫn doanh nghiệp liên hệ với cơ quan cấp phép để được giải quyết, đồng thời báo cáo Tổng cục Hải quan nếu vượt thẩm quyền.

Trách nhiệm của các bên liên quan

Văn bản phân định rõ ràng trách nhiệm của doanh nghiệp xuất nhập khẩu và cơ quan hải quan các cấp:

• Đối với doanh nghiệp: Phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin khai báo, chủ động tìm hiểu và hoàn thiện thủ tục xin giấy phép từ các Bộ quản lý chuyên ngành trước khi đưa hàng hóa về cửa khẩu để tránh phát sinh chi phí lưu kho bãi.
• Đối với Cục Hải quan địa phương: Thực hiện nghiêm túc việc kiểm tra, giám sát theo đúng thẩm quyền; không tự ý đặt ra các yêu cầu, thủ tục ngoài quy định gây khó khăn cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.