Tóm tắt Công văn 12064/CT-TTHT năm 2016 về lập hóa đơn cho khoản chiết khấu thương mại

Công văn 12064/CT-TTHT do Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ban hành nhằm hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện đúng quy định về việc lập hóa đơn, kê khai thuế đối với các khoản chiết khấu thương mại dành cho khách hàng. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp doanh nghiệp tránh các sai sót pháp lý khi thực hiện các chương trình khuyến mại, giảm giá hoặc chiết khấu thương mại dựa trên doanh số.

- Nguyên tắc chung về chiết khấu thương mại

• Chiết khấu thương mại là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với số lượng lớn theo thỏa thuận về chiết khấu thương mại đã ký kết giữa hai bên.
• Việc áp dụng chiết khấu thương mại phải được thể hiện rõ ràng trên hợp đồng kinh tế hoặc các quy chế, chương trình bán hàng của doanh nghiệp đã được công bố công khai.
• Mọi khoản chiết khấu thương mại thực tế phát sinh đều phải được phản ánh đúng trên hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) và sổ sách kế toán của cả bên bán và bên mua.

- Các phương thức lập hóa đơn đối với khoản chiết khấu thương mại

• Trường hợp chiết khấu theo từng lần mua hàng: Nếu khoản chiết khấu thương mại được thực hiện ngay trong từng lần mua (giá bán phản ánh trên hóa đơn là giá đã giảm), thì trên hóa đơn GTGT phải ghi rõ giá bán đã chiết khấu thương mại, thuế GTGT và tổng giá trị thanh toán đã có thuế GTGT.
• Trường hợp chiết khấu căn cứ vào số lượng, doanh số hàng hóa mua bán: Nếu số tiền chiết khấu được lập khi kết thúc chương trình (kỳ) chiết khấu thương mại, khoản chiết khấu này sẽ được tính giảm trừ vào hóa đơn bán hàng của lần mua cuối cùng hoặc kỳ tiếp theo. Trên hóa đơn này phải thể hiện rõ số tiền chiết khấu được giảm trừ kèm theo bảng kê các hóa đơn trước đó.
• Trường hợp số tiền chiết khấu lớn hơn trị giá của lần mua cuối cùng: Bên bán phải lập hóa đơn điều chỉnh giảm cho các hóa đơn đã lập trước đó. Hóa đơn điều chỉnh này phải ghi rõ số hóa đơn cần điều chỉnh, số tiền giảm, tiền thuế GTGT giảm tương ứng để hai bên cùng thực hiện kê khai điều chỉnh doanh thu và thuế đầu vào, đầu ra.

- Quy định về kê khai thuế và hạch toán kế toán

• Đối với bên bán: Doanh thu tính thuế GTGT và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là doanh thu thực tế sau khi đã trừ khoản chiết khấu thương mại hợp lệ. Khi lập hóa đơn điều chỉnh giảm, bên bán thực hiện kê khai giảm doanh thu và giảm thuế GTGT đầu ra tương ứng trong kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh.
• Đối với bên mua: Bên mua phải căn cứ vào hóa đơn điều chỉnh giảm để giảm chi phí mua hàng (hoặc giảm giá trị hàng tồn kho) và giảm số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ tương ứng. Việc không điều chỉnh giảm thuế đầu vào khi nhận chiết khấu thương mại là vi phạm quy định về quản lý thuế.
• Yêu cầu về chứng từ đi kèm: Để đảm bảo tính hợp pháp của khoản chiết khấu thương mại, doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ hợp đồng mua bán có điều khoản chiết khấu, bảng đối chiếu công nợ, bảng kê sản lượng/doanh số đạt chỉ tiêu và hóa đơn điều chỉnh liên quan.

- Ý nghĩa pháp lý và lưu ý cho doanh nghiệp

Công văn 12064/CT-TTHT giúp làm rõ các vướng mắc của doanh nghiệp trong quá trình xử lý hóa đơn đối với các chương trình thúc đẩy bán hàng. Doanh nghiệp cần lưu ý không gộp chung chiết khấu thương mại với chiết khấu thanh toán (khoản giảm trừ do thanh toán trước hạn, không được giảm trừ trên hóa đơn GTGT mà hạch toán vào chi phí tài chính/doanh thu tài chính). Việc phân biệt rõ hai khái niệm này giúp doanh nghiệp tránh bị truy thu thuế và phạt vi phạm hành chính khi cơ quan thuế tiến hành thanh tra, kiểm tra.