- Giới thiệu chung về Công văn 1208/BYT-DP năm 2024

Công văn 1208/BYT-DP được Bộ Y tế ban hành vào ngày 14 tháng 03 năm 2024 trong bối cảnh tình hình bệnh dại tại Việt Nam có xu hướng gia tăng mạnh mẽ và diễn biến hết sức phức tạp từ đầu năm. Nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch dại và hạn chế tối đa số ca tử vong ở người, Bộ Y tế đã đưa ra các chỉ đạo khẩn cấp, yêu cầu các cơ quan, đơn vị y tế trên toàn quốc phối hợp chặt chẽ với các ban ngành liên quan để triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch.

- Các biện pháp cấp bách dành cho Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Sở Y tế các địa phương đóng vai trò nòng cốt trong việc thực thi các biện pháp kiểm soát dịch bệnh tại cơ sở. Bộ Y tế yêu cầu Giám đốc Sở Y tế tập trung chỉ đạo thực hiện ngay các nhiệm vụ trọng tâm sau:

• Tăng cường giám sát và phát hiện sớm: Chủ động phối hợp với cơ quan thú y địa phương để nắm bắt thông tin về các ổ dịch dại trên động vật (chó, mèo). Tổ chức giám sát chặt chẽ các trường hợp người bị chó, mèo cắn, cào hoặc tiếp xúc với động vật nghi dại để hướng dẫn điều trị dự phòng kịp thời.
• Đảm bảo nguồn cung ứng vắc xin và huyết thanh: Rà soát, dự trữ và đảm bảo cung ứng đầy đủ, liên tục vắc xin phòng dại và huyết thanh kháng dại cho người. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thiếu hụt vắc xin tại các điểm tiêm chủng, đặc biệt là ở các khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng có nguy cơ cao.
• Mở rộng và nâng cao năng lực điểm tiêm phòng dại: Tổ chức thêm các điểm tiêm phòng dại tại các tuyến huyện, xã để người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ y tế. Đảm bảo các điểm tiêm chủng hoạt động đúng quy trình kỹ thuật, an toàn và hiệu quả.
• Đẩy mạnh công tác truyền thông: Tuyên truyền sâu rộng trong cộng đồng về tính chất nguy hiểm của bệnh dại và các biện pháp phòng ngừa. Khuyến cáo người dân khi bị chó, mèo cắn phải đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn và tiêm vắc xin phòng dại kịp thời; tuyệt đối không tự điều trị bằng các phương pháp dân gian, thuốc nam hoặc tự chữa tại nhà.

- Công tác phối hợp liên ngành Y tế và Thú y

Sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành Y tế và ngành Nông nghiệp (Thú y) là yếu tố quyết định để khống chế nguồn lây truyền bệnh dại từ động vật sang người. Các nội dung phối hợp bao gồm:

• Chia sẻ thông tin dịch bệnh: Thực hiện nghiêm túc việc chia sẻ thông tin hai chiều về tình hình dịch dại trên động vật và người theo quy định tại Thông tư liên tịch số 16/2013/TTLT-BYT-BNNPTNT.
• Xử lý triệt để ổ dịch: Khi phát hiện ổ dịch dại trên động vật hoặc có ca tử vong do bệnh dại ở người, hai ngành phải phối hợp ngay để điều tra dịch tễ, khoanh vùng, xử lý triệt để ổ dịch, không để dịch bệnh lây lan diện rộng.
• Quản lý đàn vật nuôi: Phối hợp với chính quyền địa phương vận động người dân đăng ký nuôi chó, mèo; thực hiện nghiêm việc xích, nhốt hoặc rọ mõm chó khi ra đường và tiêm vắc xin phòng dại đầy đủ cho vật nuôi.

- Trách nhiệm của các Viện Vệ sinh dịch tễ và Viện Pasteur

Bộ Y tế giao nhiệm vụ cụ thể cho các Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur trên cả nước nhằm hỗ trợ kỹ thuật tối đa cho các địa phương:

• Hỗ trợ chuyên môn và giám sát kỹ thuật: Trực tiếp chỉ đạo, hướng dẫn và hỗ trợ các địa phương trong công tác giám sát, điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm và xử lý các ổ dịch dại phát sinh.
• Đào tạo và tập huấn nâng cao năng lực: Tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo lại cho cán bộ y tế tuyến tỉnh, huyện về kỹ năng giám sát, chẩn đoán, điều trị dự phòng bệnh dại và kỹ thuật tiêm vắc xin, huyết thanh kháng dại.
• Đánh giá và dự báo tình hình: Thường xuyên tổng hợp, phân tích số liệu dịch tễ học bệnh dại trên phạm vi quản lý để kịp thời tham mưu cho Bộ Y tế các giải pháp can thiệp kỹ thuật phù hợp với thực tế.

- Ý nghĩa và định hướng triển khai thực hiện

Công văn 1208/BYT-DP thể hiện sự chủ động và quyết liệt của Bộ Y tế trong công tác bảo vệ sức khỏe nhân dân trước mối đe dọa của bệnh dại. Việc thực hiện nghiêm túc các nội dung chỉ đạo trong công văn không chỉ giúp giảm thiểu số ca tử vong do bệnh dại mà còn hướng tới mục tiêu khống chế và tiến tới loại trừ bệnh dại tại Việt Nam trong tương lai gần. Các đơn vị nhận được công văn có trách nhiệm báo cáo kết quả thực hiện định kỳ về Bộ Y tế (Cục Y tế dự phòng) để tổng hợp và theo dõi.