Công văn 12167/BTC-TCHQ năm 2016 do Bộ Tài chính ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm triển khai đồng bộ và kịp thời các quy định mới của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 (có hiệu lực từ ngày 01/09/2016). Văn bản tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong giai đoạn chuyển tiếp, đặc biệt là các chính sách ưu đãi thuế, miễn thuế và thủ tục hải quan liên quan.

Miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu và gia công

Đây là nội dung cải cách cốt lõi được hướng dẫn chi tiết nhằm tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp:

• Hàng hóa nhập khẩu để gia công: Tiếp tục thực hiện miễn thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để gia công, sản phẩm gia công xuất khẩu ra nước ngoài hoặc xuất khẩu vào khu phi thuế quan. Quy định này áp dụng cho cả hàng hóa nhập khẩu để gia công nhưng được phép tiêu hủy tại Việt Nam theo quy định pháp luật sau khi kết thúc hợp đồng gia công.
• Hàng hóa nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu: Chuyển hẳn từ đối tượng chịu thuế (được hoàn thuế sau khi thực xuất khẩu) sang đối tượng miễn thuế nhập khẩu. Đối tượng miễn thuế bao gồm nguyên liệu, vật tư, linh kiện, bán thành phẩm nhập khẩu trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất hàng hóa xuất khẩu.
• Điều kiện áp dụng: Người nộp thuế phải có cơ sở sản xuất hàng hóa xuất khẩu trên lãnh thổ Việt Nam; có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp đối với máy móc, thiết bị tại cơ sở sản xuất phù hợp với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu và thực hiện báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu theo quy định của pháp luật hải quan.

Quy định miễn thuế đối với hành lý, quà biếu, quà tặng

Công văn đưa ra các hướng dẫn cụ thể về định mức miễn thuế nhằm đảm bảo tính minh bạch và ngăn chặn việc lợi dụng chính sách:

• Hành lý của người nhập cảnh: Người nhập cảnh được miễn thuế nhập khẩu đối với hành lý trong định mức hành lý miễn thuế (bao gồm rượu, bia, thuốc lá, đồ dùng cá nhân và các vật phẩm khác ngoài danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu hoặc tạm ngừng nhập khẩu).
• Quà biếu, quà tặng: Miễn thuế đối với quà biếu, quà tặng của tổ chức, cá nhân nước ngoài cho tổ chức, cá nhân Việt Nam hoặc ngược lại, nếu trị giá hải quan không vượt quá định mức quy định. Trường hợp vượt định mức, người nộp thuế phải nộp thuế đối với phần vượt, trừ trường hợp đơn vị nhận là cơ quan hành chính sự nghiệp, tổ chức chính trị - xã hội được tiếp nhận để phục vụ hoạt động công ích hoặc mục đích nhân đạo.

Miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu tạo tài sản cố định

Chính sách ưu đãi đầu tư đối với tài sản cố định được hướng dẫn đồng bộ với pháp luật về đầu tư:

• Đối tượng áp dụng: Dự án thuộc ngành nghề ưu đãi đầu tư hoặc địa bàn ưu đãi đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư được miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định.
• Danh mục hàng hóa miễn thuế: Bao gồm thiết bị, máy móc; phương tiện vận tải chuyên dùng trong dây chuyền công nghệ trong nước chưa sản xuất được; linh kiện, chi tiết, bộ phận rời đi kèm để lắp ráp đồng bộ; nguyên liệu, vật tư trong nước chưa sản xuất được dùng để chế tạo thiết bị, máy móc.
• Thủ tục thực hiện: Chủ dự án đầu tư phải thực hiện đăng ký Danh mục hàng hóa nhập khẩu miễn thuế với cơ quan hải quan trước khi đăng ký tờ khai hàng hóa nhập khẩu đầu tiên.

Quy định chuyển tiếp và xử lý thuế

Để đảm bảo tính liên tục và không gây khó khăn cho người nộp thuế, Bộ Tài chính hướng dẫn nguyên tắc áp dụng luật như sau:

• Đối với tờ khai hải quan đăng ký trước ngày 01/09/2016: Các chính sách thuế, thời hạn nộp thuế, miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế vẫn thực hiện theo quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu cũ (Luật số 45/2005/QH11) và các văn bản hướng dẫn liên quan.
• Đối với tờ khai hải quan đăng ký từ ngày 01/09/2016: Áp dụng hoàn toàn theo các quy định mới của Luật số 107/2016/QH13. Các trường hợp nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu đăng ký tờ khai từ thời điểm này sẽ được áp dụng cơ chế miễn thuế ngay từ khâu nhập khẩu, không áp dụng thời hạn nộp thuế 275 ngày như trước đây.