Công văn 122/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về việc điều chỉnh đơn giá để thanh toán hợp đồng xây dựng, giải quyết các vướng mắc thực tế phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng giữa chủ đầu tư và nhà thầu.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản hướng dẫn áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc quản lý, thực hiện và thanh toán hợp đồng xây dựng thuộc các dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn nhà nước, vốn đầu tư công. Các dự án sử dụng nguồn vốn khác được khuyến khích áp dụng các nội dung hướng dẫn này để giải quyết tranh chấp và điều chỉnh giá hợp đồng.

Nguyên tắc điều chỉnh đơn giá hợp đồng xây dựng

• Việc điều chỉnh đơn giá phải tuân thủ nghiêm ngặt các thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng đã ký kết giữa các bên, phù hợp với quy định của pháp luật về xây dựng và đấu thầu áp dụng cho hợp đồng đó.
• Chỉ thực hiện điều chỉnh đơn giá đối với các loại hợp đồng được phép điều chỉnh theo quy định (như hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh) hoặc khi xuất hiện các trường hợp bất khả kháng, hoàn cảnh thay đổi cơ bản theo quy định của pháp luật.
• Đối với hợp đồng trọn gói và hợp đồng theo đơn giá cố định, việc điều chỉnh đơn giá chỉ được xem xét đối với những khối lượng công việc phát sinh ngoài phạm vi hợp đồng đã ký kết hoặc do thay đổi thiết kế, quy hoạch theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Phương pháp xác định đơn giá điều chỉnh để thanh toán

• Phương pháp bù trừ trực tiếp: Xác định mức chênh lệch giá vật liệu, nhân công, máy thi công tại thời điểm thanh toán so với thời điểm gốc (thời điểm ký hợp đồng hoặc thời điểm đóng thầu) dựa trên hóa đơn, chứng từ hợp lệ và công bố giá của cơ quan nhà nước.
• Phương pháp sử dụng chỉ số giá xây dựng: Áp dụng công thức điều chỉnh giá có sử dụng các chỉ số giá xây dựng do Bộ Xây dựng hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh công bố phù hợp với loại công trình và thời điểm thi công.
• Khối lượng công việc được áp dụng đơn giá điều chỉnh phải là khối lượng hoàn thành thực tế được nghiệm thu đúng tiến độ quy định trong hợp đồng hoặc tiến độ được gia hạn hợp pháp.

Thẩm quyền và thủ tục thực hiện điều chỉnh

• Chủ đầu tư và nhà thầu chịu trách nhiệm tính toán, thương thảo và ký kết phụ lục hợp đồng làm cơ sở pháp lý cho việc thanh toán, quyết toán phần đơn giá điều chỉnh.
• Trường hợp việc điều chỉnh đơn giá dẫn đến làm vượt tổng mức đầu tư hoặc dự toán xây dựng công trình đã được phê duyệt, chủ đầu tư phải báo cáo người có thẩm quyền quyết định đầu tư để xem xét, phê duyệt điều chỉnh dự toán trước khi ký phụ lục hợp đồng.

Hiệu lực và hướng dẫn thi hành

Công văn 122/BXD-KTXD có hiệu lực hướng dẫn kể từ ngày ban hành. Các bên tham gia hợp đồng xây dựng cần chủ động rà soát các điều khoản hợp đồng, đối chiếu với hướng dẫn tại văn bản này để thực hiện việc điều chỉnh đơn giá thanh toán đúng quy định, tránh thất thoát ngân sách nhà nước và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhà thầu.