Tóm tắt Công văn 1248/TCT-CS về xử lý hóa đơn vi phạm trước khi cổ phần hóa

Công văn 1248/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn chi tiết về việc xử lý các sai phạm liên quan đến hóa đơn đầu vào không hợp pháp, hóa đơn của các doanh nghiệp bỏ trốn hoặc ngừng hoạt động phát sinh trước thời điểm doanh nghiệp nhà nước thực hiện cổ phần hóa. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để các doanh nghiệp thực hiện quyết toán thuế, xác định đúng giá trị doanh nghiệp và bàn giao vốn nhà nước sang công ty cổ phần.

- Nguyên tắc xử lý hóa đơn vi phạm trước khi cổ phần hóa

• Doanh nghiệp nhà nước trong quá trình cổ phần hóa có trách nhiệm tự rà soát, đối chiếu và phân loại toàn bộ hóa đơn đầu vào. Đối với các hóa đơn được xác định là không hợp pháp (hóa đơn mua khống, hóa đơn của doanh nghiệp đã bỏ trốn hoặc ngừng hoạt động trước ngày xuất hóa đơn), doanh nghiệp không được sử dụng để kê khai khấu trừ thuế hoặc tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Mọi hành vi sử dụng hóa đơn vi phạm nhằm mục đích trốn thuế, gian lận thuế phát hiện trước thời điểm bàn giao sang công ty cổ phần đều phải bị xử lý nghiêm theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản pháp luật liên quan.

- Xử lý về thuế giá trị gia tăng (GTGT)

• Doanh nghiệp không được kê khai, khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với các hóa đơn vi phạm pháp luật về hóa đơn.
• Trường hợp doanh nghiệp đã kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào của các hóa đơn này trước đó, doanh nghiệp phải thực hiện kê khai điều chỉnh giảm số thuế GTGT được khấu trừ.
• Nếu việc điều chỉnh dẫn đến phát sinh số thuế GTGT thiếu phải nộp, doanh nghiệp phải nộp đủ số tiền thuế thiếu, tiền chậm nộp thuế và bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định hiện hành.

- Xử lý về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

• Các khoản chi phí liên quan đến hóa đơn vi phạm, hóa đơn không hợp pháp không được chấp nhận là chi phí hợp lý được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
• Doanh nghiệp có trách nhiệm loại trừ các khoản chi phí này khi lập tờ khai quyết toán thuế TNDN. Trường hợp cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra phát hiện doanh nghiệp hạch toán chi phí từ hóa đơn vi phạm, cơ quan thuế sẽ thực hiện truy thu thuế TNDN, tính tiền chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

- Ảnh hưởng đến việc xác định giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa

• Việc phát hiện và xử lý các hóa đơn vi phạm ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả tài chính và giá trị thực tế của phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Doanh nghiệp phải điều chỉnh giảm giá trị tài sản hoặc tăng các khoản nợ phải trả (nợ thuế và tiền phạt) tương ứng với số thuế bị truy thu và xử phạt.
• Các khoản phạt vi phạm hành chính về thuế, tiền chậm nộp phát sinh từ việc sử dụng hóa đơn vi phạm trước thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp phải được hạch toán vào kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trước khi chuyển đổi sở hữu.

- Trách nhiệm pháp lý của các bên liên quan sau khi cổ phần hóa

• Đối với các vi phạm về hóa đơn phát sinh trước thời điểm cổ phần hóa nhưng chỉ được cơ quan thuế hoặc cơ quan chức năng phát hiện sau khi doanh nghiệp đã chuyển sang hoạt động theo mô hình công ty cổ phần: Công ty cổ phần có trách nhiệm tiếp tục thực hiện các nghĩa vụ thuế, nộp đủ số tiền thuế truy thu và tiền phạt vào ngân sách nhà nước.
• Sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế, công ty cổ phần có quyền truy đòi, yêu cầu bồi thường từ các cá nhân, ban quản lý hoặc người đại diện phần vốn nhà nước thời kỳ trước nếu các đối tượng này có hành vi cố ý vi phạm gây thiệt hại cho doanh nghiệp, tùy thuộc vào biên bản bàn giao và thỏa thuận cổ phần hóa.