Công văn 1309/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm thống nhất việc xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt tập trung vào việc phân loại và tính toán các khoản phí vận tải hàng hóa đến cửa khẩu nhập đầu tiên.

- Nguyên tắc xác định phí vận tải trong trị giá hải quan

• Phí vận tải và các chi phí có liên quan đến việc vận chuyển hàng hóa đến cửa khẩu nhập đầu tiên là khoản điều chỉnh cộng vào trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu (nếu chưa bao gồm trong giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán).
• Cửa khẩu nhập đầu tiên được xác định là cảng dỡ hàng đối với phương thức vận tải đường biển hoặc đường hàng không, hoặc cửa khẩu biên giới đường bộ, đường sắt nơi hàng hóa đi vào lãnh thổ Việt Nam đầu tiên.
• Các khoản chi phí phát sinh sau khi hàng hóa đã đến cửa khẩu nhập đầu tiên không phải cộng vào trị giá hải quan của hàng hóa nhập khẩu, với điều kiện các chi phí này phải được tách biệt rõ ràng trên hồ sơ, chứng từ thương mại.

- Hướng dẫn cụ thể về các loại phụ phí (Local Charges) tại cảng nhập

• Phí xếp dỡ tại cảng (THC - Terminal Handling Charge): Trường hợp phí THC phát sinh tại cảng xếp hàng (cảng xuất) hoặc trong quá trình vận chuyển đến cửa khẩu nhập đầu tiên thì phải cộng vào trị giá hải quan. Nếu phí THC phát sinh tại cảng dỡ hàng (cảng nhập Việt Nam), khoản phí này không phải cộng vào trị giá hải quan nếu người khai hải quan chứng minh được chi phí phát sinh sau khi hàng đến cửa khẩu nhập đầu tiên và đã được tách biệt khỏi giá vận chuyển.
• Phí mất cân bằng container (CIC - Container Imbalance Charge): Phí CIC là khoản phụ phí bù đắp chi phí vận chuyển container rỗng về nơi có nhu cầu. Nếu phí CIC phát sinh trước khi hàng hóa đến cửa khẩu nhập đầu tiên và liên quan trực tiếp đến việc vận chuyển lô hàng nhập khẩu đó thì bắt buộc phải cộng vào trị giá hải quan.
• Các loại phí dịch vụ khác (D/O, vệ sinh container, phí đại lý...): Việc xác định có cộng vào trị giá hải quan hay không phụ thuộc hoàn toàn vào thời điểm phát sinh chi phí (trước hay sau khi hàng đến cửa khẩu nhập đầu tiên) và bản chất của khoản phí có liên quan trực tiếp đến việc vận chuyển hàng hóa nhập khẩu hay không.

- Yêu cầu về hồ sơ chứng từ đối với người khai hải quan

• Người khai hải quan có nghĩa vụ tự kê khai, tự xác định trị giá hải quan và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các nội dung kê khai liên quan đến phí vận chuyển.
• Hồ sơ chứng minh bao gồm: Hợp đồng vận chuyển, hóa đơn cước vận chuyển, chứng từ thanh toán phí vận chuyển, thông báo phụ phí của hãng tàu hoặc đại lý vận chuyển, và các tài liệu kỹ thuật liên quan khác thể hiện rõ ràng thời điểm và địa điểm phát sinh chi phí.
• Trường hợp người khai hải quan không xuất trình được chứng từ hợp pháp để tách biệt các khoản chi phí phát sinh sau cửa khẩu nhập đầu tiên, cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo và thực hiện xác định trị giá hải quan theo quy định pháp luật.

- Trách nhiệm kiểm tra, giám sát của Cơ quan Hải quan địa phương

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện kiểm tra chặt chẽ hồ sơ khai báo trị giá hải quan, đặc biệt lưu ý các khoản điều chỉnh cộng liên quan đến phí vận tải và phụ phí đi kèm.
• Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao về việc khai thiếu hoặc không khai các khoản phụ phí vận tải nhằm mục đích giảm số thuế phải nộp.
• Đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật hải quan trên toàn quốc, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng một cách hiểu khác nhau đối với cùng một loại phụ phí của hãng tàu.