Giới thiệu về Công văn 1309/VPCP-KTTH năm 2017

Công văn 1309/VPCP-KTTH do Văn phòng Chính phủ ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp liên quan đến chính sách thuế đối với khoản chi phí mua bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm hưu trí tự nguyện cho người lao động. Văn bản này đưa ra các định hướng xử lý đồng bộ giữa Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho các cơ quan thuế địa phương và doanh nghiệp thực hiện thống nhất.

Chính sách Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với chi phí mua bảo hiểm nhân thọ

Theo hướng dẫn tại Công văn 1309/VPCP-KTTH, khoản chi mua bảo hiểm nhân thọ cho người lao động được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN của doanh nghiệp nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện chặt chẽ sau đây:

• Điều kiện về hồ sơ, chứng từ: Khoản chi phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ thanh toán hợp pháp theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ.
• Điều kiện về quy chế nội bộ: Khoản chi mua bảo hiểm nhân thọ cho người lao động phải được ghi cụ thể về điều kiện hưởng và mức hưởng tại một trong các hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp bao gồm: Hợp đồng lao động; Thỏa ước lao động tập thể; Quy chế tài chính của Công ty, Tổng công ty, Tập đoàn; hoặc Quy chế thưởng do Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc quyết định theo quy chế tài chính của công ty.
• Điều kiện về nghĩa vụ bảo hiểm bắt buộc: Doanh nghiệp chỉ được tính vào chi phí được trừ đối với khoản chi mua bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm hưu trí tự nguyện cho người lao động khi doanh nghiệp đã thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về bảo hiểm bắt buộc cho người lao động (bao gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp).
• Khống chế mức chi tối đa: Mức chi để mua bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm hưu trí tự nguyện cho người lao động được tính vào chi phí được trừ không vượt quá mức trần theo quy định của pháp luật về thuế TNDN tại thời điểm áp dụng (theo quy định tại thời điểm ban hành công văn là không quá 01 triệu đồng/tháng/người). Phần chi vượt mức quy định này sẽ bị loại khỏi chi phí hợp lý khi quyết toán thuế TNDN.

Chính sách Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với người lao động

Công văn 1309/VPCP-KTTH làm rõ cách xác định thuế TNCN đối với khoản phí bảo hiểm nhân thọ do người sử dụng lao động mua thay cho người lao động, cụ thể chia làm hai trường hợp:

• Đối với bảo hiểm nhân thọ có tích lũy về phí bảo hiểm: Trường hợp doanh nghiệp mua cho người lao động sản phẩm bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm không bắt buộc khác có tích lũy về phí bảo hiểm của các doanh nghiệp bảo hiểm thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật Việt Nam, thì khoản phí này không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động tại thời điểm doanh nghiệp mua và nộp phí bảo hiểm. Thay vào đó, thuế TNCN (với thuế suất 10%) sẽ được khấu trừ tại nguồn bởi doanh nghiệp bảo hiểm khi đến hạn thanh toán hợp đồng hoặc khi người lao động nhận tiền bảo hiểm tích lũy.
• Đối với bảo hiểm không có tích lũy về phí bảo hiểm: Trường hợp doanh nghiệp mua các loại bảo hiểm không có tích lũy về phí bảo hiểm (như bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tai nạn con người, trong đó người lao động chỉ được hưởng quyền lợi bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm và không nhận lại được tiền phí đã đóng khi hết hạn hợp đồng) thì khoản phí bảo hiểm này không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 1309/VPCP-KTTH đã giải quyết triệt để sự thiếu thống nhất trong việc áp dụng luật thuế trước đó, giúp doanh nghiệp an tâm xây dựng các chính sách phúc lợi dài hạn cho người lao động. Việc cho phép khấu trừ chi phí mua bảo hiểm nhân thọ trong hạn mức quy định vừa khuyến khích doanh nghiệp chăm lo đời sống an sinh cho nhân sự, vừa đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước được quản lý chặt chẽ, tránh thất thu thuế thông qua các khoản chi lách luật.