Giới thiệu chung về Công văn 13316/TCHQ-TXNK

Công văn 13316/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2014 là văn bản hướng dẫn quan trọng về thủ tục và chính sách thuế đối với việc thanh lý hàng hóa nhập khẩu miễn thuế. Văn bản này giải quyết các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong quá trình xử lý máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải nhập khẩu tạo tài sản cố định được miễn thuế nhập khẩu nhưng nay cần thanh lý, chuyển nhượng hoặc thay đổi mục đích sử dụng.

Các trường hợp và điều kiện thanh lý hàng hóa nhập khẩu miễn thuế

Theo hướng dẫn, việc thanh lý hàng hóa nhập khẩu miễn thuế (chủ yếu là máy móc, thiết bị tạo tài sản cố định của các dự án ưu đãi đầu tư) được thực hiện trong các trường hợp cụ thể sau:

• Doanh nghiệp chuyển đổi mục đích sử dụng của hàng hóa nhập khẩu miễn thuế sang tiêu thụ nội địa hoặc chuyển nhượng cho đối tượng khác không thuộc diện ưu đãi thuế.
• Doanh nghiệp giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động dự án đầu tư theo quy định của pháp luật.
• Hàng hóa bị hư hỏng, lỗi thời kỹ thuật, không còn nhu cầu sử dụng hoặc hết thời hạn sử dụng theo thiết kế.
• Việc thanh lý phải đảm bảo hàng hóa đã được thông quan và quản lý theo đúng mục đích ưu đãi đầu tư ban đầu trước khi thực hiện thủ tục thay đổi.

Thủ tục hải quan khi thanh lý và thay đổi mục đích sử dụng

Quy trình thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa thanh lý được quy định chặt chẽ nhằm đảm bảo không thất thu ngân sách nhà nước:

• Kê khai tờ khai hải quan mới: Doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký tờ khai hải quan mới đối với số hàng hóa muốn thanh lý hoặc thay đổi mục đích sử dụng. Việc kê khai này phải được thực hiện trước khi chuyển nhượng hoặc tiêu thụ nội địa.
• Xác định thời điểm thay đổi mục đích: Thời điểm tính thuế và áp dụng chính sách thuế là thời điểm doanh nghiệp đăng ký tờ khai hải quan mới để chuyển đổi mục đích sử dụng.
• Hồ sơ kèm theo: Doanh nghiệp cần chuẩn bị văn bản giải trình lý do thanh lý, quyết định thanh lý của ban giám đốc hoặc hội đồng quản trị, tờ khai hải quan nhập khẩu ban đầu và các chứng từ liên quan đến việc mua bán, chuyển nhượng.

Chính sách thuế đối với hàng hóa thanh lý

Chính sách thuế áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu miễn thuế khi thanh lý được xác định như sau:

• Thuế nhập khẩu: Doanh nghiệp phải nộp đủ thuế nhập khẩu đối với hàng hóa thanh lý. Trị giá tính thuế được xác định trên cơ sở giá trị sử dụng còn lại của hàng hóa tại thời điểm thay đổi mục đích sử dụng (được tính theo tỷ lệ khấu hao hoặc trị giá khai báo thực tế nếu phù hợp với giá thị trường). Thuế suất áp dụng là thuế suất tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới.
• Thuế giá trị gia tăng (GTGT): Doanh nghiệp phải kê khai và nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu đối với hàng hóa chuyển đổi mục đích sử dụng theo quy định hiện hành.
• Miễn thuế trong trường hợp đặc biệt: Nếu hàng hóa được chuyển nhượng cho một đối tượng khác cũng thuộc diện được hưởng ưu đãi miễn thuế nhập khẩu tạo tài sản cố định và tiếp tục sử dụng đúng mục đích của dự án ưu đãi, thì có thể được xem xét không phải nộp lại thuế nhập khẩu nhưng vẫn phải làm thủ tục chuyển nhượng theo quy định của cơ quan hải quan.

Trách nhiệm của các bên liên quan

Để đảm bảo tính pháp lý và minh bạch, Công văn nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của doanh nghiệp cũng như cơ quan hải quan:

• Đối với doanh nghiệp: Phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của việc kê khai trị giá còn lại của hàng hóa, tình trạng thực tế của máy móc thiết bị và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế trước khi bàn giao hàng hóa cho đối tác mới.
• Đối với cơ quan hải quan: Có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu hồ sơ nhập khẩu ban đầu, giám sát quá trình thanh lý và kiểm tra thực tế hàng hóa trong trường hợp cần thiết để ngăn chặn hành vi gian lận thương mại hoặc trốn thuế.