Giới thiệu chung về Công văn 14087/BTC-TCHQ

Công văn 14087/BTC-TCHQ do Bộ Tài chính ban hành năm 2018 là văn bản hướng dẫn quan trọng gửi đến Tổng cục Hải quan nhằm thống nhất và siết chặt quy trình nộp Giấy phép CITES khi thực hiện thủ tục xuất khẩu, tái xuất lâm sản, động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm. Văn bản này đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo Việt Nam thực hiện đúng các cam kết quốc tế theo Công ước CITES, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan và bảo tồn đa dạng sinh học.

Quy định về việc nộp Giấy phép CITES khi làm thủ tục xuất khẩu, tái xuất

Công văn nêu rõ các yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp và cơ quan hải quan khi thực hiện thông quan hàng hóa thuộc danh mục CITES:

• Nộp bản chính Giấy phép CITES: Người khai hải quan bắt buộc phải xuất trình và nộp bản chính Giấy phép CITES do Cơ quan quản lý CITES Việt Nam cấp khi làm thủ tục xuất khẩu hoặc tái xuất khẩu các mẫu vật động vật, thực vật hoang dã nguy cấp thuộc các Phụ lục CITES.
• Thời điểm nộp chứng từ: Giấy phép CITES phải được nộp ngay tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan và trước khi quyết định thông quan hàng hóa. Việc chậm nộp hoặc nộp bản sao không hợp lệ đều không được chấp nhận để giải quyết thủ tục thông quan.
• Tính hợp lệ của Giấy phép: Giấy phép CITES phải còn hiệu lực pháp lý, không bị tẩy xóa, sửa chữa và phải khớp hoàn toàn với thông tin hàng hóa thực tế về chủng loại, số lượng, trọng lượng và quy cách đóng gói.

Trách nhiệm và quy trình kiểm tra của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, Bộ Tài chính yêu cầu Tổng cục Hải quan chỉ đạo các Chi cục Hải quan cửa khẩu thực hiện nghiêm túc các bước nghiệp vụ sau:

• Kiểm tra, đối chiếu thông tin: Công chức hải quan có trách nhiệm kiểm tra chi tiết tính xác thực của Giấy phép CITES, đối chiếu thông tin trên giấy phép với tờ khai hải quan và thực tế hàng hóa xuất khẩu, tái xuất.
• Xác nhận thực xuất: Sau khi kiểm tra thực tế hàng hóa trùng khớp, công chức hải quan thực hiện ghi rõ số lượng thực tế xuất khẩu, ký tên, đóng dấu công chức và đóng dấu nghiệp vụ hải quan lên ô xác nhận của cơ quan hải quan trên bản chính Giấy phép CITES.
• Lưu trữ và luân chuyển chứng từ: Cơ quan hải quan thực hiện lưu trữ một bản sao Giấy phép CITES đã có xác nhận thực xuất vào hồ sơ hải quan, đồng thời trả lại bản chính (hoặc liên dành cho người xuất khẩu) theo đúng quy định để doanh nghiệp hoàn tất thủ tục tại nước nhập khẩu.

Xử lý các trường hợp vi phạm và vướng mắc phát sinh

Công văn cũng định hướng phương án giải quyết đối với các trường hợp không tuân thủ quy định:

• Xử lý nghiêm hành vi gian lận: Mọi hành vi không xuất trình được Giấy phép CITES hợp lệ, sử dụng giấy phép giả mạo hoặc xuất khẩu sai lệch so với nội dung ghi trên giấy phép đều bị coi là hành vi vi phạm pháp luật hải quan và pháp luật về bảo tồn động thực vật hoang dã. Các lô hàng này sẽ bị dừng thông quan và chuyển xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ nghiêm trọng.
• Phối hợp liên ngành để xác minh: Trong quá trình thực hiện, nếu phát hiện nghi vấn về tính xác thực của Giấy phép CITES, cơ quan hải quan phải chủ động phối hợp, trao đổi thông tin với Cơ quan quản lý CITES Việt Nam (thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) để xác minh, làm rõ trước khi quyết định thông quan.