Giới thiệu về Công văn 1415/GSQL-GQ2 năm 2014

Công văn 1415/GSQL-GQ2 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2014 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Chi cục Hải quan và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực gia công, sản xuất xuất khẩu. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh và thống nhất quy trình thủ tục hải quan đối với việc xử lý nguyên liệu, vật tư nhập khẩu bị lỗi, hỏng trong quá trình sản xuất.

Các phương án xử lý nguyên liệu, vật tư lỗi theo quy định

Theo nội dung hướng dẫn, khi phát hiện nguyên liệu, vật tư nhập khẩu bị lỗi, hỏng không thể đưa vào dây chuyền sản xuất hàng xuất khẩu, doanh nghiệp được phép lựa chọn và thực hiện một trong các phương án xử lý sau:

• Tái xuất trả lại cho đối tác nước ngoài: Doanh nghiệp thực hiện thủ tục tái xuất trả lại nguyên liệu lỗi cho bên cung cấp nước ngoài hoặc xuất sang nước thứ ba theo chỉ định. Thủ tục yêu cầu doanh nghiệp xuất trình hồ sơ chứng minh nguồn gốc lô hàng nhập khẩu ban đầu và thỏa thuận/hợp đồng trả lại hàng do không đạt tiêu chuẩn chất lượng.
• Tiêu hủy tại Việt Nam: Trong trường hợp không thể tái xuất, doanh nghiệp được phép tiến hành tiêu hủy số nguyên liệu, vật tư lỗi này. Quá trình tiêu hủy phải được thực hiện dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan hải quan và phải tuân thủ đầy đủ các quy định về bảo vệ môi trường của pháp luật hiện hành. Sau khi hoàn thành, các bên phải lập biên bản xác nhận tiêu hủy.
• Chuyển mục đích sử dụng (Tiêu thụ nội địa): Doanh nghiệp có thể xin chuyển mục đích sử dụng để thanh lý, bán tiêu thụ tại thị trường nội địa Việt Nam. Đối với phương án này, doanh nghiệp bắt buộc phải đăng ký tờ khai hải quan mới (tờ khai thay đổi mục đích sử dụng) và nộp đầy đủ các loại thuế liên quan theo quy định tại thời điểm chuyển đổi.

Thủ tục hải quan và nghĩa vụ thuế liên quan

Công văn hướng dẫn chi tiết về nghĩa vụ tài chính và thủ tục hải quan tương ứng với từng hình thức xử lý cụ thể nhằm đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp và tránh thất thu ngân sách nhà nước:

• Đối với hình thức tái xuất: Doanh nghiệp được áp dụng chính sách miễn thuế, không thu thuế hoặc hoàn thuế nhập khẩu đã nộp (nếu có) đối với lượng nguyên liệu lỗi thực tế đã tái xuất ra nước ngoài, phù hợp với các quy định về quản lý thuế đối với hàng hóa tái xuất.
• Đối với hình thức tiêu hủy: Doanh nghiệp không phải nộp thuế nhập khẩu đối với phần nguyên liệu, vật tư lỗi đã thực tế tiêu hủy thành công dưới sự giám sát của cơ quan hải quan. Tuy nhiên, mọi chi phí phát sinh liên quan đến việc tiêu hủy do doanh nghiệp tự chi trả.
• Đối với hình thức tiêu thụ nội địa: Trị giá tính thuế và thuế suất đối với nguyên liệu lỗi chuyển tiêu thụ nội địa được xác định tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới. Doanh nghiệp phải hoàn thành nghĩa vụ thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng trước khi đưa hàng hóa ra lưu thông trên thị trường.

Quy định về quản lý, theo dõi và báo cáo quyết toán

Để đảm bảo tính minh bạch và ngăn ngừa các hành vi gian lận thương mại, Cục Giám sát quản lý về Hải quan yêu cầu các doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc công tác quản lý sau:

• Theo dõi trên sổ sách kế toán: Doanh nghiệp có trách nhiệm mở sổ chi tiết để theo dõi riêng biệt lượng nguyên liệu, vật tư bị lỗi, hỏng và lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh kết quả xử lý (biên bản tiêu hủy, tờ khai tái xuất, hoặc tờ khai chuyển mục đích sử dụng).
• Báo cáo quyết toán định kỳ: Toàn bộ lượng nguyên liệu lỗi đã xử lý phải được kê khai rõ ràng, chính xác trong báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu nộp cho cơ quan hải quan quản lý trực tiếp theo niên độ tài chính.
• Trách nhiệm của cơ quan hải quan: Các Chi cục Hải quan địa phương có nhiệm vụ kiểm tra, đối chiếu số liệu báo cáo của doanh nghiệp với thực tế tồn kho và hồ sơ xử lý nguyên liệu lỗi để kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp tự ý thanh lý, tiêu thụ nội địa trái phép mà không khai báo hải quan.