Năm 2001, Bộ Tài chính ban hành Công văn 1515-TC/TCT hướng dẫn về việc xử lý thuế đối với xe ô tô nhập khẩu chuyển đổi công năng. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng nhằm thống nhất phương án xử lý thuế, chống thất thu ngân sách nhà nước đối với các trường hợp thay đổi mục đích sử dụng hoặc thiết kế kỹ thuật của phương tiện giao thông sau khi hoàn thành thủ tục nhập khẩu.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện nhập khẩu xe ô tô hoặc nhận chuyển nhượng xe ô tô nhập khẩu, sau đó tiến hành cải tạo, chuyển đổi công năng của phương tiện (như chuyển đổi từ xe chở hàng sang xe chở người, xe chuyên dùng hoặc ngược lại). Các cơ quan hải quan, cơ quan thuế địa phương và cơ quan đăng kiểm có trách nhiệm phối hợp giám sát, kiểm tra và thực hiện thu thuế theo đúng hướng dẫn.

Các quy định cốt lõi về xử lý thuế khi chuyển đổi công năng xe ô tô

Công văn tập trung giải quyết các vướng mắc về nghĩa vụ thuế phát sinh khi phương tiện thay đổi cấu trúc và mục đích sử dụng so với khai báo hải quan ban đầu, cụ thể như sau:

• Nguyên tắc xác định nghĩa vụ thuế bổ sung: Việc tính thuế đối với xe ô tô chuyển đổi công năng phải căn cứ vào công năng thực tế của xe sau khi cải tạo. Trường hợp xe sau khi chuyển đổi có mức thuế suất thuế nhập khẩu hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt cao hơn so với mức thuế đã nộp tại thời điểm nhập khẩu ban đầu, người nộp thuế phải nộp bổ sung phần thuế chênh lệch phát sinh.
• Xử lý đối với thuế nhập khẩu: Đối với các loại xe ô tô nhập khẩu dưới dạng sát-xi (chassis) có buồng lái hoặc xe nguyên chiếc thuộc diện ưu đãi thuế, nếu sau đó cải tạo thành xe chở người hoặc các loại xe có thuế suất nhập khẩu cao hơn, cơ quan hải quan sẽ tiến hành xác định lại trị giá tính thuế và áp dụng mức thuế suất tương ứng với loại xe sau cải tạo để truy thu thuế nhập khẩu.
• Xử lý đối với thuế tiêu thụ đặc biệt: Xe ô tô chở người là đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt với thuế suất cao. Do đó, các trường hợp nhập khẩu xe tải, xe chuyên dùng (không thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc chịu thuế suất thấp) nhưng sau đó cải tạo, chuyển đổi công năng thành xe chở người phải thực hiện kê khai và nộp bổ sung thuế tiêu thụ đặc biệt theo quy định pháp luật tại thời điểm chuyển đổi.
• Thủ tục kê khai và nộp thuế: Chủ phương tiện khi tiến hành cải tạo, đăng ký lưu hành xe chuyển đổi công năng phải xuất trình đầy đủ chứng từ nộp thuế ban đầu, quyết định cho phép cải tạo của cơ quan đường bộ có thẩm quyền và thực hiện kê khai bổ sung với cơ quan thuế trực tiếp quản lý để hoàn tất nghĩa vụ tài chính trước khi phương tiện được phép đăng ký lưu hành mới.
• Cơ chế phối hợp liên ngành: Cơ quan Thuế, Cơ quan Hải quan và Cơ quan Đăng kiểm phương tiện giao thông đường bộ có sự phối hợp chặt chẽ trong việc chia sẻ thông tin, kiểm tra hồ sơ kỹ thuật và nguồn gốc xe để phát hiện kịp thời các trường hợp trốn thuế thông qua hình thức cải tạo, chuyển đổi công năng xe trái quy định.

Hiệu lực thi hành

Công văn 1515-TC/TCT có hiệu lực hướng dẫn thực hiện ngay từ thời điểm ban hành năm 2001. Các quy định tại văn bản này làm cơ sở để giải quyết dứt điểm các hồ sơ tồn đọng về thuế đối với xe ô tô chuyển đổi công năng, đồng thời chuẩn hóa quy trình quản lý thuế đối với phương tiện giao thông đường bộ nhập khẩu trong giai đoạn này.