Công văn 15162/BTC-TCHQ được ban hành bởi Bộ Tài chính nhằm giải đáp và hướng dẫn giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu, giúp thống nhất thực hiện trong toàn ngành Hải quan và tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại của doanh nghiệp.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản này áp dụng đối với cơ quan hải quan các cấp, công chức hải quan thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, xác định trị giá tính thuế và các tổ chức, cá nhân có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa gặp vướng mắc liên quan đến việc khai báo và xác định trị giá hải quan.

Các nội dung hướng dẫn cốt lõi về trị giá tính thuế

1. Nguyên tắc xác định trị giá hải quan và áp dụng các phương pháp xác định trị giá

• Việc xác định trị giá tính thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc và thứ tự các phương pháp xác định trị giá hải quan theo quy định pháp luật, trong đó phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu là phương pháp ưu tiên hàng đầu.
• Chỉ khi không xác định được trị giá tính thuế theo phương pháp trị giá giao dịch thì mới chuyển sang áp dụng tuần tự các phương pháp tiếp theo. Cơ quan hải quan không được tự ý thay đổi thứ tự áp dụng các phương pháp này khi chưa có đủ căn cứ pháp lý.

2. Xử lý nghi vấn và cơ sở bác bỏ trị giá khai báo

• Cơ quan hải quan chỉ được quyền bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp khi có đầy đủ chứng cứ, cơ sở pháp lý chứng minh trị giá khai báo không trung thực, không khách quan hoặc không đủ điều kiện để áp dụng phương pháp trị giá giao dịch theo quy định.
• Đối với các trường hợp có nghi vấn về trị giá khai báo nhưng chưa đủ cơ sở để bác bỏ ngay tại khâu thông quan, cơ quan hải quan phải thực hiện giải phóng hàng hoặc thông quan theo quy định, sau đó chuyển sang bước tham vấn hoặc kiểm tra sau thông quan để làm rõ.

3. Quy trình tham vấn và sử dụng cơ sở dữ liệu trị giá hải quan

• Công tác tham vấn giữa cơ quan hải quan và người khai hải quan phải được thực hiện trên tinh thần hợp tác, đối thoại dân chủ nhằm làm rõ các nghi vấn về trị giá khai báo của doanh nghiệp.
• Cơ sở dữ liệu trị giá hải quan chỉ được sử dụng làm nguồn thông tin tham khảo để xây dựng mức giá kiểm tra, đánh giá rủi ro. Cơ quan hải quan tuyệt đối không được sử dụng thông tin trong cơ sở dữ liệu này làm giá áp đặt để tính thuế trực tiếp khi chưa thực hiện đầy đủ các bước xác minh, đối thoại theo quy định.

4. Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan về trị giá

• Đối với những lô hàng có dấu hiệu rủi ro cao về trị giá tính thuế nhưng chưa được làm rõ hoặc chưa đủ điều kiện xử lý ở khâu thông quan, cơ quan hải quan cần chuyển hồ sơ sang lực lượng kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, kiểm tra chuyên sâu.
• Quá trình kiểm tra sau thông quan phải tập trung thu thập, đối chiếu hệ thống sổ sách kế toán, chứng từ thanh toán và các tài liệu thương mại liên quan để đưa ra kết luận khách quan, chính xác về trị giá giao dịch thực tế của hàng hóa.

Hiệu lực thi hành

Công văn 15162/BTC-TCHQ có hiệu lực hướng dẫn thực hiện ngay từ ngày ban hành, là căn cứ pháp lý quan trọng để Tổng cục Hải quan chỉ đạo các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện, giải quyết triệt để các vướng mắc phát sinh, đảm bảo môi trường kinh doanh bình đẳng và chống thất thu thuế cho ngân sách nhà nước.