Giới thiệu chung về Công văn 1589/TCT-KK

Công văn 1589/TCT-KK do Tổng cục Thuế ban hành năm 2015 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc xử lý thu hồi tiền hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) đã hoàn cho người nộp thuế nhưng sau đó phát hiện không đúng quy định. Văn bản này giúp thống nhất quy trình hạch toán, quản lý và xử lý tiền chậm nộp phát sinh từ việc thu hồi hoàn thuế trên phạm vi cả nước.

Các trường hợp thu hồi tiền hoàn thuế giá trị gia tăng

Công văn xác định rõ các trường hợp cơ quan thuế thực hiện thu hồi lại số tiền thuế GTGT đã hoàn cho người nộp thuế, bao gồm:

• Người nộp thuế tự phát hiện sai sót trong hồ sơ đề nghị hoàn thuế đã được giải quyết, chủ động khai báo và nộp lại số tiền thuế đã được hoàn không đúng vào ngân sách nhà nước.
• Cơ quan thuế qua công tác thanh tra, kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế phát hiện số tiền thuế đã hoàn không đủ điều kiện được hoàn và ban hành quyết định thu hồi.
• Các cơ quan chức năng khác như Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước, cơ quan công an qua thanh tra, kiểm tra, điều tra phát hiện sai phạm và có văn bản kiến nghị, quyết định yêu cầu thu hồi tiền hoàn thuế GTGT.

Quy trình hạch toán và xử lý thu hồi tiền hoàn thuế

Tổng cục Thuế hướng dẫn chi tiết các bước hạch toán kế toán thuế đối với khoản tiền hoàn thuế GTGT bị thu hồi như sau:

• Ban hành quyết định thu hồi: Cơ quan thuế có thẩm quyền ban hành Quyết định về việc thu hồi hoàn thuế giá trị gia tăng theo mẫu quy định. Quyết định này phải nêu rõ số tiền thuế bị thu hồi, lý do thu hồi, thời hạn nộp lại và số tiền chậm nộp phát sinh nếu có.
• Hạch toán trên hệ thống ứng dụng quản lý thuế: Ngay sau khi ban hành quyết định thu hồi, bộ phận chức năng của cơ quan thuế phải cập nhật thông tin quyết định vào hệ thống ứng dụng quản lý thuế để theo dõi nghĩa vụ nộp ngân sách của người nộp thuế.
• Mục lục ngân sách áp dụng: Số tiền thuế GTGT bị thu hồi được hạch toán vào tiểu mục tương ứng của sắc thuế GTGT để đảm bảo theo dõi đúng nguồn thu của ngân sách nhà nước.

Quy định về tính tiền chậm nộp đối với số tiền thuế bị thu hồi

Việc tính tiền chậm nộp đối với số tiền hoàn thuế GTGT bị thu hồi được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định của Luật Quản lý thuế:

• Thời điểm bắt đầu tính tiền chậm nộp: Được tính liên tục kể từ ngày người nộp thuế nhận được tiền hoàn thuế từ Kho bạc Nhà nước hoặc ngày Kho bạc Nhà nước ký quyết định hoàn kiêm bù trừ thu ngân sách nhà nước cho đến ngày người nộp thuế thực nộp số tiền thuế bị thu hồi vào ngân sách nhà nước.
• Mức tính tiền chậm nộp: Áp dụng theo tỷ lệ phần trăm quy định tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành có hiệu lực tại thời điểm phát sinh hành vi chậm nộp.
• Trường hợp miễn, giảm tiền chậm nộp: Chỉ được xem xét trong các trường hợp bất khả kháng theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, các trường hợp khác đều phải nộp đủ tiền chậm nộp theo đúng thời gian chậm nộp thực tế.

Trách nhiệm của cơ quan thuế các cấp

Để đảm bảo công tác thu hồi tiền hoàn thuế GTGT được thực hiện triệt để và đúng pháp luật, Tổng cục Thuế yêu cầu:

• Các Cục Thuế địa phương có trách nhiệm rà soát, phân loại các quyết định thu hồi hoàn thuế chưa được thực hiện để đôn đốc người nộp thuế nộp tiền kịp thời vào ngân sách.
• Phối hợp chặt chẽ với Kho bạc Nhà nước đồng cấp để đối chiếu số liệu tiền thuế đã thực nộp, đảm bảo khớp đúng giữa hệ thống của cơ quan thuế và kho bạc.
• Áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế theo quy định nếu người nộp thuế cố tình trì hoãn, không chấp hành quyết định thu hồi tiền hoàn thuế GTGT.