Giới thiệu chung về Công văn 160/TCHQ-GSQL

Công văn 160/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết và tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp các doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương thống nhất quy trình thực hiện, đảm bảo tuân thủ đúng quy định của pháp luật hải quan và chính sách thuế hiện hành.

Các nội dung trọng tâm và hướng dẫn xử lý vướng mắc

1. Quy định về đối tượng và điều kiện áp dụng thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ

• Xác định rõ các trường hợp được thực hiện thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ theo quy định tại Nghị định số 08/2015/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Yêu cầu về hợp đồng mua bán: Phải có điều khoản chỉ định giao hàng tại Việt Nam giữa thương nhân nước ngoài và doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu trong nước.
• Vai trò của bên thứ ba: Làm rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của các bên tham gia trong chuỗi giao dịch xuất nhập khẩu tại chỗ, đặc biệt là trường hợp thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam.

2. Hướng dẫn về thủ tục hải quan và khai báo tờ khai đối ứng

• Thời hạn làm thủ tục: Hướng dẫn cụ thể về thời gian người nhập khẩu phải hoàn thành thủ tục hải quan sau khi người xuất khẩu đã thông quan tờ khai xuất khẩu tại chỗ.
• Cách thức khai báo thông tin trên hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS, bao gồm mã loại hình nhập khẩu, mã loại hình xuất khẩu tương ứng và các chỉ tiêu thông tin bắt buộc khác.
• Xử lý lỗi hệ thống hoặc các trường hợp bất khả kháng dẫn đến việc chậm trễ khai báo tờ khai đối ứng giữa bên giao và bên nhận.

3. Chính sách thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ

• Chính sách thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu: Xác định nghĩa vụ thuế đối với từng loại hình cụ thể như sản xuất xuất khẩu, gia công cho thương nhân nước ngoài, hoặc nhập khẩu kinh doanh.
• Thuế giá trị gia tăng (GTGT): Hướng dẫn áp dụng thuế suất thuế GTGT đối với hàng hóa xuất khẩu tại chỗ và điều kiện để được áp dụng thuế suất 0% (như chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, tờ khai hải quan đã thông quan).
• Thủ tục miễn thuế, hoàn thuế hoặc không thu thuế đối với các nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng hóa xuất khẩu tại chỗ.

4. Biện pháp quản lý và kiểm tra, giám sát của cơ quan Hải quan

• Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan đối với các doanh nghiệp thường xuyên phát sinh hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ nhằm ngăn chặn hành vi gian lận thương mại và trốn thuế.
• Phối hợp thông tin giữa cơ quan hải quan nơi mở tờ khai xuất khẩu và cơ quan hải quan nơi mở tờ khai nhập khẩu để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất về số lượng, chủng loại và trị giá hàng hóa.
• Xử lý nghiêm các trường hợp khai khống, khai sai lệch thông tin giữa tờ khai xuất và tờ khai nhập đối ứng.

Đánh giá và khuyến nghị dành cho doanh nghiệp

Công văn 160/TCHQ-GSQL mang tính chất tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn về mặt thủ tục, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí logistics. Để tránh các rủi ro pháp lý và bị xử phạt vi phạm hành chính, doanh nghiệp cần chủ động rà soát hệ thống chứng từ, đảm bảo sự thống nhất tuyệt đối giữa hợp đồng ngoại thương, hóa đơn thương mại và tờ khai hải quan. Đồng thời, việc tham khảo ý kiến hướng dẫn từ chi cục hải quan quản lý trực tiếp là cần thiết khi gặp các tình huống phát sinh đặc thù chưa được quy định rõ ràng.