Thông tin chung về văn bản

Công văn 16946/CHQ-GSQL năm 2025 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ do Cục Hải quan ban hành, tập trung giải quyết các vướng mắc và hướng dẫn chi tiết về thủ tục hải quan đối với hoạt động mua bán, thuê, mượn hàng hóa giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp chế xuất (DNCX). Đây là hoạt động thương mại đặc thù do DNCX được áp dụng quy chế hải quan riêng biệt như khu phi thuế quan.

Thủ tục hải quan đối với hoạt động mua bán hàng hóa giữa doanh nghiệp nội địa và DNCX

Đối với quan hệ mua bán hàng hóa giữa doanh nghiệp nội địa và DNCX, thủ tục hải quan được thực hiện theo hình thức xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ. Các quy định cốt lõi bao gồm:

• Khai báo hải quan: Doanh nghiệp nội địa và DNCX phải thực hiện đăng ký tờ khai hải quan tương ứng. Doanh nghiệp xuất khẩu (bên bán) thực hiện khai tờ khai xuất khẩu tại chỗ, trong khi doanh nghiệp nhập khẩu (bên mua) thực hiện khai tờ khai nhập khẩu tại chỗ theo đúng thời hạn quy định.
• Hồ sơ hải quan: Bao gồm hóa đơn thương mại (hoặc hóa đơn giá trị gia tăng, hóa đơn bán hàng đối với doanh nghiệp nội địa), hợp đồng mua bán, chứng từ vận chuyển và các chứng từ chuyên ngành khác tùy thuộc vào mã HS của hàng hóa.
• Chính sách thuế: Hàng hóa từ doanh nghiệp nội địa bán vào DNCX được áp dụng thuế suất thuế giá trị gia tăng (GTGT) là 0% nếu đáp ứng đủ các điều kiện về khu phi thuế quan. Ngược lại, hàng hóa từ DNCX bán ra thị trường nội địa phải chịu thuế nhập khẩu và thuế GTGT theo quy định hiện hành.

Thủ tục hải quan đối với hoạt động thuê, mượn hàng hóa giữa doanh nghiệp nội địa và DNCX

Hoạt động thuê, mượn máy móc, thiết bị, khuôn mẫu giữa doanh nghiệp nội địa và DNCX là giao dịch phát sinh thường xuyên nhằm phục vụ sản xuất. Thủ tục hải quan đối với hoạt động này được quy định như sau:

• Hình thức khai báo: Áp dụng thủ tục tạm xuất - tái nhập hoặc tạm nhập - tái xuất. Tùy thuộc vào bên cho thuê hoặc cho mượn là doanh nghiệp nội địa hay DNCX để xác định loại hình tờ khai phù hợp (ví dụ: G11, G21, G12, G22).
• Thời hạn tạm nhập, tạm xuất: Doanh nghiệp phải đăng ký rõ thời hạn thuê, mượn với cơ quan hải quan dựa trên thỏa thuận tại hợp đồng thuê, mượn. Trước khi hết thời hạn này, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục tái xuất hoặc tái nhập để thanh khoản tờ khai.
• Xử lý khi quá hạn: Trường hợp quá thời hạn thuê, mượn mà chưa thực hiện tái xuất hoặc tái nhập, doanh nghiệp phải thực hiện gia hạn hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng và nộp các khoản thuế phát sinh theo quy định của pháp luật hải quan.
• Chính sách thuế đối với hàng thuê, mượn: Máy móc, thiết bị tạm nhập - tái xuất hoặc tạm xuất - tái nhập trong thời hạn thuê, mượn được miễn thuế nhập khẩu, thuế xuất khẩu có điều kiện. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ thuế GTGT đối với dịch vụ thuê tài sản (nếu có) theo quy định về thuế nhà thầu hoặc thuế GTGT nội địa.

Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan hải quan giám sát

Để đảm bảo tính tuân thủ pháp luật và tránh gian lận thương mại, văn bản nhấn mạnh vai trò giám sát của cơ quan hải quan và trách nhiệm của các bên liên quan:

• Quản lý định mức và sử dụng: DNCX có trách nhiệm giải trình về việc sử dụng máy móc, thiết bị thuê, mượn đúng mục đích sản xuất xuất khẩu, không được tự ý chuyển nhượng hoặc tiêu thụ nội địa khi chưa hoàn thành thủ tục hải quan.
• Kiểm tra, giám sát hải quan: Chi cục Hải quan quản lý DNCX có quyền kiểm tra thực tế tình hình sử dụng hàng hóa thuê, mượn tại nhà xưởng của DNCX để đối chiếu với hồ sơ khai báo.
• Thanh khoản và báo cáo quyết toán: Các giao dịch mua bán, thuê, mượn phải được hạch toán rõ ràng và thể hiện trong báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư, máy móc thiết bị hàng năm của DNCX gửi cơ quan hải quan.