Công văn 177/GSQL-TH do Cục Giám sát quản lý về hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc liên quan đến thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu gửi kho ngoại quan. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp thống nhất quy trình thực hiện giữa các Chi cục Hải quan địa phương, doanh nghiệp kinh doanh kho ngoại quan và các chủ hàng, đảm bảo công tác quản lý nhà nước về hải quan được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định pháp luật.

Văn bản tập trung làm rõ các quy trình, thủ tục và trách nhiệm của các bên trong việc quản lý hàng hóa đưa vào, đưa ra kho ngoại quan, cụ thể bao gồm các nội dung cốt lõi sau:

• Thủ tục đưa hàng hóa từ nước ngoài vào kho ngoại quan: Hướng dẫn chi tiết về việc khai báo tờ khai hải quan, kiểm tra thực tế hàng hóa trong trường hợp cần thiết, và quy trình giám sát hải quan từ cửa khẩu nhập về đến kho ngoại quan. Quy định rõ yêu cầu đối với việc bảo quản nguyên trạng niêm phong hải quan và hàng hóa trong quá trình vận chuyển.
• Thủ tục đưa hàng hóa từ kho ngoại quan ra nước ngoài hoặc vào nội địa: Quy định về việc đăng ký tờ khai xuất kho, đối chiếu lượng hàng hóa thực tế xuất kho với lượng hàng hóa đã khai báo khi nhập kho. Đối với hàng hóa nhập khẩu vào thị trường nội địa, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ các chính sách quản lý hàng hóa nhập khẩu và hoàn thành nghĩa vụ thuế theo quy định tại thời điểm mở tờ khai nhập khẩu.
• Công tác giám sát, quản lý của cơ quan hải quan: Tăng cường vai trò giám sát của Chi cục Hải quan quản lý kho ngoại quan thông qua hệ thống camera giám sát và phần mềm quản lý hàng hóa xuất - nhập - tồn của doanh nghiệp. Hệ thống này phải được kết nối trực tiếp với cơ quan hải quan để đảm bảo mọi biến động về hàng hóa trong kho đều được cập nhật kịp thời, chính xác.
• Xử lý đối với hàng hóa tồn đọng, quá thời hạn gửi kho ngoại quan: Hướng dẫn quy trình xử lý đối với các lô hàng quá thời hạn gửi kho ngoại quan (quá 12 tháng hoặc thời gian được gia hạn theo quy định) mà chủ hàng không nhận hoặc không xuất kho, bao gồm các biện pháp tịch thu, thanh lý hoặc buộc tái xuất theo đúng trình tự pháp luật.

Để đảm bảo hiệu quả thực thi và ngăn ngừa các hành vi gian lận thương mại, văn bản phân định rõ trách nhiệm của từng đối tượng tham gia vào quy trình:

• Đối với doanh nghiệp kinh doanh kho ngoại quan: Phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc quản lý, lưu giữ hàng hóa trong kho; phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan trong việc kiểm tra, giám sát; thực hiện chế độ báo cáo định kỳ hoặc đột xuất về tình hình hàng hóa xuất, nhập, tồn kho đúng thời hạn.
• Đối với chủ hàng (hoặc người được ủy quyền): Thực hiện khai báo hải quan trung thực, đầy đủ và chính xác; chấp hành nghiêm chỉnh các quy định về thời hạn gửi hàng và các nghĩa vụ tài chính, thuế liên quan.
• Đối với cơ quan hải quan địa phương: Thực hiện thủ tục hải quan nhanh chóng, đúng quy định; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát dựa trên nguyên tắc quản lý rủi ro; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng hình thức kho ngoại quan để buôn lậu hoặc gian lận thương mại.

Công văn 177/GSQL-TH góp phần tháo gỡ các nút thắt pháp lý trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và dịch vụ logistics tại Việt Nam. Đồng thời, văn bản cũng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, ngăn ngừa các hành vi lợi dụng kho ngoại quan để gian lận thuế hoặc thẩm lậu hàng hóa vào thị trường nội địa.