Tóm tắt Công văn 17725/BTC-TCHQ năm 2014 về quản lý xuất khẩu than

Công văn 17725/BTC-TCHQ do Bộ Tài chính ban hành ngày 05 tháng 12 năm 2014 là văn bản chỉ đạo quan trọng gửi Tổng cục Hải quan và các đơn vị liên quan nhằm tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, giám sát đối với mặt hàng than xuất khẩu. Văn bản tập trung vào việc siết chặt quy trình thủ tục hải quan, xác định nguồn gốc, chất lượng than và đảm bảo thực hiện đúng các nghĩa vụ thuế đối với nhà nước.

1. Quy định về điều kiện và đối tượng được phép xuất khẩu than

Văn bản hướng dẫn chi tiết về các điều kiện bắt buộc mà doanh nghiệp phải đáp ứng khi thực hiện hoạt động xuất khẩu than:

• Doanh nghiệp đầu mối được phép xuất khẩu: Hoạt động xuất khẩu than chủ yếu được giao cho các đơn vị đầu mối có đủ năng lực và được Nhà nước cấp phép, tiêu biểu là Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) và Tổng công ty Đông Bắc.
• Hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp: Doanh nghiệp khi làm thủ tục xuất khẩu phải xuất trình đầy đủ chứng từ chứng minh nguồn gốc than hợp pháp, được khai thác từ các mỏ quy hoạch của Nhà nước hoặc từ nguồn nhập khẩu hợp pháp được phép tái xuất.
• Sự phù hợp với quy hoạch và hạn ngạch: Lượng than xuất khẩu phải nằm trong chỉ tiêu kế hoạch, hạn ngạch và danh mục chủng loại than được Bộ Công Thương phê duyệt hàng năm.

2. Hướng dẫn chi tiết về thủ tục hải quan và kiểm tra giám sát

Để ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại và xuất khẩu than lậu, Bộ Tài chính yêu cầu cơ quan hải quan thực hiện nghiêm ngặt các bước sau:

• Kiểm tra hồ sơ hải quan: Công chức hải quan phải kiểm tra đối chiếu chặt chẽ giữa tờ khai hải quan với hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, chứng thư giám định chất lượng và các chứng từ vận chuyển liên quan.
• Giám định chất lượng và chủng loại than: Yêu cầu bắt buộc phải có chứng thư giám định của tổ chức giám định độc lập được cấp phép để xác định chính xác chủng loại than (than cám, than cục, than bùn...) và các chỉ số kỹ thuật (độ tro, độ ẩm, hàm lượng lưu huỳnh, trị số tỏa nhiệt).
• Kiểm tra thực tế hàng hóa: Cơ quan hải quan tăng cường tỷ lệ kiểm tra thực tế đối với các lô hàng than xuất khẩu có dấu hiệu nghi vấn về chủng loại hoặc khối lượng nhằm tránh việc khai sai mã số HS để trốn thuế.

3. Chính sách thuế và quản lý giá tính thuế đối với than xuất khẩu

Công văn nhấn mạnh việc áp dụng đúng chính sách thuế để bảo vệ nguồn tài nguyên quốc gia và tránh thất thu ngân sách:

• Áp dụng thuế suất thuế xuất khẩu: Cơ quan hải quan phải áp dụng đúng mức thuế suất thuế xuất khẩu đối với từng chủng loại than theo biểu thuế hiện hành tại thời điểm đăng ký tờ khai.
• Kiểm tra trị giá tính thuế: Thực hiện tham vấn giá và kiểm tra sau thông quan đối với những lô hàng có mức giá khai báo thấp bất thường so với giá thị trường thế giới hoặc giá do cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố.
• Xử lý nghiêm các hành vi gian lận: Các trường hợp cố ý khai sai chủng loại từ than có thuế suất cao sang loại có thuế suất thấp hơn sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

4. Tổ chức thực hiện và cơ chế phối hợp

Bộ Tài chính giao nhiệm vụ cụ thể cho các bên liên quan để đảm bảo tính hiệu quả của văn bản:

• Tổng cục Hải quan: Chỉ đạo cục hải quan các tỉnh, thành phố có cửa khẩu xuất khẩu than bố trí lực lượng, trang thiết bị giám sát chặt chẽ khu vực cảng xuất hàng, luồng tuyến vận chuyển than.
• Phối hợp liên ngành: Tăng cường phối hợp giữa cơ quan hải quan với lực lượng quản lý thị trường, biên phòng, cảnh sát biển và chính quyền địa phương để tuần tra, kiểm soát, ngăn chặn kịp thời hành vi khai thác, vận chuyển và xuất khẩu than trái phép qua biên giới.
• Chế độ báo cáo định kỳ: Các cục hải quan địa phương phải tổng hợp số liệu về kim ngạch, sản lượng, chủng loại than xuất khẩu và các vướng mắc phát sinh để báo cáo về Tổng cục Hải quan và Bộ Tài chính theo định kỳ.