Công văn 1805/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm tăng cường công tác quản lý, kiểm tra và xác định trị giá tính thuế đối với mặt hàng xe ô tô nhập khẩu. Văn bản hướng dẫn chi tiết các biện pháp nghiệp vụ nhằm chống thất thu thuế, đảm bảo tính minh bạch và thống nhất trong việc áp dụng pháp luật hải quan trên toàn quốc.

- Nguyên tắc và căn cứ xác định trị giá tính thuế đối với xe ô tô nhập khẩu

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc các quy định về xác định trị giá hải quan đối với ô tô nhập khẩu theo đúng quy định pháp luật hiện hành. Các nội dung trọng tâm bao gồm:

• Kiểm tra chặt chẽ trị giá khai báo của doanh nghiệp nhập khẩu, đối chiếu với cơ sở dữ liệu giá của ngành hải quan và các nguồn thông tin thương mại tin cậy khác.
• Áp dụng đúng thứ tự các phương pháp xác định trị giá hải quan theo quy định, ưu tiên phương pháp trị giá giao dịch khi có đủ điều kiện chứng minh tính trung thực, khách quan của giao dịch mua bán.
• Đảm bảo tính chính xác trong việc bác bỏ trị giá khai báo nếu phát hiện có sự nghi vấn hoặc không đủ điều kiện áp dụng phương pháp trị giá giao dịch theo quy định pháp luật.

- Quy trình kiểm tra, tham vấn và xử lý nghi vấn về trị giá khai báo

Để ngăn chặn tình trạng khai thấp trị giá nhằm gian lận thuế, Công văn hướng dẫn chi tiết quy trình xử lý đối với các trường hợp nghi ngờ về trị giá khai báo của mặt hàng xe ô tô:

• Thực hiện nghi vấn và yêu cầu tham vấn: Khi phát hiện trị giá khai báo thấp hơn mức giá tham chiếu tại Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro về trị giá hoặc cơ sở dữ liệu giá, cơ quan hải quan phải thực hiện nghi vấn và tổ chức tham vấn theo quy định.
• Tổ chức tham vấn trực tiếp: Quá trình tham vấn phải được thực hiện nghiêm túc, ghi chép biên bản đầy đủ, yêu cầu doanh nghiệp giải trình rõ ràng về các yếu tố cấu thành giá, các khoản điều chỉnh và các chứng từ liên quan đến giao dịch mua bán.
• Xử lý kết quả tham vấn: Trường hợp doanh nghiệp không chứng minh được tính trung thực của trị giá khai báo hoặc không tham gia tham vấn đúng quy định, cơ quan hải quan thực hiện bác bỏ trị giá khai báo và xác định trị giá tính thuế theo đúng thẩm quyền và phương pháp quy định.

- Tăng cường kiểm tra sau thông quan và phối hợp liên ngành

Công văn nhấn mạnh vai trò của công tác hậu kiểm nhằm phát hiện và xử lý triệt để các hành vi gian lận thương mại qua giá:

• Chuyển thông tin kiểm tra sau thông quan: Đối với các lô hàng ô tô nhập khẩu có nghi vấn về trị giá nhưng chưa đủ cơ sở bác bỏ tại khâu thông quan, hoặc các trường hợp có dấu hiệu rủi ro cao, cơ quan hải quan nơi làm thủ tục phải chuyển toàn bộ hồ sơ sang lực lượng kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế.
• Phối hợp chia sẻ thông tin: Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm cập nhật kịp thời thông tin về mức giá xác định, kết quả tham vấn, kết quả kiểm tra sau thông quan vào hệ thống dữ liệu chung của ngành hải quan để các đơn vị khác cùng khai thác, áp dụng thống nhất.
• Xử lý nghiêm các vi phạm: Trường hợp phát hiện doanh nghiệp có hành vi thông đồng, giả mạo chứng từ, hóa đơn để khai thấp trị giá tính thuế, cơ quan hải quan sẽ tiến hành xử phạt vi phạm hành chính hoặc chuyển cơ quan điều tra xử lý theo quy định của pháp luật hình sự tùy theo mức độ vi phạm.

- Trách nhiệm thực thi của các Cục Hải quan tỉnh, thành phố

Để đảm bảo hiệu quả thực thi của các nội dung chỉ đạo, Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho thủ trưởng các đơn vị:

• Chỉ đạo sát sao các chi cục hải quan cửa khẩu, lực lượng kiểm tra sau thông quan thực hiện đúng, đầy đủ quy trình kiểm tra trị giá đối với mặt hàng xe ô tô nhập khẩu.
• Chịu trách nhiệm trước Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan nếu để xảy ra tình trạng thông quan các lô hàng ô tô nhập khẩu có trị giá khai báo thấp bất thường mà không thực hiện kiểm tra, tham vấn hoặc xác định lại trị giá tính thuế theo quy định.
• Thường xuyên rà soát, tổng hợp những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện để báo cáo kịp thời về Tổng cục Hải quan (Cục Thuế xuất nhập khẩu) để được hướng dẫn, giải quyết.