Giới thiệu chung về Công văn 18543/BTC-TCHQ

Công văn 18543/BTC-TCHQ do Bộ Tài chính ban hành năm 2014 là văn bản chỉ đạo quan trọng gửi Tổng cục Hải quan và các Cục Hải quan địa phương nhằm tăng cường công tác quản lý giá tính thuế đối với mặt hàng ô tô nhập khẩu. Trong bối cảnh hoạt động nhập khẩu ô tô có nhiều diễn biến phức tạp và xuất hiện các dấu hiệu gian lận thương mại qua giá, văn bản này đưa ra các biện pháp siết chặt quản lý, xác định trị giá hải quan và kiểm tra sau thông quan nhằm chống thất thu ngân sách nhà nước.

Các nội dung cốt lõi của Công văn 18543/BTC-TCHQ

- Tăng cường kiểm tra, xác định trị giá tính thuế ô tô nhập khẩu

• Yêu cầu các cơ quan hải quan địa phương thực hiện kiểm tra nghiêm ngặt trị giá khai báo của mặt hàng ô tô nhập khẩu ngay trong khâu thông quan.
• Đối với các trường hợp ô tô nhập khẩu có mức giá khai báo thấp bất thường hoặc thấp hơn mức giá tham chiếu tại Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu rủi ro về trị giá, cơ quan hải quan phải thực hiện nghi vấn và chuyển sang bước tham vấn giá theo quy định.
• Kiên quyết bác bỏ trị giá khai báo đối với những trường hợp doanh nghiệp không chứng minh được tính trung thực, khách quan của mức giá khai báo hoặc không cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu hợp pháp.

- Xây dựng và cập nhật cơ sở dữ liệu giá và Danh mục rủi ro

• Tổng cục Hải quan có trách nhiệm thường xuyên rà soát, cập nhật và bổ sung kịp thời các mức giá tham chiếu đối với các dòng xe ô tô mới nhập khẩu vào Việt Nam, đặc biệt là các dòng xe sang, xe có dung tích xi lanh lớn.
• Thu thập thông tin từ nhiều nguồn khác nhau bao gồm: giá bán tại thị trường nội địa của nước xuất khẩu, giá chào bán trên các trang thông tin điện tử chính thức của hãng sản xuất, giá bán tại thị trường Việt Nam sau khi đã trừ đi các chi phí hợp lý và thuế.
• Đảm bảo cơ sở dữ liệu giá luôn sát với thực tế biến động của thị trường để làm cơ sở đối chiếu, kiểm tra hiệu quả.

- Quy trình tham vấn và xử lý kết quả tham vấn giá

• Quy định rõ trách nhiệm của công chức hải quan trong quá trình tổ chức tham vấn. Việc tham vấn phải được thực hiện một cách khách quan, minh bạch và ghi chép đầy đủ biên bản làm việc.
• Trường hợp doanh nghiệp giải trình được nguồn gốc và tính hợp lý của mức giá khai báo thấp (ví dụ: do mua số lượng lớn, xe bị lỗi kỹ thuật có chứng nhận của hãng, chương trình khuyến mãi toàn cầu), cơ quan hải quan xem xét chấp nhận trị giá khai báo.
• Trường hợp bác bỏ trị giá khai báo, cơ quan hải quan thực hiện xác định trị giá hải quan theo các phương pháp xác định trị giá quy định tại Thông tư của Bộ Tài chính, đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế vào ngân sách.

- Đẩy mạnh công tác kiểm tra sau thông quan

• Đối với các lô hàng ô tô nhập khẩu đã được thông quan nhưng có nghi vấn về trị giá mà chưa được làm rõ ở khâu thông quan, lực lượng kiểm tra sau thông quan phải tiến hành thanh tra, kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế.
• Tập trung kiểm tra hệ thống sổ sách kế toán, chứng từ thanh toán qua ngân hàng, hợp đồng thương mại và các chứng từ liên quan đến chi phí vận chuyển, bảo hiểm để phát hiện các khoản thanh toán gián tiếp hoặc các chi phí phải cộng vào trị giá tính thuế nhưng doanh nghiệp bỏ sót.

- Phối hợp liên ngành giữa cơ quan Hải quan và cơ quan Thuế

• Tăng cường cơ chế trao đổi thông tin giữa cơ quan Hải quan và cơ quan Thuế nội địa về giá bán xe ô tô nhập khẩu trên thị trường.
• Cơ quan Hải quan cung cấp thông tin về trị giá tính thuế hải quan của các dòng xe nhập khẩu cho cơ quan Thuế để kiểm soát giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế giá trị gia tăng trong khâu lưu thông nội địa.
• Cơ quan Thuế cung cấp thông tin về giá bán thực tế của các doanh nghiệp đại lý, showroom cho cơ quan Hải quan để làm cơ sở điều chỉnh, cập nhật Danh mục rủi ro về trị giá.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với thị trường ô tô nhập khẩu

Công văn 18543/BTC-TCHQ đóng vai trò như một công cụ pháp lý mạnh mẽ giúp thiết lập lại trật tự trong hoạt động nhập khẩu ô tô, hạn chế tối đa tình trạng khai gian giá để trốn thuế. Việc áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp trong công văn này giúp tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng giữa các doanh nghiệp nhập khẩu chính hãng và các doanh nghiệp nhập khẩu không chính hãng. Đồng thời, văn bản cũng thúc đẩy tính tự giác, tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp khi thực hiện khai báo hải quan.