Công văn 1918/VPCP-CN được Văn phòng Chính phủ ban hành năm 2022 nhằm truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành về việc tập trung xử lý, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020. Đây là văn bản chỉ đạo điều hành quan trọng, giải quyết trực tiếp các nút thắt về mặt bằng, nguồn vật liệu và tiến độ thi công của dự án trọng điểm quốc gia.

Chính phủ yêu cầu các địa phương và cơ quan liên quan tập trung giải quyết dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng để bàn giao cho đơn vị thi công:

• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có dự án đi qua phải khẩn trương hoàn thành công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho các hộ dân còn lại, đảm bảo bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch cho các nhà thầu trong thời gian sớm nhất.
• Phối hợp chặt chẽ với các tập đoàn, tổng công ty (như Tập đoàn Điện lực Việt Nam - EVN, các doanh nghiệp viễn thông, cấp thoát nước) để đẩy nhanh tiến độ di dời các đường dây điện cao thế, trung thế, hạ thế và các công trình hạ tầng kỹ thuật khác nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng.
• Xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu địa phương nếu để xảy ra chậm trễ trong công tác bàn giao mặt bằng, gây ảnh hưởng đến tiến độ chung của toàn dự án.

Để khắc phục tình trạng khan hiếm và biến động giá vật liệu xây dựng (đất đắp, cát, đá), Chính phủ đưa ra các chỉ đạo cụ thể:

• Ủy ban nhân dân các tỉnh chủ động rà soát, nâng công suất các mỏ vật liệu xây dựng đang khai thác và khẩn trương cấp phép cho các mỏ mới theo cơ chế đặc thù đã được Chính phủ cho phép tại các Nghị quyết chuyên đề.
• Nghiêm cấm các hành vi đầu cơ, găm hàng, nâng giá, ép giá vật liệu xây dựng cung cấp cho dự án cao tốc. Các địa phương phải thường xuyên kiểm tra, kiểm soát giá và công bố giá vật liệu xây dựng sát với thực tế thị trường.
• Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Bộ Giao thông vận tải hướng dẫn các địa phương thực hiện đúng quy trình, thủ tục rút gọn trong việc cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường.

Yêu cầu đối với các chủ đầu tư, nhà thầu và cơ quan quản lý nhà nước trong việc tổ chức thi công:

• Bộ Giao thông vận tải chỉ đạo các Ban Quản lý dự án, nhà thầu thi công tập trung nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công liên tục để bù lại tiến độ đã bị chậm do ảnh hưởng của dịch bệnh và thời tiết bất lợi.
• Tăng cường công tác giám sát, kiểm tra chất lượng công trình ở tất cả các khâu, từ nguyên vật liệu đầu vào đến quy trình thi công, nghiệm thu; tuyệt đối không vì áp lực tiến độ mà hạ thấp tiêu chuẩn chất lượng công trình.
• Kiên quyết xử lý nghiêm các nhà thầu yếu kém về năng lực, chậm tiến độ bằng các biện pháp như cắt chuyển khối lượng, phạt hợp đồng hoặc cấm tham gia các dự án tiếp theo do Bộ Giao thông vận tải quản lý.

Sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan trung ương và địa phương là yếu tố quyết định để hoàn thành dự án đúng tiến độ:

• Bộ Xây dựng thường xuyên theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc các địa phương công bố chỉ số giá xây dựng, giá vật liệu xây dựng đầy đủ, kịp thời, phù hợp với biến động thực tế của thị trường để làm cơ sở điều chỉnh giá hợp đồng cho các nhà thầu.
• Bộ Giao thông vận tải đóng vai trò đầu mối, thường xuyên tổng hợp tình hình thực hiện, kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền để có biện pháp tháo gỡ kịp thời.