Giới thiệu về Công văn 1924/TCHQ-GSQL năm 2015

Công văn 1924/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc bố trí lực lượng hải quan giám sát, thực hiện thủ tục thông quan hàng hóa tại các lối mở, điểm thông quan chưa được công bố hoặc chưa được thành lập chính thức theo quy định pháp luật. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố biên giới thống nhất phương án quản lý, vừa đảm bảo tạo điều kiện cho hoạt động thương mại biên giới phát triển lành mạnh, vừa kiểm soát chặt chẽ nhằm phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại.

Các nội dung chỉ đạo cốt lõi của Công văn 1924/TCHQ-GSQL

- Nguyên tắc bố trí lực lượng hải quan tại các lối mở chưa công bố

• Việc bố trí lực lượng kiểm tra, giám sát hải quan tại các lối mở, điểm thông quan chưa được cấp có thẩm quyền công bố hoặc thành lập phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Hải quan và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan.
• Các Cục Hải quan địa phương phải căn cứ vào tình hình thực tế của địa bàn, lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu thực tế để sắp xếp, bố trí cán bộ công chức hải quan một cách hợp lý, tránh lãng phí nguồn lực nhưng vẫn phải đảm bảo kiểm soát chặt chẽ đối với các lô hàng qua lại.
• Nghiêm cấm việc tự ý thành lập các chốt, điểm kiểm tra hải quan tại các lối mở khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Tổng cục Hải quan hoặc Ủy ban nhân dân tỉnh biên giới phối hợp với các bộ, ngành liên quan.

- Quy trình giám sát và thủ tục thông quan hàng hóa

• Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua các lối mở này phải được thực hiện đầy đủ thủ tục hải quan theo quy định đối với loại hình thương mại biên giới hoặc trao đổi cư dân biên giới, không được bỏ qua bất kỳ quy trình giám sát bắt buộc nào.
• Lực lượng hải quan tại chỗ có trách nhiệm kiểm tra thực tế hàng hóa, đối chiếu hồ sơ, chứng từ và thực hiện giám sát chặt chẽ từ khi hàng hóa đi vào khu vực giám sát hải quan cho đến khi hoàn thành thủ tục thông quan thực tế.
• Chỉ cho phép thông quan đối với những mặt hàng nằm trong danh mục được phép trao đổi, mua bán qua biên giới theo quy định của Bộ Công Thương và các cơ quan quản lý chuyên ngành, kiên quyết xử lý các mặt hàng ngoài danh mục hoặc không rõ nguồn gốc.

- Công tác phối hợp liên ngành tại khu vực biên giới

• Tăng cường phối hợp chặt chẽ với lực lượng Bộ đội Biên phòng, Kiểm lâm, Quản lý thị trường và chính quyền địa phương để kiểm soát toàn diện khu vực lối mở, ngăn chặn triệt để tình trạng xuất nhập khẩu trái phép và trốn thuế.
• Xây dựng quy chế phối hợp rõ ràng về trách nhiệm của từng lực lượng tại lối mở, đặc biệt là trong việc tuần tra, kiểm soát các đường mòn, lối mở tự phát xung quanh khu vực cửa khẩu phụ.
• Thường xuyên trao đổi thông tin về tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới để có phương án đấu tranh, ngăn chặn kịp thời và hiệu quả.

- Trách nhiệm báo cáo và đề xuất phương án xử lý của Hải quan địa phương

• Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm rà soát toàn bộ các lối mở, điểm thông quan đang hoạt động trên địa bàn quản lý nhưng chưa được công bố chính thức để phân loại và quản lý.
• Tổng hợp, báo cáo cụ thể về lưu lượng hàng hóa, kim ngạch xuất nhập khẩu, các loại mặt hàng chủ yếu và tình hình an ninh trật tự tại các điểm này về Tổng cục Hải quan theo định kỳ.
• Chủ động tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh để kiến nghị Chính phủ hoặc các Bộ, ngành liên quan xem xét chính thức công bố hoặc đóng cửa các lối mở không đủ điều kiện hoạt động nhằm đưa hoạt động thương mại biên giới đi vào nề nếp, đúng pháp luật.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với công tác quản lý hải quan

Công văn 1924/TCHQ-GSQL đóng vai trò như một giải pháp chỉ đạo kịp thời nhằm giải quyết bài toán quản lý nhà nước về hải quan tại các vùng biên giới có địa hình phức tạp. Việc xác định rõ trách nhiệm và phương thức bố trí lực lượng giúp hạn chế tối đa các kẽ hở pháp lý mà các đối tượng buôn lậu có thể lợi dụng tại các lối mở chưa được công bố chính thức. Đồng thời, văn bản này cũng thúc đẩy tiến trình chính quy hóa các hoạt động thương mại biên mậu, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cư dân biên giới và các doanh nghiệp kinh doanh lành mạnh.