Công văn 197/TCT/PCCS do Tổng cục Thuế ban hành hướng dẫn về việc sử dụng hóa đơn đối với hoạt động bán đấu giá tài sản. Văn bản này nhằm giải quyết các vướng mắc pháp lý và thống nhất quy trình quản lý, sử dụng hóa đơn, chứng từ khi thực hiện chuyển nhượng tài sản thông qua hình thức đấu giá giữa các cơ quan thi hành án, tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp và người nộp thuế.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Áp dụng đối với các giao dịch mua bán, chuyển nhượng tài sản thông qua hình thức đấu giá, bao gồm tài sản bảo đảm tiền vay, tài sản thi hành án, tài sản công, tài sản tịch thu sung quỹ nhà nước và tài sản của các tổ chức, cá nhân kinh doanh khác.
• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức bán đấu giá tài sản chuyên nghiệp (Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản, doanh nghiệp đấu giá tài sản), cơ quan thi hành án dân sự, các tổ chức tín dụng nhận tài sản bảo đảm, các cơ quan quản lý tài sản nhà nước, cùng các tổ chức, cá nhân mua và bán tài sản đấu giá.

Quy định sử dụng hóa đơn đối với tài sản của tổ chức, cá nhân kinh doanh

• Trường hợp chủ tài sản tự xuất hóa đơn: Khi tài sản thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) theo phương pháp khấu trừ được đem bán đấu giá, chủ tài sản có nghĩa vụ lập hóa đơn GTGT giao cho người mua trúng đấu giá. Giá trị ghi trên hóa đơn là giá trúng đấu giá thực tế đã bao gồm thuế GTGT (hoặc chưa bao gồm thuế tùy thuộc vào quy chế đấu giá và thỏa thuận ban đầu).
• Trường hợp tổ chức đấu giá hoặc cơ quan thi hành án xuất hóa đơn: Nếu chủ tài sản không thể lập hóa đơn (do doanh nghiệp đã giải thể, phá sản, ngừng hoạt động hoặc cố tình không hợp tác), tổ chức bán đấu giá tài sản hoặc cơ quan thi hành án dân sự sẽ phối hợp với cơ quan thuế địa phương để cấp hóa đơn lẻ (hóa đơn do cơ quan thuế cấp) giao cho người mua trúng đấu giá để làm thủ tục đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản.

Quy định sử dụng hóa đơn đối với tài sản công và tài sản tịch thu sung quỹ nhà nước

• Tài sản tịch thu sung quỹ nhà nước: Đối với các loại tài sản là tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu sung quỹ nhà nước, khi thực hiện bán đấu giá, cơ quan được giao nhiệm vụ bán tài sản sử dụng hóa đơn bán tài sản tịch thu, sung quỹ nhà nước do Bộ Tài chính phát hành.
• Tài sản nhà nước tại cơ quan hành chính sự nghiệp: Khi thanh lý hoặc chuyển nhượng tài sản công thông qua hình thức đấu giá, cơ quan, đơn vị quản lý tài sản sử dụng hóa đơn bán tài sản công theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công. Người mua trúng đấu giá sử dụng hóa đơn này để hạch toán tăng tài sản và làm thủ tục chuyển quyền sở hữu.

Quy định đối với tài sản bảo đảm tiền vay của tổ chức tín dụng

• Khi các tổ chức tín dụng xử lý tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất, nhà ở hoặc tài sản gắn liền với đất của các tổ chức, cá nhân để thu hồi nợ thông qua hình thức đấu giá: Nếu chủ tài sản không xuất được hóa đơn, tổ chức tín dụng hoặc tổ chức bán đấu giá có trách nhiệm liên hệ với cơ quan thuế nơi có tài sản để thực hiện nghĩa vụ thuế và nhận hóa đơn lẻ cấp cho người mua.
• Khoản tiền thu được từ bán đấu giá tài sản bảo đảm sau khi trừ các chi phí đấu giá và nghĩa vụ thuế phát sinh sẽ được dùng để thanh toán nghĩa vụ nợ cho tổ chức tín dụng.

Nghĩa vụ thuế và hóa đơn đối với phí dịch vụ đấu giá

• Tổ chức bán đấu giá tài sản khi thực hiện dịch vụ đấu giá cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân phải lập hóa đơn GTGT đối với khoản phí dịch vụ đấu giá (phí hoa hồng đấu giá) thu được từ bên thuê dịch vụ.
• Khoản phí dịch vụ này là doanh thu chịu thuế GTGT và thuế thu nhập doanh nghiệp của tổ chức bán đấu giá theo thuế suất và quy định pháp luật hiện hành.

Hiệu lực thi hành

Công văn 197/TCT/PCCS có hiệu lực hướng dẫn thực hiện ngay từ ngày ban hành. Các hướng dẫn tại văn bản này là căn cứ pháp lý để các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương hướng dẫn người nộp thuế và các đơn vị liên quan thực hiện thống nhất, đúng quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ và quản lý thuế.