Tổng quan về Công văn 1990/CT-TTHT năm 2018

Công văn 1990/CT-TTHT do Cục Thuế Thành phố Hà Nội ban hành năm 2018 là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế đối với các doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết. Văn bản này tập trung làm rõ các quy định tại Nghị định 20/2017/NĐ-CP, đặc biệt là việc xác định mối quan hệ liên kết thông qua hoạt động vay vốn và việc khống chế chi phí lãi vay hợp lý khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

- Xác định quan hệ liên kết thông qua hoạt động bảo lãnh, cho vay vốn

Theo hướng dẫn của Cục Thuế Thành phố Hà Nội dựa trên quy định tại Nghị định 20/2017/NĐ-CP, mối quan hệ liên kết giữa các doanh nghiệp được xác định cụ thể trong trường hợp có hoạt động vay và cho vay vốn như sau:

• Một doanh nghiệp bảo lãnh hoặc cho một doanh nghiệp khác vay vốn dưới bất kỳ hình thức nào (bao gồm cả khoản vay từ bên thứ ba được bảo lãnh từ bên liên kết) được coi là có quan quan hệ liên kết nếu khoản vốn vay ít nhất bằng 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp đi vay.
• Đồng thời, khoản vốn vay này phải chiếm trên 50% tổng giá trị các khoản nợ trung và dài hạn của doanh nghiệp đi vay.
• Quy định này nhằm kiểm soát tình trạng mỏng vốn và chuyển giá thông qua việc tài trợ bằng nợ vay giữa các bên có mối quan hệ kiểm soát, chi phối lẫn nhau.

- Quy định về khống chế chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN

Một trong những nội dung cốt lõi và ảnh hưởng lớn nhất đến nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp có giao dịch liên kết là quy định về mức trần chi phí lãi vay được trừ:

• Tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ của doanh nghiệp được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN không vượt quá 20% tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay, chi phí khấu hao (EBITDA) trong kỳ của người nộp thuế.
• Quy định khống chế 20% EBITDA này áp dụng chung cho toàn bộ chi phí lãi vay của doanh nghiệp phát sinh trong kỳ, không phân biệt khoản vay đó là từ bên liên kết hay từ các bên độc lập (như ngân hàng thương mại).
• Phần chi phí lãi vay vượt mức khống chế (vượt quá 20% EBITDA) sẽ không được trừ khi tính thuế TNDN trong kỳ tính thuế đó và không được chuyển sang các kỳ tính thuế tiếp theo theo quy định tại thời điểm áp dụng Nghị định 20/2017/NĐ-CP.

- Nghĩa vụ kê khai và lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết

Doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các thủ tục hành chính và nghĩa vụ thuế theo quy định:

• Thực hiện kê khai thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Nghị định 20/2017/NĐ-CP và nộp cùng tờ khai quyết toán thuế TNDN.
• Doanh nghiệp có nghĩa vụ lập, lưu giữ và xuất trình Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (bao gồm Hồ sơ quốc gia, Hồ sơ toàn cầu và Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia) khi có yêu cầu thanh tra, kiểm tra của cơ quan thuế, trừ các trường hợp được miễn lập hồ sơ theo quy định.
• Việc không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ, không nộp Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết đúng hạn sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế và có thể bị cơ quan thuế thực hiện ấn định thuế.

- Nguyên tắc áp dụng và lưu ý cho doanh nghiệp

Cục Thuế Thành phố Hà Nội lưu ý các doanh nghiệp cần chủ động rà soát các hợp đồng vay, mượn vốn và các giao dịch kinh doanh với các bên có quan hệ liên kết để:

• Xác định chính xác đối tượng và phạm vi áp dụng của Nghị định 20/2017/NĐ-CP nhằm tránh rủi ro bị xuất toán chi phí lãi vay khi quyết toán thuế.
• Tính toán kỹ chỉ số EBITDA của doanh nghiệp để chủ động phương án tài chính và tối ưu hóa chi phí thuế hợp pháp.
• Đảm bảo tính trung thực, khách quan và tuân thủ nguyên tắc giao dịch độc lập (arm's length principle) trong mọi giao dịch với các bên liên kết.