Công văn 2082/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc không thu thuế xuất khẩu đối với hàng hóa có nguồn gốc nhập khẩu. Văn bản này giúp thống nhất cách áp dụng pháp luật thuế giữa các chi cục hải quan địa phương, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong hoạt động tái xuất hàng hóa.

Cơ sở pháp lý áp dụng chính sách không thu thuế

Tổng cục Hải quan đưa ra hướng dẫn dựa trên việc tổng hợp và áp dụng các quy định pháp luật hiện hành về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, bao gồm:

• Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13, quy định cụ thể về các trường hợp hàng hóa được miễn thuế, hoàn thuế hoặc không thu thuế khi xuất khẩu, nhập khẩu.
• Nghị định số 134/2016/NĐ-CP và Nghị định số 18/2021/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
• Các quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thuộc đối tượng không thu thuế.

Điều kiện để hàng hóa có nguồn gốc nhập khẩu không bị thu thuế xuất khẩu

Để được áp dụng chính sách không thu thuế xuất khẩu đối với hàng hóa có nguồn gốc nhập khẩu khi tái xuất, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt sau:

• Tính nguyên trạng của hàng hóa: Hàng hóa xuất khẩu phải là hàng hóa trước đó đã được nhập khẩu vào Việt Nam nhưng còn nguyên trạng, chưa qua quá trình gia công, chế biến, sản xuất hoặc sử dụng tại Việt Nam làm thay đổi hình dạng, đặc tính và chất lượng ban đầu.
• Mục đích tái xuất: Hàng hóa được xuất khẩu trả lại cho chính khách hàng nước ngoài đã bán trước đó, xuất khẩu sang nước thứ ba hoặc xuất khẩu vào khu phi thuế quan để sử dụng trong khu phi thuế quan.
• Sự trùng khớp về thông tin: Doanh nghiệp phải chứng minh được sự trùng khớp hoàn toàn giữa thông tin hàng hóa xuất khẩu hiện tại với thông tin hàng hóa trên tờ khai hải quan nhập khẩu ban đầu (về chủng loại, số lượng, ký mã hiệu, thông số kỹ thuật).

Thủ tục hải quan và hồ sơ đề nghị không thu thuế

Quy trình thực hiện thủ tục không thu thuế xuất khẩu yêu cầu người khai hải quan và cơ quan hải quan thực hiện đầy đủ các bước sau:

• Khai báo trên tờ khai hải quan: Khi làm thủ tục xuất khẩu, người khai hải quan phải khai báo rõ ràng trên tờ khai xuất khẩu về việc hàng hóa có nguồn gốc nhập khẩu, đồng thời ghi rõ số, ngày tờ khai nhập khẩu đối ứng ban đầu.
• Chuẩn bị hồ sơ đề nghị: Doanh nghiệp nộp hồ sơ kèm theo tờ khai xuất khẩu, bao gồm văn bản đề nghị không thu thuế xuất khẩu (nêu rõ lý do tái xuất và cam kết về tính nguyên trạng của hàng hóa), chứng từ thanh toán qua ngân hàng (nếu có), và văn bản thỏa thuận trả lại hàng hóa ký với đối tác nước ngoài.
• Kiểm tra và thông quan của cơ quan hải quan: Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai xuất khẩu có trách nhiệm kiểm tra chi tiết hồ sơ, đối chiếu thông tin giữa hai đầu nhập - xuất. Nếu xác định hàng hóa đủ điều kiện, cơ quan hải quan sẽ ban hành quyết định không thu thuế xuất khẩu hoặc thực hiện các thủ tục hoàn thuế nhập khẩu đã nộp trước đó theo đúng quy định.

Ý nghĩa thực tiễn đối với doanh nghiệp

Việc ban hành hướng dẫn tại Công văn 2082/TCHQ-TXNK mang lại nhiều tác động tích cực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp:

• Giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí thuế khi phải xử lý các lô hàng nhập khẩu bị lỗi, không đúng quy cách, hoặc không thể tiêu thụ được tại thị trường trong nước buộc phải tái xuất.
• Đảm bảo nguyên tắc công bằng trong tính thuế, tránh tình trạng đánh thuế trùng lặp đối với cùng một mặt hàng khi đi qua biên giới Việt Nam.
• Khuyến khích doanh nghiệp tuân thủ nghiêm túc các quy trình lưu trữ hồ sơ, chứng từ hải quan để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình khi thực hiện các giao dịch thương mại quốc tế.