Tổng quan về Công văn 2120/VPCP-KTN về cân đối và cung ứng than cho sản xuất điện

Công văn 2120/VPCP-KTN do Văn phòng Chính phủ ban hành là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc, thúc đẩy tiến độ và bảo đảm nguồn cung cấp than ổn định cho các nhà máy nhiệt điện. Trong bối cảnh nhu cầu phụ tải điện tăng cao, việc cân đối nguồn than trong nước và nhập khẩu đóng vai trò quyết định đến an ninh năng lượng quốc gia.

Chỉ đạo của Chính phủ về việc bảo đảm nguồn cung cấp than

Để bảo đảm không thiếu than cho sản xuất điện trong mọi tình huống, Chính phủ đã đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với các đơn vị sản xuất và cung ứng than chủ lực:

• Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) và Tổng công ty Đông Bắc: Được giao nhiệm vụ thúc đẩy tối đa năng lực khai thác than trong nước, tối ưu hóa quy trình sản xuất để tăng sản lượng than thương phẩm. Đồng thời, chủ động triển khai các phương án nhập khẩu than để pha trộn với than sản xuất trong nước, bảo đảm cung cấp đủ khối lượng, đúng chủng loại theo hợp đồng đã ký kết với các nhà máy nhiệt điện.
• Xây dựng kế hoạch cung ứng linh hoạt: Các đơn vị cung ứng phải chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó với biến động thị trường than thế giới, bảo đảm nguồn cung liên tục, không để xảy ra tình trạng gián đoạn nguồn nguyên liệu cho các nhà máy điện.

Trách nhiệm của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các chủ đầu tư nhà máy nhiệt điện

Chính phủ yêu cầu EVN và các đơn vị phát điện nâng cao trách nhiệm trong việc tiếp nhận và sử dụng hiệu quả nguồn than được cung cấp:

• Thực hiện nghiêm túc hợp đồng mua bán than: EVN và các chủ đầu tư nhà máy nhiệt điện phải tuân thủ chặt chẽ các điều khoản trong hợp đồng đã ký với TKV và Tổng công ty Đông Bắc, đặc biệt là việc đăng ký nhu cầu nhận than sát với thực tế vận hành và thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ thanh toán.
• Nâng cao hiệu suất vận hành: Các nhà máy nhiệt điện cần chủ động bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ các tổ máy để bảo đảm vận hành an toàn, tin cậy, giảm thiểu sự cố và tối ưu hóa lượng than tiêu thụ trên mỗi kWh điện phát ra.
• Phối hợp chặt chẽ trong điều phối: Thiết lập cơ chế thông tin liên lạc thường xuyên giữa bên cung cấp than và bên tiêu thụ để kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình giao nhận, vận chuyển than.

Vai trò quản lý nhà nước của Bộ Công Thương

Bộ Công Thương được giao vai trò chủ trì, giám sát và điều phối toàn bộ chuỗi cung ứng than - điện:

• Giám sát thực hiện biểu đồ cấp than: Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Biểu đồ cấp than cho sản xuất điện đã được phê duyệt; kịp thời điều chỉnh, bổ sung các giải pháp xử lý khi có biến động lớn về nguồn cung hoặc nhu cầu tiêu thụ.
• Tháo gỡ khó khăn về cơ chế, chính sách: Chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn về thủ tục đầu tư, cấp phép khai thác mỏ, giá than cho sản xuất điện và các cơ chế tài chính liên quan để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp ngành than phát triển bền vững.
• Định hướng nhập khẩu than: Hướng dẫn các doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu than thực hiện các thủ tục nhanh chóng, bảo đảm nguồn than nhập khẩu có chất lượng phù hợp và giá cả cạnh tranh.

Các kiến nghị và giải pháp lâu dài nhằm bảo đảm an ninh năng lượng

Bên cạnh các giải pháp cấp bách trước mắt, Công văn 2120/VPCP-KTN cũng định hướng các giải pháp mang tính chiến lược dài hạn:

• Đầu tư hạ tầng logistics ngành than: Khuyến khích và thúc đẩy đầu tư nâng cấp hệ thống cảng biển, kho bãi, phương tiện vận tải chuyên dụng để nâng cao năng lực tiếp nhận, pha trộn và vận chuyển than nhập khẩu với khối lượng lớn.
• Hoàn thiện cơ chế thị trường than: Từng bước chuyển đổi hoạt động mua bán than sang cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước, bảo đảm tính minh bạch, hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp sản xuất than, doanh nghiệp phát điện và người tiêu dùng.
• Tăng cường hợp tác quốc tế: Chủ động tìm kiếm, đàm phán ký kết các thỏa thuận hợp tác cung cấp than dài hạn với các quốc gia có nguồn tài nguyên than lớn như Úc, Indonesia, Lào nhằm đa dạng hóa nguồn cung và giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một vài thị trường nhất định.