Giới thiệu chung về Công văn 2163/TY-HTQT

Công văn 2163/TY-HTQT do Cục Thú y ban hành năm 2022 đóng vai trò là văn bản hướng dẫn then chốt, cụ thể hóa các nội dung của Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch, kiểm tra và vệ sinh thú y đối với sản phẩm tổ yến của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc. Văn bản này đưa ra các chỉ dẫn chi tiết cho các cơ quan quản lý chuyên ngành địa phương và các doanh nghiệp nhằm hoàn thiện hồ sơ, quy trình kỹ thuật để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ phía Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC).

Yêu cầu đối với cơ sở nuôi chim yến (nhà yến) nguồn gốc

• Đăng ký và cấp mã số: Tất cả các nhà nuôi yến cung cấp nguyên liệu cho doanh nghiệp xuất khẩu phải thực hiện đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền tại địa phương (Chi cục Chăn nuôi và Thú y hoặc cơ quan được ủy quyền) để được kiểm tra, giám sát và cấp mã số định danh nhà yến phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc.
• Giám sát dịch bệnh động vật: Cơ sở nuôi yến phải nằm trong vùng an toàn dịch bệnh hoặc được cơ quan thú y lấy mẫu giám sát định kỳ, bảo đảm không xuất hiện các dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, đặc biệt là bệnh Cúm gia cầm (Avian Influenza) và bệnh Newcastle.
• Quản lý vệ sinh thú y: Nhà yến phải áp dụng các biện pháp an toàn sinh học, thực hiện vệ sinh, tiêu độc khử trùng định kỳ khu vực nuôi và thu hoạch. Quy trình thu hoạch tổ yến phải bảo đảm không làm nhiễm bẩn sản phẩm.
• Ghi chép và lưu trữ hồ sơ: Chủ cơ sở nuôi yến phải lập sổ sách ghi chép chi tiết về tình hình dịch bệnh, sản lượng khai thác, hóa chất sử dụng và thông tin chi tiết về đơn vị thu mua nguyên liệu.

Yêu cầu đối với doanh nghiệp chế biến tổ yến xuất khẩu

• Hệ thống quản lý chất lượng: Doanh nghiệp chế biến phải thiết lập và vận hành hiệu quả hệ thống quản lý an toàn thực phẩm đạt tiêu chuẩn HACCP hoặc ISO 22000. Toàn bộ quy trình từ tiếp nhận nguyên liệu, sơ chế, chế biến, đóng gói đến bảo quản phải được kiểm soát chặt chẽ.
• Quy trình xử lý nhiệt: Đối với các sản phẩm tổ yến đã qua chế biến, doanh nghiệp phải áp dụng quy trình xử lý nhiệt hiệu quả (đảm bảo nhiệt độ tâm sản phẩm đạt mức quy định để tiêu diệt hoàn toàn các mầm bệnh truyền nhiễm) theo đúng yêu cầu kỹ thuật của phía Trung Quốc.
• Hệ thống truy xuất nguồn gốc: Doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống liên kết dữ liệu rõ ràng giữa mã số nhà nuôi yến cung cấp nguyên liệu và từng lô sản phẩm thành phẩm xuất khẩu.
• Quy cách đóng gói và ghi nhãn: Sản phẩm tổ yến xuất khẩu phải được đóng gói bằng bao bì mới, sạch sẽ, không độc hại. Nhãn mác phải thể hiện đầy đủ thông tin bằng cả tiếng Việt và tiếng Trung Quốc, bao gồm: tên sản phẩm, mã số doanh nghiệp chế biến, mã số nhà yến, ngày sản xuất, số lô, hạn sử dụng và điều kiện bảo quản.

Quy trình và thủ tục đăng ký xuất khẩu

1. Nộp hồ sơ đăng ký: Doanh nghiệp có nhu cầu xuất khẩu chuẩn bị hồ sơ năng lực theo mẫu hướng dẫn của Cục Thú y, bao gồm thông tin chi tiết về nhà máy chế biến, danh sách các nhà yến liên kết cung cấp nguyên liệu, quy trình công nghệ và kết quả giám sát dịch bệnh, an toàn thực phẩm.
2. Kiểm tra và thẩm định thực tế: Cục Thú y chủ trì, phối hợp với các cơ quan thú y vùng tiến hành kiểm tra thực tế tại doanh nghiệp chế biến và các nhà nuôi yến liên kết để đánh giá sự phù hợp so với các tiêu chuẩn của Nghị định thư.
3. Gửi hồ sơ sang phía Trung Quốc: Đối với các doanh nghiệp đạt yêu cầu sau bước thẩm định, Cục Thú y sẽ tổng hợp danh sách, hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật và gửi trực tiếp cho Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) thông qua hệ thống đăng ký trực tuyến (CIFER).
4. Phê duyệt và cấp phép: GACC sẽ tiến hành xem xét hồ sơ, có thể thực hiện kiểm tra trực tuyến hoặc trực tiếp đối với doanh nghiệp Việt Nam. Sau khi đạt yêu cầu, GACC sẽ cấp mã số đăng ký xuất khẩu và công bố chính thức trên website của GACC. Doanh nghiệp chỉ được phép xuất khẩu sau khi có sự phê duyệt này.

Trách nhiệm của các cơ quan quản lý và doanh nghiệp

• Cục Thú y: Chịu trách nhiệm đầu mối trao đổi thông tin với GACC; tổ chức đào tạo, tập huấn cho các địa phương và doanh nghiệp; thực hiện kiểm tra, giám sát định kỳ và cấp chứng thư kiểm dịch (Health Certificate) cho các lô hàng tổ yến xuất khẩu đạt chuẩn.
• Cơ quan thú y địa phương: Thực hiện công tác quản lý, cấp mã số nhà yến; giám sát dịch bệnh chủ động tại các vùng nuôi yến trọng điểm; hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình liên kết chuỗi sản xuất an toàn.
• Doanh nghiệp xuất khẩu: Chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ đăng ký; duy trì liên tục các điều kiện vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm; chủ động phối hợp với cơ quan chức năng khi có hoạt động thanh tra, kiểm tra từ phía Trung Quốc.