Giới thiệu về Công văn 2178/TCHQ-GSQL năm 2024

Công văn 2178/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn thủ tục hải quan và kiểm soát bảo vệ môi trường đối với trường hợp tái nhập khẩu các lô hàng phế liệu đã xuất khẩu nhưng bị đối tác nước ngoài hoặc cơ quan thẩm quyền nước nhập khẩu trả lại. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp xuất khẩu, đồng thời đảm bảo an ninh môi trường quốc gia, ngăn ngừa việc lợi dụng hình thức tái nhập để đưa chất thải trái phép vào Việt Nam.

Thủ tục hải quan đối với lô hàng phế liệu tái nhập

Tổng cục Hải quan hướng dẫn chi tiết về quy trình và thủ tục đối với hàng hóa là phế liệu đã xuất khẩu bị trả lại như sau:

• Hình thức tái nhập: Việc tái nhập phế liệu bị trả lại được thực hiện theo hình thức tái nhập hàng hóa đã xuất khẩu nhưng bị trả lại quy định tại Điều 47 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP của Chính phủ.
• Hồ sơ hải quan yêu cầu: Doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ hồ sơ chứng minh lô hàng tái nhập chính là lô hàng đã xuất khẩu trước đó. Hồ sơ bao gồm tờ khai hải quan xuất khẩu ban đầu, văn bản/thông báo trả hàng của đối tác nước ngoài hoặc cơ quan có thẩm quyền nước nhập khẩu nêu rõ lý do trả lại hàng hóa.
• Kiểm tra thực tế hàng hóa: Cơ quan hải quan nơi làm thủ tục tái nhập thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa (kiểm hóa) để đối chiếu, xác nhận sự trùng khớp giữa hàng hóa tái nhập và hàng hóa đã xuất khẩu ban đầu về chủng loại, số lượng, khối lượng và đặc tính kỹ thuật.

Yêu cầu về quản lý và bảo vệ môi trường

Do phế liệu là mặt hàng nhạy cảm, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao, Công văn 2178/TCHQ-GSQL nhấn mạnh các biện pháp kiểm soát chặt chẽ về mặt môi trường:

• Không áp dụng quy chế nhập khẩu phế liệu thương mại: Lô hàng phế liệu tái nhập do bị trả lại không được coi là hoạt động nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất. Do đó, doanh nghiệp không bắt buộc phải có Giấy xác nhận đủ điều kiện về bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất đối với lô hàng này.
• Trách nhiệm xử lý của doanh nghiệp: Doanh nghiệp có lô hàng bị trả lại phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật về việc quản lý, lưu giữ và xử lý lô hàng phế liệu sau khi tái nhập. Việc xử lý phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Bảo vệ môi trường, không được phép tự ý phát tán hoặc gây ô nhiễm môi trường trong nước.
• Giám sát của cơ quan chức năng: Cơ quan hải quan phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý môi trường địa phương để giám sát quá trình vận chuyển, lưu kho và phương án xử lý (tái chế, tiêu hủy hoặc khắc phục) của doanh nghiệp đối với lô hàng phế liệu tái nhập.

Hướng dẫn tổ chức thực hiện cho các Cục Hải quan địa phương

Để đảm bảo tính thống nhất và chặt chẽ trong thực thi, Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện các nội dung sau:

• Tăng cường kiểm tra, giám sát: Chỉ đạo các Chi cục Hải quan cửa khẩu giám sát chặt chẽ các lô hàng phế liệu tái nhập từ khi cập cảng đến khi hoàn thành thủ tục thông quan hoặc chuyển về địa điểm lưu giữ được phê duyệt.
• Xử lý nghiêm vi phạm: Trường hợp phát hiện doanh nghiệp lợi dụng hình thức tái nhập để nhập khẩu trái phép chất thải hoặc phế liệu không rõ nguồn gốc, không trùng khớp với lô hàng đã xuất khẩu, cơ quan hải quan sẽ tiến hành xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật hành chính hoặc chuyển cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu hình sự.