Tổng quan về Công văn 2251/TCT-CS năm 2022

Công văn 2251/TCT-CS được Tổng cục Thuế ban hành nhằm mục đích yêu cầu Cục Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện rà soát, báo cáo tình hình thực tế và số liệu thống kê về việc áp dụng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với hoạt động chế biến thủy sản, hải sản. Đây là hoạt động quan trọng nhằm đánh giá tính đồng bộ, hiệu quả của chính sách thuế, đồng thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi pháp luật thuế tại các địa phương.

Nội dung trọng tâm và các yêu cầu báo cáo của Tổng cục Thuế

Để có cơ sở đánh giá toàn diện chính sách ưu đãi thuế TNDN đối với lĩnh vực chế biến thủy sản, Tổng cục Thuế đã đưa ra các chỉ đạo cụ thể đối với các cơ quan thuế địa phương:

• Rà soát đối tượng áp dụng ưu đãi: Các Cục Thuế có trách nhiệm thống kê toàn bộ các doanh nghiệp có hoạt động chế biến thủy sản, hải sản trên địa bàn quản lý đang được hưởng ưu đãi thuế TNDN. Việc rà soát phải đảm bảo phân biệt rõ ràng giữa hoạt động "chế biến" sản phẩm thủy sản và hoạt động "sơ chế" thông thường, do hai hoạt động này có mức ưu đãi thuế khác nhau theo quy định pháp luật.
• Thống kê số liệu tài chính và số thuế ưu đãi: Tổng hợp chi tiết số liệu về doanh thu, thu nhập chịu thuế, số thuế TNDN được miễn, giảm hoặc áp dụng thuế suất ưu đãi của các doanh nghiệp chế biến thủy sản trong các kỳ tính thuế gần nhất.
• Đánh giá thực trạng áp dụng quy định pháp luật: Phân tích sự tương thích giữa các văn bản quy phạm pháp luật về thuế (như Luật Thuế TNDN, Nghị định 12/2015/NĐ-CP, Thông tư 96/2015/TT-BTC) với thực tế hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp chế biến thủy sản tại địa phương.

Nguyên tắc xác định ưu đãi thuế TNDN đối với hoạt động chế biến thủy sản

Theo các quy định pháp luật thuế hiện hành được đề cập và áp dụng trong quá trình rà soát theo Công văn 2251/TCT-CS, việc xác định ưu đãi thuế TNDN đối với hoạt động chế biến thủy sản dựa trên các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Điều kiện về địa bàn và quy trình công nghệ: Thu nhập của doanh nghiệp từ hoạt động chế biến nông sản, thủy sản, hải sản được áp dụng thuế suất ưu đãi hoặc miễn, giảm thuế nếu đáp ứng các điều kiện về tỷ lệ giá trị nguyên vật liệu là nông sản, thủy sản trên chi phí giá thành sản xuất, và quy trình chế biến phải tạo ra sản phẩm mới có giá trị gia tăng cao.
• Mức thuế suất ưu đãi áp dụng: Thu nhập của doanh nghiệp từ hoạt động chế biến thủy sản, hải sản tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn được hưởng các mức thuế suất ưu đãi rất thuận lợi (có thể áp dụng thuế suất 10% hoặc 15% tùy theo địa bàn cụ thể theo quy định tại Thông tư 96/2015/TT-BTC).
• Sự khác biệt giữa sơ chế và chế biến: Đây là điểm mấu chốt thường xảy ra tranh chấp giữa cơ quan thuế và người nộp thuế. Hoạt động sơ chế thông thường (chỉ qua các bước làm sạch, phơi khô, đóng gói...) không được coi là chế biến và không được hưởng mức ưu đãi thuế TNDN cao như hoạt động chế biến sâu (có sự thay đổi về chất, hình dáng, đặc tính của nguyên liệu ban đầu).

Mục tiêu hướng tới của việc báo cáo và rà soát

Việc Tổng cục Thuế ban hành Công văn 2251/TCT-CS hướng tới các mục tiêu quản lý dài hạn sau:

• Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật: Thu thập ý kiến phản hồi từ các địa phương về những khó khăn, vướng mắc trong việc định nghĩa và phân loại "sơ chế" và "chế biến" thủy sản để kiến nghị Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung các thông tư hướng dẫn cho phù hợp với thực tế sản xuất.
• Tăng cường tính thống nhất trong quản lý thuế: Tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng một cách hiểu khác nhau đối với cùng một loại hình hoạt động chế biến thủy sản, đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh và bình đẳng cho các doanh nghiệp ngành thủy sản trên cả nước.
• Ngăn ngừa thất thu ngân sách nhà nước: Phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp doanh nghiệp lợi dụng chính sách ưu đãi đối với hoạt động chế biến để khai sai, trốn thuế đối với các hoạt động thương mại hoặc sơ chế thông thường không đủ điều kiện ưu đãi.