Giới thiệu chung về Công văn 229/BXD-HĐXD năm 2018

Công văn 229/BXD-HĐXD được Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn các địa phương thực hiện các dự án đầu tư xây dựng thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2016 - 2020, đặc biệt là Chương trình 135 (Chương trình phát triển kinh tế xã hội các xã đặc biệt khó khăn vùng dân tộc thiểu số và miền núi). Văn bản tập trung tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục đầu tư, quản lý dự án, thiết kế bản vẽ thi công và dự toán xây dựng đối với các công trình quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản có sự tham gia của người dân.

- Quy định về đối tượng áp dụng cơ chế đặc thù trong quản lý đầu tư xây dựng

Công văn làm rõ phạm vi và đối tượng được áp dụng cơ chế đặc thù theo quy định tại Nghị định số 161/2016/NĐ-CP của Chính phủ. Các dự án thuộc Chương trình 135 được áp dụng cơ chế đầu tư đặc thù phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí sau:

• Dự án thuộc danh mục đầu tư của Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2016 - 2020.
• Quy mô dự án nhỏ, kỹ thuật không phức tạp, tổng mức đầu tư dưới 15 tỷ đồng (hoặc theo hạn mức quy định cụ thể của từng chương trình).
• Thiết kế mẫu, thiết kế điển hình hoặc các chỉ dẫn kỹ thuật đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành và áp dụng phổ biến.
• Có sự tham gia đóng góp bằng công sức, tiền của hoặc tài sản của người dân và cộng đồng hưởng lợi trực tiếp.

- Hướng dẫn về vai trò của Chủ đầu tư và Ban quản lý xã

Bộ Xây dựng hướng dẫn cụ thể về năng lực và trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong vai trò Chủ đầu tư:

• Ủy ban nhân dân cấp xã là Chủ đầu tư đối với các dự án áp dụng cơ chế đặc thù trên địa bàn xã.
• Trường hợp UBND cấp xã không đủ năng lực quản lý, có thể thành lập Ban quản lý xã để thực hiện nhiệm vụ quản lý dự án. Ban quản lý xã phải có sự tham gia của cán bộ chuyên môn cấp huyện hoặc các tổ chức đoàn thể địa phương để hỗ trợ kỹ thuật.
• Đối với các công trình không áp dụng cơ chế đặc thù, UBND cấp xã có thể thuê tổ chức tư vấn quản lý dự án có đủ điều kiện năng lực theo quy định của pháp luật về xây dựng.

- Đơn giản hóa thủ tục lập, thẩm định và phê duyệt thiết kế, dự toán

Để đẩy nhanh tiến độ thực hiện Chương trình 135, Công văn 229/BXD-HĐXD hướng dẫn đơn giản hóa tối đa quy trình lập hồ sơ xây dựng:

• Lập Hồ sơ xây dựng đơn giản: Thay vì phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi phức tạp, các dự án quy mô nhỏ chỉ cần lập Hồ sơ xây dựng đơn giản (bao gồm Tờ trình phê duyệt, bản vẽ thiết kế mẫu/điển hình và dự toán chi phí).
• Thẩm định thiết kế và dự toán: Phòng có chức năng quản lý xây dựng thuộc UBND cấp huyện chịu trách nhiệm chủ trì thẩm định Hồ sơ xây dựng đơn giản. Quy trình thẩm định tập trung vào tính phù hợp của bản vẽ thiết kế với thực tế hiện trường và tính chính xác của dự toán chi phí.
• Phê duyệt hồ sơ: Chủ tịch UBND cấp xã căn cứ vào kết quả thẩm định của phòng chuyên môn cấp huyện để ra quyết định phê duyệt Hồ sơ xây dựng đơn giản và triển khai thi công.

- Phương thức tổ chức thi công và giám sát công trình

Công văn nhấn mạnh việc phát huy tối đa vai trò của cộng đồng dân cư trong quá trình thi công và giám sát chất lượng công trình:

• Giao thầu cho cộng đồng: Ưu tiên giao cho cộng đồng dân cư, tổ thợ, hợp tác xã tại địa phương tự thực hiện thi công xây dựng nhằm tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân bản địa.
• Giám sát của cộng đồng: Thành lập Ban giám sát đầu tư của cộng đồng để theo dõi, kiểm tra chất lượng vật liệu, tiến độ thi công và khối lượng hoàn thành.
• Hỗ trợ kỹ thuật: UBND cấp huyện có trách nhiệm cử cán bộ kỹ thuật chuyên môn xuống địa bàn để hướng dẫn, hỗ trợ Ban quản lý xã và tổ thợ trong suốt quá trình thi công, nghiệm thu công trình.

- Quản lý chi phí và thanh quyết toán vốn đầu tư

Việc quản lý chi phí đối với các dự án thuộc Chương trình 135 phải đảm bảo tính minh bạch, tiết kiệm và đúng quy định pháp luật:

• Dự toán công trình được xác định trên cơ sở định mức, đơn giá do UBND cấp tỉnh ban hành phù hợp với điều kiện đặc thù của địa phương miền núi, vùng sâu, vùng xa.
• Phần đóng góp của người dân (bằng ngày công lao động, vật liệu tại chỗ, hiến đất) phải được quy đổi ra tiền và thể hiện rõ trong dự toán để làm cơ sở quản lý và quyết toán.
• Công tác thanh toán, quyết toán vốn đầu tư được thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính đối với nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia, đảm bảo thủ tục nhanh chóng, tránh gây nợ đọng xây dựng cơ bản.