Giới thiệu về Công văn 230/TCHQ-GSQL năm 2018

Công văn số 230/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) để hưởng thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các cục hải quan địa phương và doanh nghiệp thống nhất cách xử lý đối với các trường hợp C/O có khác biệt nhỏ, hóa đơn bên thứ ba, C/O cấp sau và các chứng từ chứng minh quy tắc vận chuyển trực tiếp.

Các nội dung hướng dẫn cốt lõi của Công văn 230/TCHQ-GSQL

1. Xử lý các khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính hợp lệ của C/O

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về việc chấp nhận các khác biệt nhỏ trên C/O nếu những khác biệt này không làm ảnh hưởng đến tính hợp lệ và bản chất xuất xứ của hàng hóa nhập khẩu:

• Các lỗi chính tả, lỗi đánh máy hoặc lỗi kỹ thuật nhỏ xuất hiện trên C/O nhưng không làm thay đổi các thông tin cơ bản về hàng hóa thì vẫn được xem xét chấp nhận.
• Sự khác biệt về mã số HS trên C/O so với mã số HS trên tờ khai hải quan nhập khẩu: Trường hợp mã HS trên C/O có sự khác biệt với mã HS do cơ quan hải quan xác định tại thời điểm làm thủ tục nhập khẩu, nhưng mô tả hàng hóa trên C/O phù hợp với thực tế hàng hóa nhập khẩu và không làm thay đổi bản chất xuất xứ, cơ quan hải quan vẫn xem xét chấp nhận tính hợp lệ của C/O.
• Sự khác biệt nhỏ về trọng lượng, số lượng hoặc kích thước ghi trên C/O so với các chứng từ vận tải khác (như hóa đơn thương mại, vận đơn) do sai số đo lường hoặc đóng gói sẽ không làm mất đi tính hợp lệ của C/O, miễn là phù hợp với thực tế kiểm tra hàng hóa của cơ quan hải quan.

2. Quy định về hóa đơn do bên thứ ba phát hành (Third Party Invoicing)

Đối với các trường hợp mua bán hàng hóa có sự tham gia của bên thứ ba (hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại nước thứ ba không phải là nước thành viên hiệp định thương mại tự do):

• C/O phải được tích chọn vào ô "Third Party Invoicing" (hoặc ô tương ứng tùy theo từng mẫu C/O cụ thể như Form D, Form E, Form AK, Form KV...).
• Tên và nước của công ty phát hành hóa đơn bên thứ ba phải được thể hiện rõ ràng trên C/O (thường là tại Ô số 7 hoặc Ô số 10 tùy thuộc vào quy định của từng Hiệp định thương mại tự do cụ thể).
• Số và ngày của hóa đơn bên thứ ba phải được khai báo chính xác trên C/O. Trường hợp tại thời điểm cấp C/O chưa có số hóa đơn bên thứ ba thì thực hiện theo hướng dẫn riêng của từng Hiệp định thương mại tự do tương ứng.

3. Hướng dẫn đối với C/O cấp sau (Issued Retroactively)

Trong trường hợp C/O không được cấp tại thời điểm xuất khẩu hoặc trong thời hạn quy định thông thường mà được cấp sau đó:

• C/O cấp sau phải được đóng dấu hoặc tích chọn vào ô "Issued Retroactively" theo đúng quy định của quy tắc xuất xứ thuộc Hiệp định thương mại tự do tương ứng.
• Cơ quan hải quan sẽ kiểm tra tính hợp lệ của việc cấp sau dựa trên thời gian xuất khẩu thực tế và ngày ký phát hành C/O để đảm bảo tuân thủ đúng thời hạn tối đa được phép cấp sau của từng Hiệp định.

4. Quy định về vận chuyển trực tiếp và chứng từ chứng minh

Để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt, hàng hóa phải đảm bảo nguyên tắc vận chuyển trực tiếp từ nước xuất khẩu thành viên đến Việt Nam. Trường hợp hàng hóa phải quá cảnh qua một nước không phải là thành viên:

• Hàng hóa phải nằm dưới sự giám sát của cơ quan hải quan nước quá cảnh và không được tham gia vào bất kỳ giao dịch thương mại hoặc gia công, chế biến nào khác tại nước quá cảnh đó.
• Doanh nghiệp nhập khẩu phải xuất trình các chứng từ chứng minh việc vận chuyển trực tiếp như: Vận đơn suốt (Through Bill of Lading), xác nhận của cơ quan hải quan nước quá cảnh về việc hàng hóa nằm nguyên trạng dưới sự giám sát hải quan, hoặc các chứng từ thay thế hợp lệ khác theo quy định.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với doanh nghiệp

Công văn 230/TCHQ-GSQL mang tính chất tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thông quan hàng hóa của doanh nghiệp, tránh việc bác bỏ C/O một cách cứng nhắc đối với các lỗi hành chính nhỏ. Đồng thời, văn bản cũng yêu cầu các cục hải quan địa phương nâng cao trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu thông tin một cách toàn diện để vừa tạo thuận lợi thương mại, vừa ngăn chặn các hành vi gian lận xuất xứ nhằm trục lợi thuế suất ưu đãi đặc biệt.