Công văn 2326/TCHQ-KTTT được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc áp dụng biện pháp cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu phục vụ mục đích an ninh, quốc phòng. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, giúp tháo gỡ khó khăn cho các đơn vị lực lượng vũ trang và doanh nghiệp quốc phòng trong quá trình thông quan trang thiết bị chuyên dùng.

- Đối tượng và phạm vi áp dụng giải tỏa cưỡng chế

• Áp dụng đối với các lô hàng nhập khẩu là vũ khí, khí tài, trang thiết bị chuyên dùng, phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.
• Đối tượng được xem xét giải tỏa là các đơn vị, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an đang bị áp dụng biện pháp cưỡng chế hành chính (như dừng làm thủ tục hải quan) do còn nợ tiền thuế, tiền chậm nộp hoặc tiền phạt.

- Điều kiện và thủ tục thực hiện giải tỏa cưỡng chế

• Phải có văn bản xác nhận hoặc đề nghị chính thức từ Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an khẳng định lô hàng nhập khẩu cụ thể đó trực tiếp phục vụ nhiệm vụ an ninh, quốc phòng, phòng chống thiên tai, dịch bệnh hoặc các nhiệm vụ khẩn cấp quốc gia.
• Việc giải tỏa cưỡng chế chỉ được thực hiện cục bộ đối với đúng tờ khai hải quan của lô hàng phục vụ mục đích an ninh, quốc phòng nêu trên, không áp dụng giải tỏa hoàn toàn cho các hoạt động nhập khẩu thương mại khác của doanh nghiệp.
• Cơ quan hải quan nơi mở tờ khai có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, đối chiếu danh mục hàng hóa và thực hiện thao tác giải tỏa cưỡng chế trên hệ thống thông tin hải quan để thông quan kịp thời cho lô hàng.

- Trách nhiệm của các cơ quan hải quan địa phương

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc tạo điều kiện thuận lợi tối đa, giải quyết nhanh chóng thủ tục thông quan đối với hàng hóa an ninh, quốc phòng sau khi đã đủ điều kiện giải tỏa cưỡng chế.
• Phối hợp chặt chẽ với các đơn vị quân đội, công an để nắm bắt thông tin về các lô hàng trọng điểm, tránh tình trạng ách tắc hàng hóa làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia.

- Nghĩa vụ của doanh nghiệp và đơn vị nhập khẩu

• Các đơn vị, doanh nghiệp được giải tỏa cưỡng chế có trách nhiệm cam kết và tích cực phối hợp với cơ quan hải quan để lên phương án xử lý, nộp dứt điểm các khoản nợ thuế còn tồn đọng theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế.
• Nghiêm cấm việc lợi dụng chính sách ưu tiên đối với hàng hóa an ninh, quốc phòng để trì hoãn nghĩa vụ nộp thuế đối với các lô hàng kinh doanh thương mại thông thường.

- Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 2326/TCHQ-KTTT thể hiện sự linh hoạt, chủ động của Tổng cục Hải quan trong việc phối hợp với các bộ, ngành nhằm bảo đảm an ninh quốc gia. Quy định này vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật về quản lý thuế, vừa bảo đảm không làm gián đoạn việc trang bị phương tiện, kỹ thuật cho các lực lượng vũ trang trong tình hình mới.