Tóm tắt Công văn 237/GSQL-GQ3 về việc thực hiện thí điểm e-Manifest

Công văn 237/GSQL-GQ3 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và thúc đẩy việc triển khai thí điểm tiếp nhận bản khai hàng hóa, các chứng từ có liên quan và thông quan điện tử đối với tàu thuyền nhập cảnh, xuất cảnh (e-Manifest) theo Quyết định số 19/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc thí điểm thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia.

Mục tiêu và phạm vi áp dụng thí điểm e-Manifest

Văn bản xác định rõ các định hướng và yêu cầu cụ thể nhằm hiện đại hóa quy trình thủ tục hải quan đối với phương tiện vận tải đường biển:

• Tối ưu hóa quy trình thông quan: Áp dụng hệ thống tiếp nhận thông tin khai báo điện tử trước khi tàu cập cảng nhằm giảm thiểu thời gian thông quan, hạn chế tối đa việc nộp chứng từ giấy trực tiếp tại cơ quan hải quan.
• Phạm vi triển khai: Thực hiện thí điểm tại các cục hải quan tỉnh, thành phố lớn có cảng biển quốc tế, nơi có lưu lượng tàu thuyền và hàng hóa xuất nhập khẩu cao.
• Kết nối hệ thống: Đảm bảo sự đồng bộ dữ liệu giữa hệ thống của cơ quan Hải quan với Cổng thông tin một cửa quốc gia và các cơ quan quản lý nhà nước liên quan tại cảng biển.

Đối tượng áp dụng và trách nhiệm của các bên liên quan

Công văn quy định chi tiết về trách nhiệm thực hiện của từng nhóm đối tượng tham gia vào quy trình thí điểm:

• Hãng tàu và đại lý hãng tàu: Có trách nhiệm khai báo thông tin về tàu, hành trình, danh sách thuyền viên, danh sách hành khách và bản khai hàng hóa (Manifest) dưới dạng dữ liệu điện tử theo đúng chuẩn định dạng quy định. Thời hạn khai báo phải đảm bảo trước khi tàu cập cảng hoặc xuất cảnh theo quy định pháp luật.
• Công ty giao nhận vận chuyển (Forwarder): Thực hiện việc khai báo vận đơn gom hàng (House Bill of Lading) trực tiếp lên hệ thống e-Manifest trong thời hạn quy định để phục vụ công tác đối chiếu, phân loại hàng hóa.
• Cơ quan Hải quan: Tổ chức tiếp nhận, kiểm tra, đối chiếu thông tin khai báo trên hệ thống. Phân công cán bộ trực hỗ trợ doanh nghiệp để giải quyết kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình vận hành thí điểm.

Quy trình tiếp nhận và xử lý dữ liệu e-Manifest

Quy trình xử lý thông tin điện tử được chuẩn hóa nhằm đảm bảo tính chính xác và bảo mật:

• Gửi thông tin: Người khai hải quan gửi thông tin bản khai hàng hóa thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Hệ thống sẽ tự động phản hồi về trạng thái tiếp nhận (chấp nhận hoặc yêu cầu sửa đổi, bổ sung).
• Kiểm tra và đối chiếu: Hệ thống hải quan tự động đối chiếu thông tin giữa bản khai của hãng tàu và thông tin vận đơn của các công ty giao nhận. Những trường hợp sai lệch sẽ được hệ thống cảnh báo để công chức hải quan tiến hành xác minh trực tiếp.
• Xử lý sửa đổi, bổ sung: Hướng dẫn chi tiết thủ tục xin sửa đổi, bổ sung bản khai hàng hóa sau khi hệ thống đã tiếp nhận. Việc sửa đổi phải có lý do chính đáng và được sự phê duyệt của Chi cục trưởng Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục.

Biện pháp giải quyết vướng mắc và hỗ trợ kỹ thuật

Để đảm bảo chương trình thí điểm diễn ra thông suốt, Cục Giám sát quản lý về Hải quan đưa ra các giải pháp hỗ trợ:

• Thành lập tổ hỗ trợ kỹ thuật: Thiết lập bộ phận kỹ thuật túc trực để xử lý các sự cố đường truyền, lỗi phần mềm hoặc lỗi định dạng dữ liệu từ phía doanh nghiệp.
• Phương án dự phòng: Trong trường hợp hệ thống gặp sự cố kỹ thuật kéo dài, cho phép doanh nghiệp chuyển sang hình thức nộp chứng từ giấy hoặc gửi file dữ liệu qua các phương thức dự phòng được cơ quan hải quan chấp thuận để không làm gián đoạn hoạt động xuất nhập khẩu.
• Báo cáo định kỳ: Các cục hải quan địa phương có trách nhiệm tổng hợp các vướng mắc phát sinh, đánh giá hiệu quả của phần mềm thí điểm và báo cáo về Tổng cục Hải quan để kịp thời nâng cấp, hoàn thiện hệ thống trước khi triển khai chính thức.