Ngày 15 tháng 01 năm 2015, Bộ Y tế đã ban hành Công văn số 253/BYT-DP về việc tăng cường quản lý công tác tiêm chủng. Văn bản này được ban hành nhằm mục đích chấn chỉnh, nâng cao chất lượng và bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hoạt động tiêm chủng mở rộng cũng như tiêm chủng dịch vụ trên phạm vi toàn quốc.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Công văn hướng dẫn trực tiếp đến Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur, cùng các cơ sở y tế công lập và tư nhân có thực hiện hoạt động tiêm chủng trên cả nước.

Các nội dung chỉ đạo cốt lõi về quản lý công tác tiêm chủng

1. Rà soát, quản lý chặt chẽ đối tượng tiêm chủng

• Yêu cầu các cơ sở y tế tuyến cơ sở (xã, phường, thị trấn) tiến hành rà soát, lập danh sách chính xác và quản lý chặt chẽ tất cả các đối tượng trong độ tuổi tiêm chủng trên địa bàn quản lý.
• Đặc biệt chú trọng đến nhóm trẻ em di biến động, trẻ sống tại các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số để đảm bảo không bỏ sót đối tượng, nâng cao tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ các mũi vắc xin cơ bản.

2. Đảm bảo quy trình chuyên môn và an toàn tiêm chủng

• Thực hiện nghiêm túc việc khám sàng lọc trước khi tiêm chủng theo đúng hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế nhằm phát hiện các trường hợp chống chỉ định hoặc tạm hoãn tiêm chủng.
• Cung cấp đầy đủ thông tin, tư vấn kỹ lưỡng cho cha mẹ hoặc người giám hộ của trẻ về tác dụng, lợi ích của vắc xin cũng như các phản ứng thông thường và dấu hiệu bất thường có thể xảy ra sau tiêm.
• Yêu cầu bắt buộc theo dõi sức khỏe của trẻ tại điểm tiêm chủng ít nhất 30 phút sau khi tiêm; đồng thời hướng dẫn gia đình tiếp tục theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe, ăn ngủ, nhiệt độ cơ thể của trẻ tại nhà trong vòng 24 giờ tiếp theo.
• Chuẩn bị đầy đủ trang thiết bị, hộp thuốc cấp cứu chống sốc và phác đồ xử trí cấp cứu để kịp thời can thiệp khi có sự cố bất lợi xảy ra sau tiêm chủng.

3. Quản lý nghiêm ngặt nguồn vắc xin và hệ thống dây chuyền lạnh

• Tăng cường công tác kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống dây chuyền lạnh dùng để bảo quản vắc xin ở tất cả các tuyến, bảo đảm nhiệt độ bảo quản luôn duy trì ổn định từ 2 độ C đến 8 độ C theo đúng quy chuẩn kỹ thuật.
• Thực hiện ghi chép đầy đủ nhật ký theo dõi nhiệt độ hàng ngày, kiểm tra hạn sử dụng, số lô và cảm quan của vắc xin trước khi thực hiện tiêm chủng cho người dân.
• Kiên quyết không sử dụng các loại vắc xin không rõ nguồn gốc, hết hạn sử dụng hoặc không đảm bảo điều kiện bảo quản tiêu chuẩn.

4. Đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ y tế

• Tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo lại về an toàn tiêm chủng, kỹ năng thực hành tiêm, quy trình khám sàng lọc và phác đồ xử trí phản vệ cho toàn bộ đội ngũ cán bộ y tế tham gia công tác tiêm chủng.
• Chỉ cho phép những cán bộ y tế đã được đào tạo, tập huấn và được cấp chứng nhận về an toàn tiêm chủng trực tiếp tham gia thực hiện các bước trong quy trình tiêm chủng.

5. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát

• Sở Y tế các địa phương chủ trì phối hợp với các cơ quan chức năng thành lập các đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành tiến hành giám sát định kỳ và đột xuất các điểm tiêm chủng trên địa bàn, bao gồm cả cơ sở tiêm chủng công lập và tư nhân.
• Đình chỉ hoạt động ngay đối với các cơ sở tiêm chủng không đáp ứng đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực hoặc vi phạm quy trình chuyên môn theo quy định của pháp luật.
• Xử lý nghiêm minh, kịp thời các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm hoặc thiếu trách nhiệm gây ảnh hưởng đến an toàn của người được tiêm chủng.

6. Đẩy mạnh hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe

• Tăng cường tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng về vai trò, ý nghĩa của tiêm chủng trong việc phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
• Khuyến khích người dân chủ động đưa con em đi tiêm chủng đúng lịch, đủ liều và hợp tác chặt chẽ với cán bộ y tế trong việc theo dõi phản ứng sau tiêm.

Hiệu lực thi hành

Công văn 253/BYT-DP có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị, địa phương nghiêm túc triển khai thực hiện các nội dung chỉ đạo nêu trên và định kỳ báo cáo kết quả thực hiện về Cục Y tế dự phòng để tổng hợp, báo cáo Lãnh đạo Bộ.