Tổng quan về Công văn 2537/TCT-DNL năm 2014

Công văn 2537/TCT-DNL do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc thu nộp lợi nhuận còn lại vào ngân sách nhà nước đối với khoản cổ tức được chia bằng cổ phiếu tại các doanh nghiệp có vốn nhà nước. Văn bản này làm rõ nghĩa vụ tài chính của người đại diện phần vốn nhà nước và các tập đoàn, tổng công ty trong việc quản lý nguồn vốn và các khoản đầu tư tài chính khi nhận cổ tức không bằng tiền mặt.

- Nguyên tắc xác định nghĩa vụ thu nộp lợi nhuận còn lại

• Đối với các doanh nghiệp có vốn nhà nước tham gia góp vốn vào các công ty cổ phần, khi công ty cổ phần thực hiện chia cổ tức bằng cổ phiếu (phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ từ nguồn lợi nhuận sau thuế), doanh nghiệp nhận cổ tức thực chất không nhận được dòng tiền mặt trực tiếp tại thời điểm phát sinh giao dịch.
• Do không phát sinh dòng tiền mặt thực tế từ việc nhận cổ tức bằng cổ phiếu, doanh nghiệp không phải thực hiện kê khai và nộp khoản lợi nhuận còn lại bằng tiền mặt tương ứng với giá trị cổ phiếu được chia vào ngân sách nhà nước tại thời điểm nhận cổ phiếu.
• Khoản cổ tức bằng cổ phiếu này chỉ làm tăng số lượng cổ phiếu nắm giữ và tăng quy mô vốn đầu tư của doanh nghiệp tại công ty cổ phần, không làm tăng doanh thu hoạt động tài chính để tính thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc tính lợi nhuận còn lại phải nộp ngay trong kỳ tài chính đó.

- Trách nhiệm theo dõi và quản lý của người đại diện phần vốn nhà nước

• Người đại diện phần vốn nhà nước tại các công ty cổ phần có trách nhiệm báo cáo chủ sở hữu (Bộ quản lý ngành, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc Hội đồng thành viên Tập đoàn, Tổng công ty nhà nước) về phương án chia cổ tức bằng cổ phiếu để được phê duyệt theo đúng thẩm quyền.
• Thực hiện theo dõi, hạch toán tăng số lượng cổ phiếu nắm giữ trên sổ sách kế toán theo đúng quy định của pháp luật về kế toán và hướng dẫn hiện hành của Bộ Tài chính.
• Đảm bảo quyền lợi của cổ đông nhà nước không bị pha loãng bất hợp lý và giám sát chặt chẽ quá trình phát hành cổ phiếu thưởng, cổ tức bằng cổ phiếu của doanh nghiệp nhận vốn đầu tư.

- Xử lý tài chính khi chuyển nhượng cổ phiếu nhận từ cổ tức

• Khi doanh nghiệp thực hiện chuyển nhượng hoặc bán số cổ phiếu nhận được từ khoản cổ tức bằng cổ phiếu nêu trên, dòng tiền mặt thực tế phát sinh từ việc chuyển nhượng này mới được ghi nhận vào doanh thu hoạt động tài chính hoặc thu nhập khác của doanh nghiệp.
• Tại thời điểm chuyển nhượng thành công và thu được tiền, doanh nghiệp có nghĩa vụ thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp và xác định lợi nhuận còn lại phải nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định pháp luật hiện hành áp dụng cho năm tài chính phát sinh giao dịch chuyển nhượng đó.